آماده باش آلمانیها برای بازگشت به ایران
روابط اقتصادی ایران و آلمان به صورت همکاریهای اقتصادی و صنعتی با محوریت تجارت و صدور تجهیزات صنعتی دارای سابقه دیرین است. حجم روابط طی سالهای 2000 الی 2006 روند صعودی داشته است.
صادرات ایران به آلمان در سال 2007 به رقم 578 میلیون یورو و واردات از این کشور به رقم 604/3 میلیارد یورو رسید. نفت خام صادراتی به آلمان طی این مدت 174 میلیون یورو گزارش شده که نسبت به سال گذشته 62 درصد رشد نشان میدهد و باعث افزایش حجم صادرات ایران به آلمان در سال گذشته شده است. ارزش نفت خام صادراتی ایران به آلمان در سال 2006 64 میلیون یورو بوده است. در سال 2008، حجم مبادلات تجاری ایران و آلمان بار دیگر افزایش یافت و به رقم چهار و نیم میلیارد یورو رسید. در این سال، صادرات آلمان به ایران، 3 میلیارد و 920 میلیون یورو بوده است (رتبه 42 شرکای صادرات آلمان). واردات آلمان از ایران نیز معادل 578 میلیون یورو بوده که 260 میلیون یورو از این مبلغ به خرید نفت اختصاص داشته است. بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامیایران در سالهای 2005 و 2006 پس از روسیه و چین، بهترین مشتری و بزرگ ترین دریافت کننده تسهیلات و خدمات بیمه هرمس شناخته شد. آلمان در بخشهای پتروشیمی، ساخت نیروگاهها، آب و فاضلاب، صادرات انواع ماشینآلات صنعتی، مخابرات، کشتیسازی، پزشکی، راه و ساختمان و خصوصیسازی همکاری بسیار خوبی با ایران داشته است. طی سالهای 2004 و 2005، قراردادهای خوبی در بخش پتروشیمیدر پروژه پارس جنوبی و عسلویه، ساخت کشتی کانتینربر، ساخت نیروگاه سیکل ترکیبی و ... بین دو کشور امضا شد. حال حدود هشت سال است که روابط ایران و آلمان در خصوص تجارت نفت و مشتقات آن کمرنگ شده است. بدیهی است یکی از مهمترین عوامل این کاهش را میتوان تحریمهای اقتصادی علیه ایران دانست. از سوی دیگر با نزدیک شدن به حل مناقشه اتمیغرب با ایران صنعت نفت کشور شاهد تکاپوی دوباره برای همکاریهای نفتی با بسیاری از کشورهای اروپایی و آلمان است. چنانکه سفیر آلمان در ایران نیز در خصوص تعامل و همکاریهای دوباره نفتی با ایران ابراز خشنودی میکند. میکائیل بارون فون اونگرن اشترنبرگ میگوید: به طور کلی در بخش انرژی ایران زمینه مناسبی برای افزایش سطح همکاریها وجود دارد، به ویژه صنعت نفت ایران با توجه به زیرساختهای موجودآن ، قابلیتهای بسیاری برای افزایش سرمایه گذاری و همکاریها در زمینه فاینانس و خدمات فنی و مهندسی دارد. ایران علاوه بر فناوری و سرمایه گذاری غرب و شرکتهای بینالمللی در حوزه نفت و گاز به مشتریهای غربی برای خرید نفت و گاز نیز نیازمند است. اشترنبرگ در ادامه با تاکید بر اینکه هماکنون به نفع اقتصاد هر دو کشور است که همکاریها در زمینه نفت، گاز و پتروشیمی ادامه یابد توضیح میدهد: اما همه چیز منوط به حلوفصل مذاکرات 1+5 است و در آینده نهچندان دور و بعد از نهایی شدن توافق هسته ای، بی شک صنعت نفت، گاز و پتروشیمی می تواند برای شرکتهای بین المللی پتانسیل و جذابیت بیشتری داشته باشد. به گفته سفیر آلمان در ایران، ایران به عنوان دارنده بزرگترین منابع نفت و گاز جهان یکی از اصلیترین بازارهای هدف ما به شمار می آید و یکی از بزرگترین مزایای صنعت پتروشیمی ایران دسترسی آسان و ارزان به خوراک است. در سالهای گذشته و بعد از شروع تحریمهای نفتی صادرات نفت ایران و به دنبال آن درآمدهای نفتی کشور کاهش یافت که البته بخشی از آن با روی کار آمدن دولت یازدهم و تلاشهای گسترده برای یافتن مشتریهای جدید جبران شده است اما همچنان ایران نتوانسته است میزان صادرات خود را به سالهای اوج بازگرداند. به گفته وی، ایران چهارمین ذخیره بزرگ نفتی جهان و دومین ذخیره بزرگ گاز جهان را در اختیار دارد و این موضوع کاملا روشن می کند که شرکتهای جهان و از جمله شرکتهای آلمانی برای سرمایه گذار در ایران اشتیاق بسیاری دارند. او همچنین تصریح میکند: البته نمیتوان کتمان کرد که پس از تحولات ماههای اخیر و توافق ایران و 1+5 در ژنو نتوانسته اند اشتیاق خود برای بازگشت به ایران را پنهان کنند و حتی شنیده ایم که برخی مدیران شرکتهای خارجی نیز مخفیانه به ایران سفر و مذاکراتی را نیز انجام داده اند تا به محض لغو تحریمها، جایگاه خود در صنعت نفت ایران را تثبیت کنند و این به معنی دوره جدید رقابت گونه اروپائیان در ایران است. بنابراین به نظر می رسد دولت ایران درفرصت باقی مانده باید زیرساختهای لازم برای حضور سرمایه گذاران و توسعه اقتصاد صنعت نفت را فراهم کند و در اینجا لازم است تاکید کنم که دولت باید هرچه سریع تر موارد ابهام آمیز در بحث سرمایه گذاری را حلو فصل نماید.