ترامپ مجبور است عاقلانه‌تر رفتارکند

با توجه به پیروزی ترامپ در انتخابات ۸ نوامبر، انتخاب نامزد حزب جمهوریخواه را چگونه تحلیل می‌کنید؟

انتخابات در آمریکا تابع شرایط خاصی است، ایالات متحده آمریکا کشوری است که در آن دموکراسی حاکم است و با همه نقصان‌ها و کاستی‌هایشان که در مقایسه با دموکراسی در آلمان، ژاپن و فرانسه بیشتر نمایان است، دموکراسی واقعی و حاکمیت مطلق قانون حکمفرماست. در حاکمیت مطلق قانون همه در برابر ساختار سیاسی آمریکا یکسانند، ترامپ یا کلینتون هرکدام به کاخ سفید راه یابند وارد سیستم حکومتی دموکراتیک خواهند شد و باید طبق مقررات حاکم بر ساختار سیاسی آمریکا رفتار و حرکت نمایند. رونالد ریگان شرایطش تا حدودی مشابه وضعیت دونالد ترامپ بود اما وقتی به ریاست‌جمهوری رسید ساختار سیاسی آمریکا از وی شخصیتی ساخت که تبدیل به محبوب‌ترین رئیس‌جمهور آن دوره شد. این نشان از اهمیت ساختار سیاسی در ایالات متحده دارد. البته خیلی‌ها بر این نظرند که اگر ترامپ به ریاست‌جمهوری برسد تکلیف اخلاق در جامعه بشری چه خواهد بود؟ ترامپ از لحاظ اخلاقی فردی تماما بی‌اخلاق و سمبل بی‌اخلاقی و نژاد پرستی است، اما ترامپی که ما در مناظرات انتخاباتی دیدیم بعد از راهیابی به کاخ سفید بدین‌گونه نخواهد بود یعنی سیستم سیاسی آمریکا به او اجازه نخواهد داد که این بی‌اخلاقی‌ها را ادامه دهد. اما در ارتباط با خانم کلینتون وی به سرقت اعتبارات دولت و سوءاستفاده از ایمیل‌های دولتی برای امور شخصی متهم شد که البته «اف بی‌ای» طی گزارشی این اتهام را رد کرده و کلینتون را تبرئه کرده است هرچند این چیزی از اصل قضیه نکاست و آرای او به‌شدت ریزش کرد. علاوه بر این تردیدهایی ایجاد شد که چگونه در طی ۸ روز ۶۵۰ هزار ایمیل هیلاری کلینتون بررسی شد و خیلی زود نتیجه‌اش اعلام گردید. با این‌همه در یک دموکراسی واقعی چیزی که ناموس اعلی محسوب می‌شود قانون است و کسی که به قانون لطمه بزند بدترین جرم را مرتکب شده است و با اینکه اتفاقاتی که در انتخابات سال ۲۰۱۶ رخ داد در تاریخ این کشور بی‌سابقه بود اما چنین نیست که ترامپ بتواند به رفتارهای دوران پیش از ریاست‌جمهوری‌اش برگردد. او ملزم به حرکت در چهارچوب قانون و ساختار است.

به نظر شما سیاست‌ها و رویکردهای ترامپ در قبال جمهوری اسلامی ایران چیست؟

سیاست روسای جمهور آمریکا در قبال ایران چندان تفاوتی با هم ندارد و چنان‌که گفتم ترامپ در داخل سیستم سیاسی آمریکا مجبور است عاقلانه‌تر رفتار نماید اما درباره ایران و توافق برجام آقای ترامپ آن را خیانت به ایالات متحده آمریکا قلمداد کرد، در حالی که همه می‌دانند در قضیه توافق هسته‌ای ما همه‌چیز به آمریکا داده‌ایم اما چیزی از این توافق عاید ما نشده است. صحبت از این بود که ایالات متحده آمریکا حداقل سرمایه‌های بلوکه شده ایران را به رسمیت بشناسد وآنها را آزاد کند. هیچ کس نپرسید این سرمایه‌ها چقدر است؟ من یادم هست که در زمان پهلوی دوم این سرمایه‌ها ۲۰۰ میلیارد برآورد شد و اگره بهره ۴۰ سال پیش را هم بر آن اضافه کنید، می‌بینید که ۱۰ برابر می‌شود. بنده در مقابل این حرف ترامپ می‌گویم که آمریکا در مقابل این همه امتیازاتی که از ایران گرفت فقط چند چمدان پول به ایران فرستاد. آیا این خیانت به آمریکاست یا خیانت به ایران؟ بنده اگر در این کشور مسئول بودم آن هواپیما را باز می‌گرداندم و به آمریکایی‌ها نشان می‌دادم که ما باهوش‌تر از آن هستیم که آمریکایی‌ها فکر کنند با آزاد کردن مقداری از دارایی‌های ایران، در عمل بتوانند امتیازات فراوانی از ایران بگیرند اما درسخن و کلام بگویند که این توافق به نفع ایران بوده و آمریکا در این ارتباط ضرر کرده است. آقای ترامپ که گفته برجام خیانت به آمریکا است نمی‌تواند سخن خود را بازپس گیرد و آن را خدمت به آمریکا بخواند، لاجرم ممکن است وی آنچه از برجام باقی مانده را «کان لم یکن» اعلام کند یا لغو نماید. من قاطعانه می‌گویم که اگر ترامپ برجام را لغو کند به نفع ماست.

با تغییر رئیس‌جمهور در آمریکا آیا سیاست‌های ایالات متحده نسبت به منطقه خاورمیانه به‌ویژه تحولات سوریه ویمن دستخوش تغییراتی خواهد شد یاخیر؟

در کوتاه‌مدت شاهد تغییراتی نخواهیم بود اما در دراز مدت ممکن است شاهد تحولاتی باشیم که آن تغییرو تحولات زیاد چشمگیر نیست زیرا آقای اوباما از خود یک شخصیت صلح جو در روابط بین‌الملل درست کرد، اما در سیاست همیشه حاصل کار را می‌سنجد نه قول‌ها، وعده‌ها و شعارهای داده شده را. حاصل کار درباره ایران و خاورمیانه هم همانی است که جورج بوش می‌خواست. آنچه امروز در سوریه می‌گذرد حاصل برنامه‌ای است که اسرائیل شروع کرد، عربستان سعودی به آن دامن زد و دولت آقای اوباما آن را تقویت کرد، حتی تا آنجایی که به عربستان سعودی اجازه داد رسما ارتش خود را وارد سوریه کند. علاوه بر این عربستان و رژیم صهیونیستی دوستان استراتژیک و ژئوپلتیک آمریکا هستند و ایالات متحده حاضر نخواهد شد دوستان خود را از دست دهد. بنابراین چه کلینتون روی کار می‌آمد چه حالا که ترامپ رئیس‌جمهور شده است، این سیاست کما فی‌السابق ادامه پیدا می‌کرد و تغییری چندانی نباید برایش متصور می‌شد.

به نظر شما آیا ترامپ به توافق برجام، اجرای آن و تعهدات آمریکا نسبت به ایران پایبند خواهد بود؟ و آیا سیاست اوباما را در منطقه خاورمیانه و نظام بین‌الملل ادامه خواهد داد؟

این مورد به هیچ‌وجه ادامه نخواهد یافت. وقتی خود اوباما که برجام، دستاورد فکری و اعتبار اوست این توافق را اجرا نمی‌کند چه تضمینی وجود دارد که ترامپ اجرا کند. بنده از روز اول با تمام وجود از مذاکره دفاع کردم اما مذاکره را باید مذاکره‌کنندگان ورزیده انجام دهند و چون این طور نشد نتیجه مذاکرات تماما به سود ایالات متحده آمریکا تمام شد. علاوه بر این دونالد ترامپ از ابتدا مخالف هرگونه گفت‌وگو و مذاکره با ایران بود و اظهاراتش این موضوع را تایید می‌کند که در صورت رسیدن وی به کاخ سفید باید شاهد عکس العمل دیگری از ایالات متحده آمریکا نسبت به توافق هسته‌ای و ایران باشیم. با آمدن ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور در آمریکا هیچ چیز اجرا نخواهد شد، ترامپ به دلیل شعارها و عوامفریبی‌هایش، و اینکه برجام را یک قرارداد شیطانی خوانده، حتی اگر از برجام فقط ته مانده‌ای باقی مانده باشد، آن را هم کان لم یکن اعلام می‌کند و به عبارتی این توافق را ملغی می‌کند.

براساس دیدگاه‌ها و نظراتی که درباره ساختار ایالات متحده وجود دارد جمهوریخواهان همیشه خواستار جنگ‌افروزی و مقابله نظامی بوده‌اند اما دموکرات‌ها همیشه خواستار گفت‌وگو و مذاکره. حال به نظر شما آیا روی کار آمدن ترامپ منجر به جنگ افروزی نخواهد شد؟

دموکرات‌ها هیچ زمانی طرفدار حل مسالمت آمیز مسائل نبوده‌اند، چه در زمان کندی، چه در زمان کارتر و چه در زمان اوباما دموکرات‌ها سیاست صلح‌جویانه نداشته یا حداقل برای من ثابت نشده است. البته باید تاکید کرد که روش آنها مذاکره، گفت‌وگو و دیپلماسی است اما این فقط روش آنهاست و منش دموکرات‌ها این‌گونه نیست. به عنوان مثال کندی که از جانب دموکرات‌ها به ریاست‌جمهوری رسیده بود آن‌قدر در آتش جنگ ویتنام دمید که تبعاتش دامن رئیس‌جمهور بعدی که نیکسون بود را نیز گرفت. بنابراین این را قبول ندارم که دموکرات‌ها صلح‌جو و جمهوریخواهان جنگ‌طلب هستند.

با روی کار آمدن ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور در ایالات متحده آمریکا ایران باید در قبال آمریکای بعد از اوباما چه موضعی داشته باشد؟

از آنجا که ایالات متحده آمریکا و رژیم حاکم بر تلاویو با یکدیگر روابط مستحکم و ناگسستنی دارند و هر شخصی به ریاست‌جمهوری برسد باید از اسرائیل حمایت کند، لاجرم ترامپ نیز از این قاعده مستثنا نیست و وقتی در ساختار قرار گیرد باید از آن پیروی کند. از سوی دیگر ایران همیشه از ابتدای انقلاب خواهان نابودی و از بین بردن رژیم صهیونیستی بوده و این موضوع به یکی از موضوعات مهم در عرصه سیاست خارجی و اصول انقلاب بدل شده است. در طرف مقابل نیز رژیم حاکم بر تلاویو همیشه درصدد نابودی ایران و فع خطر ایران برای خود است و چنین است که ایران و رژیم صهیونیستی کینه‌ها و دشمنی‌های ایدئولوژیک دارند و در این میان قطعا دولت آمریکا بدون توجه به اینکه چه کسی در راس قدرت باشد باید از رژیم صهونیستی دفاع کند و همین امر سبب می‌شود که تغییرات چندانی در سیاست‌های ترامپ در قبال ایران وجود نداشته باشد.

یکی از سیاست‌هایی که اوباما در ماه‌های اخیر درصدد بود تا عملیاتی کند، حل بحران سوریه به کمک کشورهای تاثیرگذار منطقه مانند ایران و روسیه بود، آیا ترامپ و تیم سیاست خارجی اش این سیاست را در دستور کار قرار خواهند داد یا خیر؟

دونالد ترامپ بیشتر به ساختار داخلی ایالات متحده آمریکا نظر دارد و معتقد است در زمان اوباما آمریکا از هر لحاظ تضعیف شده و باید این امور تقویت شود. وی در شعارها و وعده‌های انتخاباتی‌اش بیشتر بر مسائل سیاست داخلی تاکید کرد. با این‌همه حل بحران سوریه به این ترتیباتی که اوباما درصدد اجرای آن بود حل نمی‌شد. از طرف دیگر در اجلاس مونیخ که سال گذشته برای تحولات سوریه برگزار شد شاهد بودیم که آقای ظریف به جای اینکه در کنار متحد خود یعنی وزیر خارجه روسیه بایستد، در کنار جان کری ایستاد و جان کری گفت که عربستان سعودی اجازه دارد به سوریه نیروی زمینی اعزام کند و آقای ظریف مطلقا سکوت کرد، در حالی که مسئولان نظامی در داخل ایران اظهار داشتند که اگر عربستان نیروی زمینی خود را به سوریه بفرستد، ما می‌توانیم از حریم هوایی سوریه دفاع کنیم، اما وزیر خارجه ایران یک کلمه در این ارتباط سخنی نگفت. متاسفانه باید گفت با کدام ابتکار ژئوپلیتیک می‌توان مثلت مقاومت در منطقه را حفظ نمود؟ بنابراین من به این موضوع زیاد خوشبین نیستم. حال باید دید سیاست ترامپ در قبال مسائل منطقه‌ای چگونه خواهد بود و البته چنان که در ابتدا اشاره کردم روسای جمهور در ایالات متحده آمریکا باید تابع ساختار سیاسی این کشور باشند و در راستای آن حرکت کنند وهمین است که سبب می‌شود برای ایران تفاوتی نکند که چه کسی بر سر کار می‌آید.