خالقی:تشدید‌‌بحران‌ آب،صنایع‌ را راکد‌ می‌‌کند

در همین حال، آرمان خالقی عضو هیات‌مدیره خانه صنعت و معدن ایران درباره بحران کم‌آبی و اثر آن بر صنایع کشور می‌گوید: نحوه مدیریت آب یکی از مقوله‌های مهم در زمان بحران کم‌آبی به‌شمار می‌رود، باتوجه به اینکه بخش زیادی از پهنه‌های سرزمین ایران خشک- نیمه‌خشک محسوب می‌شود بنابراین بخشی از آب به‌صورت بارش یا منابع زیرزمینی تامین می‌شود. خالقی بااشاره به چیدمان صنعت در بحران بی‌آبی می‌افزاید: متاسفانه ما در گذشته هیچ استراتژی راهبردی برای صنایع و جانمایی آنها مدنظر قرار نداده بودیم. به‌عنوان مثال براساس آمایش سرزمین صنعت فولاد یا ذوب‌آهن که به آب بیشتری احتیاج دارند، باید در مناطق و استان‌های پرآب همانند بندرعباس مستقر باشند، اما متاسفانه استقرار این صنایع در مناطق خشکی چون اصفهان و یزد است. در گذشته مسوولان، ذوب‌آهن را به هر دلیل سیاسی یا غیرسیاسی از بندرعباس به سمت اصفهان و به امید آب زاینده‌رود منتقل کردند. این درحالی است که صنعت ذوب‌آهن باوجود کم‌آبی در این منطقه نه توان ادامه فعالیت خود را دارد و نه دیگر می‌توان آن را به بخش دیگر سرزمین منتقل کرد. عضو هیات‌مدیره خانه صنعت و معدن ایران ادامه می‌دهد: در زمینه تصمیم‌گیری چنین موضوعاتی، از ابتدا، یعنی سال‌های پیش از انقلاب، استراتژی‌های بدیهی و اشتباه صورت گرفته که درواقع باید فکری به حال آن کرد. به‌عنوان پیش‌فرض صنایع غذایی که وابسته به آب است و ایران نیز جزو کشورهای مصرف‌کننده محسوب می‌شود، در زمان بحران آب با بیشترین مشکل و خسارت دست‌و‌پنجه نرم خواهد کرد. نیازمند بازنگری آمایش سرزمین خالقی تصریح می‌کند: بنابراین در زمینه آمایش سرزمینی ما نیازمند بازنگری مجدد هستیم و باید نقاط کم و پرآب منطقه دیده شود و صنایعی که در بخش مصرف آب، پرمصرف یا کم‌مصرف هستند را برای آنها اولویت‌بندی و زمان‌بندی کنیم به‌طوری که حداقل زیان به آنها وارد شود و کمک کنیم تا صنایع توجیه‌پذیر طبق اولویت به نقاط مختلف هدایت و جابه‌جایی‌ها صورت گیرد. وی ادامه می‌دهد: در این باره نیازمند برنامه‌ریزی کارشناسی دقیق هستیم که وزارت صنعت، معدن و تجارت این موضوع را باید پذیرفته و مشکلات از این قبیل را جزو سند توسعه استراتژی کشور درنظر گیرد. البته وزارت نیرو نیز در این زمینه نقش جدایی‌ناپذیر دارد چراکه مسوولان این وزارتخانه به‌خوبی در زمینه چگونگی ذخایر آبی کشور از آگاهی کامل برخوردار هستند. اثرپذیری مواد غذایی از کم‌آبی خالقی بااشاره به بحران بی‌آبی و اثر آن بر مواد غذایی، تصریح می‌کند: صنعت غذا اساسا به صنایع تبدیلی کشاورزی و دامی وابستگی شدیدی دارند که در این زمینه وزارت جهاد کشاورزی به این صنایع باید نگاه ویژه‌یی داشته باشد تا صنایع در بخش غذا در میان رقبای خود حرفی برای گفتن داشته باشند. به گفته وی، در زمینه بحران آبی هر فردی باید به‌دنبال مدیریت و راهکاری برای صرفه‌جویی در بخش آبی کشورمان باشد. متاسفانه ما زمانی به چاره‌اندیشی فضاهای بحرانی می‌شتابیم که آن موضوع اتفاق حال باشد و به محض اینکه مشکلات در مقطعی حل شد دیگر دنباله‌روی آن نیستیم، این درحالی است که باید ازسوی شعارهای محوری به سمت عمل پیش رویم تا بحران‌ها نتوانند کمر کشور را خم کنند. لزوم مدیریت پساب‌های صنعتی عضو هیات‌مدیره خانه صنعت و معدن ایران درباره شیوه مدیریت پساب‌های صنعتی می‌گوید: مدیریت خروجی پساب‌های صنعتی نیز به‌عنوان یکی دیگر از مقوله‌های مهم مدیریت آب به‌شمار می‌رود. درواقع باید شیوه‌هایی را در زمینه پساب‌هایی که برای خنک کردن کارخانه‌ها یا تمیز کاری مصرف می‌شود، اعمال کرد تا حداقل با بازنگری این پساب‌ها به چرخه آب بخشی از این موارد را بتوانیم در بخش کشاورزی به‌صورت بهینه استفاده کنیم. وی ادامه می‌دهد: در حال حاضر نیز چاره‌اندیشی در زمینه پساب‌های صنعتی در دستور کار دانشگاه‌ها قرار گرفته است. در عین حال، هزینه کردن در بخش پساب‌ها هم مستلزم سرمایه‌گذاری و هم نگهداری است. به‌طور کلی باید این اقدام تولید آب به شیوه‌یی انجام پذیرد که قیمت تمام شده برای سرمایه‌گذار صرفه اقتصادی را برجای بگذارد. خالقی می‌گوید: درواقع تولید آب نیز نیازمند مدیریت جدی است. به‌طوری که در بخش فرآیند تولید آب باید دید که آیا اتلاف یا اسراف آب را در این نوع شیوه اقدامات داریم یا خیر؟ که اصلاح خطوط تولید خود نیز نیازمند تکنولوژی‌های مدرن و سرمایه‌گذاری کلان است. ناتوانی صنعت از سرمایه‌گذاری آبی عضو هیات‌مدیره خانه صنعت و معدن ایران تصریح می‌کند: در حال حاضر صنعت باوجود موانعی که بر سر راهش دارد توان سرمایه‌گذاری در زمینه چگونگی مدیریت مصرف آب را ندارد؛ بنابراین برای رسیدن به یک نتیجه‌گیری کلی نیازمند ورود مسوولان وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی برای چگونه مدیریت کردن پساب‌ها و سازمان محیط‌زیست هستیم. وی در پاسخ به اینکه نبود آب چقدر به کاهش سرمایه‌گذار مرتبط می‌شود، می‌گوید: عموما سرمایه‌گذار در جایی سرمایه خود را همراهی خواهد کرد که زیرساخت‌ها در آن فضا مهیا باشد به‌عنوان مثال زیرساخت‌هایی چون راه، انرژی و آب که درواقع آب جزء لاینفک بخشی از انرژی است و یکی از رکن‌های مهم ورود سرمایه‌گذار در مناطق مختلف محسوب می‌شود. خالقی می‌گوید: بنابراین اگر ما به‌دنبال جذب سرمایه‌گذار هستیم، باید زیرساخت‌های موجود را با ایجاد آمایش سرزمینی برانداز و این شیوه اقدامات را در توسعه استراتژی صنعتی به کار بریم چراکه این سند منجر می‌شود تا سرمایه‌گذاران به چشم‌انداز بهتری دست یابند. کشاورزی بیشترین سهامدار مصرف آب در تحولی دیگر، رضا شهرستانی نایب‌رییس انجمن فولاد در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه سهم کدام صنایع در مصرف آب بیشتر است، می‌گوید: بخش کشاورزی و صنعت غذا سهامدار ۹۳درصد مصرف آب کشور هستند. این درحالی است که بخش شهری و صنایع دیگر از ۱۰۰درصد آب کل کشور تنها سهامدار ۷درصد از این میزان هستند. وی می‌افزاید: متاسفانه در حال حاضر مصرف آب در بخش کشاورزی بسیار بالا و بدیهی است. به‌عنوان مثال به‌ازای هر کیلو گندم ما شاهد ۴هزار لیتر مصرف آب در کشور هستیم، درصورتی که برای تولید یک کیلو گندم در امریکا این میزان آب به ۵۰۰لیتر تقلیل می‌یابد. درواقع کلیات مشکلات بی‌آبی کشورمان به‌دلیل نبود مصرف صحیح در بخش کشاورزی است. شهرستانی تصریح می‌کند: درواقع مسوولان باید برنامه‌ریزی‌هایی را در زمان بحران آبی اتخاذ کنند. ما سالیان سال است که دررابطه با آب با مشکلات عدیده‌یی دست‌وپنجه نرم می‌کنیم اما متاسفانه تا به امروز شاهد هیچ اقدامی نبوده‌ایم. وی ادامه می‌دهد: توجه مسوولان در زمان بحران کم‌آبی به‌جای اینکه به بخش کشاورزی معطوف شود، باید به صنایع توجه بیشتری داشته باشند. درواقع ما در بخش صنعت نیز باید برنامه‌هایی در زمینه کاهش مصرف آب بیندیشیم که یکی از راه‌حل‌ها طراحی و سرمایه‌گذاری سیستم‌های خنک‌کننده برای خطوط تولید است. در حال حاضر دستگاه‌های خنک‌کننده تولید با مصرف آب بالایی مواجه هستند و با اعمال برخی طراحی‌ها می‌توان این نوع مصارف را به حداقل رساند. بهره بانکی، مانع سرمایه‌گذاری در بخش آب نایب‌رییس انجمن فولاد تصریح می‌کند: باوجود بهره‌های بانکی بالا در ایران تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری برای این نوع شیوه اقدامات بسیار سخت و سرسام‌آور است. درواقع تا زمانی که دولت نخواهد به اقتصاد دستوری کشور تعادلی را ایجاد کند ورود سرمایه‌گذار نه‌تنها در عرصه چاره‌اندیشی برای مصرف آب بلکه در هیچ عرصه دیگری ورود پیدا نخواهد کرد. شهرستانی می‌افزاید: متاسفانه صنایع فولاد و وابسته به آن در مناطق کویری و بی‌آب سرمایه‌گذاری شده این درحالی است که اخیرا در صنعت فولاد پروسه‌هایی وجود دارد که مصرف آب را به صفر می‌رساند. وی معتقد است که دولت تنها با افزایش هزینه‌های مصرف آب می‌تواند به بخش سرمایه‌گذاری و راهکارهای بحران آبی کمک کند. شهرستانی اظهار می‌کند: امیدواریم دولت از این طرح‌ها حمایت ویژه را به عمل آورده تا این بی‌آبی منجر به تشدید رکود در صنایع نشود.