اوراق بهادار قابل معامله در بازار چیست؟

​اوراق بهادار قابل معامله در بازار، ابزارهای مالی با قدرت نقدشوندگی هستند که می‌توان آن‌ها را به سرعت با قیمت مناسب به پول نقد تبدیل کرد. قدرت نقدشوندگی اوراق بهادار قابل معامله در بازار از این واقعیت ناشی می شود که سررسید آنها کمتر از یک سال است و نرخ هایی خرید یا فروش آن‌ها تأثیر کمی بر قیمت های آن‌ها دارد.

نکات کلیدی

این اوراق نقد شونده و کوتاه مدت را می توان در بورس اوراق بهادار عمومی یا بورس اوراق قرضه عمومی خرید و فروش کرد.

این اوراق معمولا در طی یک سال یا کمتر از آن سررسید می‌شوند و ممکن است به هر دو شکل اوراق قرضه یا سهام باشند.

اوراق بهادار قابل معامله در بازار شامل سهام عادی، اسناد خزانه و ابزارهای بازار پول و غیره می‌شوند.

آشنایی با اوراق بهادار قابل معامله در بازار

کسب‌وکارها معمولاً در ذخایر خود پول نقد نگهداری می‌کنند تا از آن‌ها برای موقعیت‌هایی که ممکن است نیاز به اقدام سریع داشته باشند، استفاده کنند مانند زمانی که فرصتی برای تصاحب شرکت‌های دیگر فراهم می‌شود یا به پرداخت هرگونه هزینه احتمالی نیاز است. با این حال، کسب‌وکارها به جای نگهداری تمام پول نقد موجود در خزانه خود که هیچ فرصتی را برای کسب سود فراهم نمی‌کند، بخشی از نقدینگی خود را در اوراق بهادار نقدی کوتاه مدت سرمایه گذاری می کنند. به این ترتیب، شرکت به جای نگهداری پول نقد بلا استفاده، می تواند از آن بازده کسب کند. شرکت در صورت نیاز ناگهانی به پول نقد نیز می تواند به راحتی این اوراق را به فروش برساند. گروهی از دارایی ها که به عنوان اوراق بهادار قابل معامله در بازار طبقه بندی می شوند نمونه هایی از محصولات سرمایه گذاری کوتاه مدت هستند.

اوراق بهادار قابل معامله در بازار به صورت هر ابزار مالی نامحدودی که در بورس اوراق بهادار عمومی یا در بورس اوراق قرضه عمومی قابل خرید و فروش باشد، تعریف می‌شوند. بنابراین، اوراق بهادار قابل معامله در بازار در دو دسته اوراق سهامی قابل معامله در بازار یا اوراق قرضه قابل معامله در بازار طبقه بندی می شوند. از دیگر الزامات اوراق بهادار قابل معامله در بازار می‌توان به وجود بازار ثانویه قوی که ممکن است انجام معاملات خرید و فروش سریع این اوراق را تسهیل کند و بازار ثانویه‌ای که قیمت‌های دقیقی را برای سرمایه‌گذاران ارائه می‌دهد، اشاره کرد. این اوراق به دلیل قدرت نقدشوندگی و درجه اطمینان‌پذیری بالای خود، بازده به نسبت پایینی را به سرمایه‌گذاران ارائه می‌کنند.

نمونه‌هایی از اوراق بهادار قابل معامله در بازار شامل سهام عادی، اوراق تجاری، حواله‌های بانکی، اسناد خزانه و سایر ابزارهای بازار پول می‌شود.

ملاحظات ویژه

تحلیلگران هنگام تجزیه و تحلیل نسبت نقدینگی یک شرکت یا بخش، اوراق بهادار قابل معامله در بازار آن شرکت یا بخش را ارزیابی می‌کنند. نسبت‌های نقدینگی توانایی شرکت را برای انجام تعهدات مالی کوتاه‌مدت خود در زمان سررسید آنها اندازه‌گیری می‌کنند. به عبارت دیگر، این نسبت‌ها این مسئله را ارزیابی می‌کنند که آیا شرکت می تواند بدهی های کوتاه مدت خود را با استفاده از نقدشونده ترین دارایی های خود پرداخت کند یا خیر. نسبت های نقدینگی عبارتند از:

نسبت وجه نقد

که در آن:

MCS = ارزش بازاری وجه نقد و اوراق بهادار قابل معامله در بازار است.

نسبت وجه نقد به صورت مجموع ارزش بازاری وجه نقد و اوراق بهادار قابل معامله در بازار تقسیم بر بدهی های جاری شرکت محاسبه می شود. بستانکاران نسبت‌های بالاتر از 1 را ترجیح می دهند زیرا نسبت بالاتر از 1 بدان معناست که شرکت می تواند تمام بدهی های کوتاه مدت خود را در صورتی که اکنون سررسید آن‌ها فرا برسد پوشش دهد. با این حال، بیشتر شرکت‌ها نسبت نقدینگی پایینی دارند، زیرا نگهداری وجه نقد بیش از اندازه یا سرمایه‌گذاری هنگفت در اوراق بهادار قابل معامله در بازار، استراتژی چندان سودآوری نیست.

نسبت جاری

نسبت جاری توانایی شرکت در پرداخت بدهی های کوتاه مدت خود را با استفاده از تمام دارایی های جاری آن که شامل اوراق بهادار قابل معامله در بازار می باشد، اندازه گیری می کند. این نسبت با تقسیم دارایی های جاری بر بدهی های جاری محاسبه می شود.

نسبت سریع

نسبت سریع برای ارزیابی قدرت نقدینگی شرکت فقط دارایی های سریع آن را لحاظ می‌کند. دارایی های سریع به عنوان اوراق بهاداری تعریف می شوند که آسان‌تر از دارایی های جاری قابل تبدیل به پول نقد هستند. اوراق بهادار قابل معامله بازار به عنوان دارایی های سریع در نظر گرفته می شوند. فرمول محاسبه نسبت سریع برابر دارایی های سریع  بدهی های جاری است.

انواع اوراق بهادار قابل معامله در بازار

اوراق بهادار سهامی

اوراق بهادار قابل معامله در بازار ممکن است به هر دو شکل سهام عادی یا سهام ممتاز باشند. این دسته اوراق بهادار سهامی یک شرکت سهامی عام هستند که شرکت دیگری آن‌ها را نگهداری می‌کند و در ترازنامه شرکت هلدینگ درج می شوند. اگر انتظار برود که این اوراق سهام ظرف یک سال نقد یا معامله شوند، شرکت هلدینگ آن‌ها را به عنوان دارایی جاری در ترازنامه خود فهرست می کند. برعکس، اگر شرکت انتظار داشته باشد که این اوراق سهام را بیش از یک سال نگهداری کند، آن‌ها را به عنوان دارایی غیرجاری فهرست خواهد کرد. تمام اوراق بهادار سهامی قابل معامله در بازار اعم از جاری و غیرجاری، با ارزش کمتری نسبت به بهای تمام شده یا ارزش بازاری خود فهرست می شوند.

با این حال، اگر شرکتی با هدف خریداری شرکت دیگر یا به دست گرفتن قدرت کنترل آن در سهام آن شرکت سرمایه گذاری کند، این اوراق بهادار سهامی به عنوان اوراق بهادار قابل معامله در بازار در نظر گرفته نمی شوند. این شرکت در عوض آنها را به عنوان سرمایه گذاری بلندمدت در ترازنامه خود فهرست می کند.

اوراق بدهی

اوراق بدهی قابل معامله در بازار به هر نوع اوراق قرضه کوتاه مدتی اطلاق می شود که یک شرکت سهامی عام منتشر و شرکت دیگری آن‌ها را نگهداری می‌کند. شرکت‌ها معمولا به جای پول نقد اوراق بدهی قابل معامله در بازار را نگهداری می‌کنند، بنابراین وجود بازار ثانویه شناخته شده برای آن‌ها اهمیت بیشتری خواهد داشت. تمام اوراق بدهی قابل معامله در بازار به عنوان دارایی جاری و به بهای تمام شده خود در ترازنامه شرکت فهرست می‌شوند تا زمانی که با فروش این ابزار بدهی سود یا زیانی محقق شود.

اوراق بدهی قابل معامله در بازار به عنوان سرمایه گذاری کوتاه مدت نگهداری می شود و انتظار می رود ظرف یک سال فروخته شوند. اگر انتظار برود که اوراق بدهی بیش از یک سال نگهداری شوند، باید به عنوان سرمایه گذاری بلندمدت در ترازنامه شرکت طبقه بندی شوند.