سقوط تاریخی طلا و نقره/ پایان رشد فلزات گران‌بها فرارسیده است؟

اقتصاد آنلاین – رجا ابوطالبی: قیمت طلا و نقره روز جمعه با فروش شدید و ناگهانی مواجه شد و یکی از شدیدترین کاهش‌های یک روزه در دهه‌های اخیر را رقم زد، زیرا بازارهای جهانی پس از انتشار خبر انتصاب احتمالی کوین وارش به عنوان رئیس بعدی فدرال رزرو توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، چشم‌انداز نرخ بهره را دوباره ارزیابی کردند.

این کاهش تنها یک روز پس از آن رخ داد که هر دو فلز گرانبها به بالاترین رکورد خود رسیده بودند. این افزایش قیمت ناشی از انتظارات برای سیاست پولی آسان‌تر، پوشش تورم و علاقه شدید به سفته‌بازان بود. روند معکوس روز جمعه نشان داد که با تغییر انتظارات سیاسی، احساسات چقدر سریع می‌توانند تغییر کنند.

از بالاترین رکوردها تا زیان؛ همه در یک‌روز

طلا که در اوایل هفته به بالاترین قیمت یعنی نزدیک به ۵۶۰۰ دلار در هر اونس رسیده بود، در روز جمعه به شدت کاهش یافت و در پایین‌ترین قیمت‌های روزانه در محدود ۴۸۰۰ تا ۴۹۰۰ دلار در هر اونس رسید. این کاهش یک روزه، تقریبا ۱۱ تا ۱۲ درصد بود که شدیدترین سقوط از سال ۲۰۱۳ بود.

نقره سقوط چشمگیرتری را تجربه کرد. پس از رسیدن به اوج بی‌سابقه حدود ۱۲۱ دلار در هر اونس، قیمت‌ها به حدود ۷۸ تا ۸۰ دلار در هر اونس سقوط کرد که نشان‌دهنده کاهش ۲۵ تا ۳۰ درصدی در یک جلسه است. این بدترین سقوط روزانه از اوایل دهه ۱۹۸۰ بود.

انتصاب وارش باعث بازنگری در نرخ بهره شد

عامل اصلی سقوط روز جمعه، واکنش بازار به تصمیم رئیس جمهور ترامپ برای انتصاب کوین وارش، یکی از اعضای سابق فدرال رزرو، به عنوان رئیس بعدی فدرال رزرو بود. وارش به طور گسترده به عنوان فردی با دیدگاهی تهاجمی‌تر نسبت به تورم و انضباط پولی نسبت به آنچه بازارها پیش‌بینی کرده بودند، تلقی می‌شود.

تا روز پنجشنبه، سرمایه‌گذاران روی کاهش شدید نرخ بهره در ایالات متحده شرط‌بندی می‌کردند، اما این انتصاب باعث ارزیابی مجدد شد؛ به طوری که انتظارات از کاهش زودهنگام و عمیق نرخ بهره کاهش یافت، بازده اوراق قرضه ایالات متحده افزایش یافت و دارایی‌های دارای بهره را جذاب‌تر کرد. نتیجه‌ی این تغییر مدیریتی سبب می‌شود دلار آمریکا به شدت تقویت شود و تقاضا برای کالاهای دلاری را کاهش دهد.

سیو سود پس از یک افزایش قیمت شدید

فراتر از شوک سیاست‌گذاری، فروش گسترده به منظور سیو سود تشدید شد. قیمت طلا و نقره طی در چند هفته گذشته به شدت جهش پیدا کرد و نقره با افزایش علاقه سفته‌بازان، عملکرد قابل توجهی نسبت به طلا داشت.

تا اواسط هفته، هر دو فلز در محدوده خرید بیش از حد معامله می‌شدند. این امر باعث شد سرمایه‌گذاران نهادی بزرگ و صندوق‌های پوشش ریسک با اولین نشانه از تغییر کلان، سود خود را تثبیت کنند. به طوری که به محض اینکه قیمت‌ها شروع به کاهش کردند، فروش به سرعت شتاب گرفت.

اصلاح یا معکوس شدن روند؟

با وجود شدت سقوط، بسیاری از فعالان بازار این حرکت را به عنوان یک اصلاح شدید به جای پایان داستان فلزات گران‌بها می‌بینند. طلا از ابتدای سال تاکنون به طور قابل توجهی رشد کرده و محرک‌های بلندمدت مانند خرید بانک‌های مرکزی و عدم قطعیت ژئوپلیتیکی همچنان پابرجا هستند.

با این حال، روند نزولی روز جمعه به عنوان یادآوری این نکته بود که حتی دارایی‌های سنتی امن نیز در صورت شلوغ شدن و افزایش شدید فشارهای سایر متغیرهای تاثیرگذار، آسیب‌پذیر هستند.

از آنجایی که بازارها اکنون رهبری جدید فدرال رزرو هضم می‌کنند، انتظار می‌رود نوسانات قیمت طلا و نقره در کوتاه مدت همچنان بالا بماند.

تحلیلگران چه می‌گویند؟

لی گنگ، مدیر تحقیقات آکادمی سرمایه‌گذاری ارز خارجی چین گفت که عقب‌نشینی شدید طلا در درجه اول نتیجه احساسات و عوامل بنیادی ناشی از تغییر رئیس فدرال رزرو بوده است. این سقوط بیشتر یک اصلاح سریع است تا معکوس شدن روند میان‌مدت تا بلندمدت.

اکثر موسسات نسبت به عملکرد طلا در میان‌مدت تا بلندمدت خوش‌بین هستند. با این حال، با توجه به نوسانات شدید یک‌جانبه قیمت اخیر، برخی موسسات اعلام کرده‌اند که ممکن است تعدیل‌های بیشتر در کوتاه‌مدت ادامه یابد.

موسسه تحقیقات بازارهای سرمایه بانک بازرگانان چین نیز دیدگاه مشابهی دارد. آنها در گزارش تحقیقاتی خود که بعد از ظهر ۳۰ ژانویه منتشر شد، خاطرنشان کردند که عامل اصلی افزایش سریع طلا، افزایش شدید احساسات ریسک‌گریزی بوده است، در حالی که علت اصلی این کاهش، بیش از حد داغ شدن بازار بوده است. با افزایش قیمت طلا، شیب بازار بسیار تند شده بود و برخی از شاخص‌ها نشانه‌هایی از داغ شدن بیش از حد را نشان می‌دادند و باعث شدند صندوق‌های سفته‌باز به سود برسند.

ریسکی برای تاجران چینی و صندوق‌های معاملاتی

در دو سال گذشته، طلا بدون شک یکی از برجسته‌ترین محصولات سرمایه‌گذاری بوده است. طبق گزارش شورای جهانی طلا، سرمایه‌گذاران چینی در سال ۲۰۲۵ مجموعا ۴۳۲ تن شمش و سکه طلا خریداری کردند که نشان‌دهنده افزایشی ۲۸ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴ است و رکورد سالانه جدیدی را ثبت می‌کند. در سال ۲۰۲۵، تقاضای ترکیبی برای سکه و شمش طلا در چین و هند بیش از نیمی از کل تقاضای جهانی را تشکیل می‌داد.

از نظر ETF های طلا، کل جریان ورودی برای سال ۲۰۲۵ به ۱۱۰ میلیارد یوان معادل تقریبا ۱۳۳ تن رسید. کل دارایی‌های تحت مدیریت صندوق‌های قابل معامله در بورس طلا با ۲۴۳ درصد افزایش به ۲۴۱.۸ میلیارد یوان رسید؛ دارایی‌ها بیش از دو برابر شد و به ۲۴۸ تن افزایش یافت که هر دو رکوردهای تاریخی جدیدی را ثبت کردند.

این اقبال به طلا توسط چینی‌ها، نگرانی آن‌ها را بیش از سایرین تشدید می‌کند. چرا که همین ریزش دو روزه‌ی بازارها تهیه مواد اولیه طلای خام را دشوار کرد. برخی از مصرف‌کنندگان این افت را فرصتی برای خرید می‌دانند، اما بازرگانان، که از ترس عدم توانایی در خرید مواد اولیه، گرفتار شده‌اند، بین فروش یا نگهداری موجودی خود مردد هستند.

به هر حال، طلا همچنان توسط اصول بنیادی میان‌مدت تا بلندمدت توجیه می‌شود، هر چند در مقاطعی به واسطه تنش‌ها و ریسک‌های سیاسی، نوسانات بالا به یک امر عادی تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، مدیریت خرید و فروش‌ها، انتخاب‌ زمان‌بندی ورود و کنترل ریسک سرمایه‌گذاران، از قضاوت‌ها و پیش‌بینی‌های جهت‌دار مهم‌تر است.