کد خبر 455074

کمبود شدید معلم در آموزش و پرورش

کسری نیروی انسانی در مدارس دولتی به تشکیل کلاس‌های ۴۰ نفره در پایه ابتدایی، دو شیفت شدن برخی مدارس و افت تحصیلی دانش آموزان می‌انجامد.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری؛ برای چندمین سال متوالی کمبود معلم گریبان مدارس و دانش‌آموزان را گرفته و آموزش و پرورش برای تامین نیرو در سال تحصیلی پیش‌رو به مشکل برخورده است. به گفته مسئولان این وزارتخانه بین 197 تا 200هزار معلم در مدارس کم است و باید این کمبود را از طریق استخدام نیروهای شرکتی یا نهضت‌یاران سوادآموزی و مربیان پیش‌دبستانی تامین کنند. نیروهایی که از زمان استخدام تا ورود به مدرسه شاید کمتر از یک یا 2هفته فرصت آموزش روش‌های مختلف تدریس و آشنایی با کتاب‌های درسی را خواهند داشت.

امسال مهر که بیاید بالای 15میلیون دانش‌آموز باید سر کلاس‌های درس حاضر ‌شوند. طبق آمار وزارت آموزش و پرورش از این رقم، حدود 8میلیون نفر در دوره ابتدایی، 3 میلیون و 300هزار نفر در دوره راهنمایی یا همان متوسطه اول و بیش از 3میلیون نفر در دبیرستان درس می‌خوانند. این رقم در مقایسه با اوایل دهه90 که تعداد دانش‌آموزان به زیر 13میلیون نفر رسیده بود، رشد چشمگیری داشته اما از آن طرف تعداد معلمان بازنشسته هر سال افزایش پیدا می‌کند.

27تیر امسال، وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد که برای سال تحصیلی پیش‌رو 197هزار معلم کم داریم چرا که در سال‌های مختلف بین 40 تا 60هزار معلم بازنشسته و از گردونه آموزش و پرورش خارج شده‌اند اما در سوی مقابل تعداد نیروی وارد شده به سیستم آموزش و پرورش بسیار کمتر بوده است. امسال شرایط از نظر تعداد دانش‌آموزان ثبت‌نامی در مدارس دولتی هم تفاوت‌هایی با سال‌های گذشته دارد و با اوج گرفتن کرونا و تغییراتی که در سازوکار فعالیت مدرسه‌ها پدید آمده، ‌تعداد بیشتری از خانواده‌ها فرزندانشان را به مدرسه‌های دولتی منتقل کرده‌اند این در حالی است که این مدارس با کسری شدید معلم مواجه‌اند.

در این زمینه بخوانید

خصوصی‫‌سازی آموزش و پرورش دامن معلمان را گرفت

نحوه پرداخت حقوق حق التدریسی‌ها

کمبود معلم؛ درد قدیـمی آموزش و پرورش

اما راه‌حل مدیران آموزش و پرورش برای تامین نیرو در مدارس چیست؟ آیا به روال همیشگی می‌خواهند با خرید خدمات آموزشی، به کارگیری نیروهای شرکتی و حق‌التدریس، واگذاری مدارس به بخش خصوصی و برگزاری فوری آزمون استخدامی این کمبود را جبران کنند یا راه‌حل دیگری برای این مشکل مدارس دارند؟

محسن حاجی میرزایی در یک برنامه تلویزیونی در این‌باره گفته است که برای تامین نیروی انسانی چند روش وجود دارد. یکی اینکه حدود ۲۰هزار نفر را از طریق دانشگاه فرهنگیان جذب کنیم. اینها ۴سال آموزش می‌بینند و پس از آن وارد چرخه آموزش می‌شوند: «بنابراین این ۲۰هزار نفر فعلا به درد امسال ما نمی‌خورد. از آن طرف اجازه داریم 23هزار نفر از طریق ماده۲۸ استخدام کنیم که ۵هزار نفر هم از قبل مانده بود و ۲۸هزار نفر می‌شود. اینها را از بین لیسانسه‌هایی که در کشور موجود هستند، تامین می‌کنیم. فراخوانی داده می‌شود که فکر می‌کنم در مرداد این کار انجام شود. متقاضیان شرکت می‌کنند و افرادی که در آزمون موفق شدند باید دوره آموزشی در دانشگاه فرهنگیان ببینند و پس از آن وارد فرایند تدریس شوند.»

او درباره راه‌حل سوم توضیح داد: «برخی از همکارانی که بازنشسته می‌شوند، طبق قانون اجازه دارند تا ۳۵سال بمانند، از آنها می‌خواهیم که نروند. اجازه داریم آنهایی که رفته‌اند، یک سوم اوقات را با یک سوم قیمت بخریم و سر کلاس‌های آموزشی بیاوریم؛ این کار را هم انجام می‌دهیم.»

راه‌حل چهارم وزیر آموزش و پرورش هم این بود: «الان حدود صد هزار نفر افرادی هستند که پیرامون آموزش و پرورش سال‌های مختلف به‌صورت حق‌التدریس و آموزش‌یار سوادآموزی کار کرده‌اند و اینها اجازه دارند به‌صورت حق‌التدریس با ما همکاری کنند. اجازه گرفتن نیروی حق‌التدریس جدید را نداریم. هم با مجلس صحبت کرده‌ایم و هم با شورای‌عالی انقلاب فرهنگی صحبت کردیم که بتوانیم با استخدام این افراد سامانی به وضع نیروی انسانی آموزش و پرورش بدهیم.»

از خصوصی‌سازی تا کاهش ساعات درسی

اما مدیران وزارت آموزش و پرورش درباره تامین نیرو با یکدیگر هم‌نظر نیستند و به‌صورت یکپارچه عمل نمی‌کنند. برخی معتقدند که به جای استخدام رسمی باید روش‌های دیگری را برای به‌کارگیری معلمان دنبال کرد و بی‌جهت برای دولت تعهد مالی در قبال پرداخت حقوق و مزایای معلمان ایجاد نکرد.

علی الهیارترکمن، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش و پرورش از مدافعان سرسخت این نظریه است و در تمام این 4سال که مدارس با کمبود شدید معلم مواجه هستند، تلاش کرده جلوی استخدام‌های جدید را بگیرد. او در 2سال تحصیلی گذشته مشکل کمبود نیروی مدارس را با «خرید خدمات آموزشی» جبران کرد. روشی که بسیاری از کارشناسان آموزشی نسبت به آن نقد داشته و آن را مصداق خصوصی‌سازی‌ می‌دانند و می‌گویند کیفیت آموزش به‌شدت کاهش می‌یابد و باعث افت تحصیلی کودکان و نوجوانان می‌شود.

در این روش مؤسس با دریافت سرانه آموزشی، دانش‌آموزان را که اکثرا در مناطق محروم تحصیل می‌کنند، تحت آموزش‌های رسمی قرار می‌دهد و آموزش‌وپرورش هزینه‌های مربوط به هر دانش‌آموز را به مؤسسه بخش خصوصی پرداخت می‌کند و تمام هزینه‌های آموزش ازجمله پرداخت حقوق معلمان بر عهده بخش خصوصی است. در سال تحصیلی 99-98، 16هزار معلم در سراسر کشور با این روش سر کلاس‌های درس حاضر شدند.

ساعات درسی را کم کنید

 او امسال هم درباره جبران کمبود 197هزار معلم، در کنار واگذاری آموزش به بخش خصوصی، کاهش ساعات آموزشی را پیشنهاد داده است. الهیار ترکمن در این‌باره گفت: «ورود به بحث سیاست‌های کلی جذب نیرو بدون نگاه به تقویم آموزشی و بار برنامه درسی امکان‌پذیر نیست. این 2 یک مجموعه به هم پیوسته هستند که تعادل آنها به ورودی و جذب نیروی متعادل منجر می‌شود. بار برنامه درسی براساس مقررات موجود ۱۲هزارو۹۰۰ ساعت طی ۱۲سال تحصیل است که متوسط آن در دنیا 8هزار ساعت است. اگر بخواهیم این بار برنامه سنگین برنامه درسی را برداریم به یک حجم از نیروی انسانی نیاز داریم و اگر بخواهیم آن را متعادل کنیم و به آموزش‌های در تراز سند تحول برسیم قطعا باید یک اصلاحاتی انجام دهیم.»

سیل بازنشستگی معلمان از اواسط دهه90

اما کارشناسان آموزشی معتقدند که کمبود شدید معلم در مدارس، به‌دلیل نبود برنامه‌ریزی کلان و نگاه دقیق و بلندمدت به مقوله منابع انسانی آموزش و پرورش است. جلوگیری از استخدام معلم در 15سال گذشته از یک سو و رسیدن به سن بازنشستگی نیروهای موجود از سوی دیگر آموزش و پرورش را با بحران شدید معلم روبه‌رو کرده است.

مجتبی مرادبیگی، کارشناس مدیریت منابع انسانی در این‌باره گفت:«این بحران دلایل زیادی دارد اما یک علت از بقیه مهم‌تر و اثرگذارتر است. آموزش و پرورش در دهه80 به‌علت تراکم نیروی انسانی که اغلب در دهه60 و 70 استخدام شده بودند، جلوی استخدام‌های جدید را گرفت. اگر به اطلاعات و اخبار آن سال‌ها نگاه کنید، خواهید دید که آزمون استخدامی خیلی کم برگزار می‌شد و حتی اجازه انتقال نیرو را به شهرهایی مثل تهران به سختی می‌دادند.»

به‌گفته او آموزش و پرورش هرجا هم با کمبود معلم روبه‌رو شد به‌طور محدود از نیروهای حق‌التدریس استفاده کرد تا تعهدی برای استخدام و حقوق و مزایای این افراد نداده باشد. اگر هم بعد از چند سال با فشار مجلس و نهادهای مدنی بحث استخدام معلمان بالا می‌گرفت، خیلی محدود طی آزمونی، تعدادی از آنها را استخدام رسمی می‌کردند و این در حالی بود که با شروع دهه90، کم‌کم بازنشستگی معلمان استخدام شده در دهه60 و 70 شروع شد بدون اینکه فکری برای جایگزینی آنها شود.

عدم تأمین زیرساخت‌های متناسب با جمعیت

برخی کارشناسان هم معتقدند در کنار مدیریت نکردن منابع انسانی عدم تأمین زیرساخت‌های متناسب  با میزان افزایش جمعیت در ایجاد مشکل کمبود معلم نقش دارد. فرزانه مقتدایی، کارشناس مسائل آموزشی در این‌باره  گفت:« طبق آمار مرکز فناوری وزارت آموزش و پرورش، در سال تحصیلی 1401-1400، تعداد دانش‌آموزان کشور به 15میلیون و 613هزار و 546نفر می‌رسد که در مقایسه با سال تحصیلی 97-96 که تعداد دانش‌آموزان 14میلیون و 228هزار و 791، بوده، نزدیک به یک و نیم میلیون افزایش پیدا می‌کند. نهادهای حاکمیتی و دولت در قبال سیاست افزایش جمعیتی که دنبال کردند، باید زیرساخت‌ها را توسعه می‎دادند درحالی‌که ما شاهد تشکیل کلاس‌های 40نفره در دوره ابتدایی در سال تحصیلی پیش‌رو هستیم. حتی در برخی مناطق مدیران عنوان می‌کنند امکان دوشیفته شدن مدرسه هست.» آنطور که پیداست امسال، آموزش و پرورش در کنار مسئله کمبود نیرو باید با بحران کرونا و آموزش مجازی هم دست و پنجه نرم کند. معلمانی که باید سر کلاس درس مجازی با 35 تا 40دانش‌آموز حاضر شوند و با مشکلاتی مثل اینترنت ضعیف و نداشتن تلفن همراه هوشمند، کامپیوتر و دیگر مسائل پیش‌بینی نشده آموزش از راه دور کنار بیایند؛ ‌آن هم در کلاس‌های شلوغی که تاکنون خیلی از آنها حتی معلم ندارند.

بیشتر بخوانید
ارسال نظر

  • ریاضی
    ۹ ۰

    چرا از نیروهای خدماتی که دارای مدرک دانشگاهی اند استفاده نمی کنید چگونه است برای نیروهای جدید و سرباز معلمان با دوره ضمن خدمت کوتاه مدت می توانند بروند سرکلاس و تدریس کنند ولی نیروهای خدماتی که با سایر نیروها از یک دانشگاه و رشته مرتبط با آموزش و پرورش فارغ التحصیل شده اند نمی توانند این چه عدالت و انصاف است

  • مربی پیش دبستانی
    ۴ ۲

    باسلام اینجانب مربی پیش دبستانی غیردولتی ام،بدون بیمه،بادستمزدماهیانه220هزار،مامربیان خیلی زیرخط فقرهستیم،لذاخواهشمندم به فکراستخدام مربیان باشید،ماهم کمترازسایرمعلمان زحمت نمیکشیم😥چرادولت هیچ پاداش وسنواتی به مانمیدهد،تقاضادارم ماراازاین بلاتکلیفی نجات دهید‌.

  • ناشناس
    ۴ ۱

    آقای حاجی میرزایی این همه میگید کمبود نیرو دارید بعنوان مثال شهرستان ملکان از معلمان مدارس غیر دولتی روستاهای شهرستان ملکان استان آذربایجان‌شرقی بعنوان حق التدریسی استخدام نمیکنید...چرا این چنین معلمانی باتجربه زیر پاتون له میکنید.

  • معلم حق التدریس
    ۱ ۲

    الان دوساله به ما میگن که بهمون کد پرسنلی میدن و معلم رسمی میشیم اما هنوز خبزی نیست

  • معلم غیردولتی
    ۵ ۲

    باسلام معلمین مدارس غیردولتی باید دراولویت استخدام قراربگیرند،نیروهای خلاق،تحصیلکرده ودلسوز وباسابقه

  • صبا
    ۴ ۴

    عرض سلام و احترام
    بیش از۳۰سال است که معلمان غیرانتفاعی بار مالی هنگفتی از دوش دولت برداشته‌اند.
    لطفا به مدارس غیر انتفاعی به چشم دانشگاه فرهنگیان نگاه کنید نه یک کارگاه! آیا زمان آن نرسیده با ایجاد یک ردیف استخدامی به این ظلم آشکار پایان داده شود؟

    حقوقِ ناچیز آنهم برای ۸ ماه و بدون بیمه اصلا در شان یک معلم نیست.

    لطفا ما را به جایگاه اصلی‌مان برسانید. معلم گزینش شده‌ی غیرانتفاعی لایق استخدام دولتی است.
    اجرکم عندالله


    #استخدام_معلمان_غیرانتفاعی_در_سال_99
    #صدای_رسای_معلمان_غیردولتی_باشید
    #مجلس_یازدهم_حمایت_حمایت
    #معلمان_غیرانتفاعی

  • هوشنگ
    ۲ ۰

    فکر میکنید معلمی که در طول 27 سال خدمتش همیشه تبعیض دیده آیا بعد از بازنشست شدن یک لحظه میماند؟

  • مربی پیش دبستانی
    ۲ ۱

    سلام چرا قانون تعیین تکلیف مربیان پیش دبستانی رو وزیر اجرا نمی کنند؟

  • صفرعلی رستمی
    ۱ ۰

    سلام؛از فارغ التحصیلان سایر دانشگاهها بهره ببرید.اصلا نیازی به دانشگاه فرهنگیان ویا نهضت سواد آموزی نیست.همه فرزندان سایر دانشگاهها بدون هزینه و سایر مخارج هم هستند.میتوان در بدنه آموزش وپرورش تزریق نمود.ولی مسئولین در وزارت آموزش وپرورش اصلا توجهی به حفظ و مخارج بیت المال نمیکنند.وهزینه ها آموزش و پرورش را سنگین کرده اند.

  • محمد
    ۰ ۱

    با عرض سلام.نیروی غیر دولتی که با داشتن گزینش.ولی متاسفانه با کمترین درآمد.نداشتن بیمه.و داشتن سابقه کاری.آیا حقش نیست .ازین نیروی باسابقه و تحصیل کرده استفاده بشه .حالا که نیروی معلم کم داریم.یار در خانه ست و گرد جهان میگردیم.

  • ناشناس
    ۱ ۰

    بنده از دهه های شصت هستم فوق لیسانس روانشناسی که دو دوره قبول شدم سهمیه شاهد نداشتم پذیرفته نشدم الان سن ام بالا میرود و در مدارس غیر انتفاعی تدریس میکنم نوجوانان در سنین راهنمایی و ددبیرستان به مشاور مدرسه نیاز دارند مثل اتفاق رومینا اگر مشاور مدرسه داشت حتما چنین اتفاقی نمی افتاد

  • علی
    ۰ ۰

    از نیروهای خدماتی دارای مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر در اموزش وپرورش یا معلمی یا اجرای استفاده کنید به خدا هزینه کردیم وزحمت کشیدیم بهر امید

  • ناشناس
    ۰ ۰

    استخدام مربیان پیش دبستانی چند سال هست در حد خبر هست اما در عمل اینگونه نیست چرا نباید قانونی که در مجلس تصویب شده اجرا شود؟

  • ناشناس
    ۰ ۱

    وقتی ۱۵ سال پیش من مدرکمو گرفتم و به همراه پدرم که بازنشته فرهنگی است به اداره محلمون رفتم و دست رد به سینه ما زدند و گفتند استخدام نداریم و حالا بعد از ۱۰ سال کار در مدارس غیر دولتی که نه حقوق دارن نه مزایا این شغل مقدس رو که روزی آرزوی استخدانیش رو داشتم میبوسم میزارم کنار ، چرا از فرزندان فرهنگی که آرزوی ادامه دادن راه والدینشون رو داشتند استفاده نکردین

  • مربی پیش دبستانی
    ۱ ۰

    کمبود نیرو دارید پس چرا قانون تعیین تکلیف مربیان پیش دبستانی رو اجرا نمی کنید؟

  • علی
    ۳ ۰

    سلام. فقط خواهشا از این نیروهای نهضتی بیسواد استخدام نکنید. ازمون استخدامی برگزار کنید هر کسی لایق باشه قبول میشه.

  • امیرحسین قاسمی
    ۰ ۰

    سلام تو رو خدا امسال سخت نگیرین بگذارین کنکور ها راحت وارد تربیت معلمی بشوند من پارسال 10 هزار شدم نتوانستم بیا تو خدا امسال اینقدر سخت نگیرین ممنون

  • مربی
    ۰ ۰

    سلام پس تکلیف مربیان پیش دبستانی دولتی بعد92

  • حمیداحرارزاده
    ۰ ۰

    بنده سال98 ازاستان هرمزگان بازنشسته شدم اما انقدرشاهد بیعدالتی در صدور ابلاغهای معاونتی ومدیریتی شدم که حاضر به ثانیه ای بیشتر از30 سال نبودم

  • حمیداحرارزاده
    ۰ ۰

    جناب وزیرچرا در کشور ما از قشرهای فرهنگی با تجربه در پستهای مدیریتی استفاده نمیشود وعکس دیگر کشورهاست ازافراد تازه کار وکم تجربه استفاده میشود

آخرین قیمت ها از کف بازار
سایر بخش های خبری