سقوط شاخص سرانه آب دردسترس ایرانی‌ها

سی ان ان طی گزارشی نوشت: 20 سال قبل، دریاچه ارومیه ششمین دریاچه نمکی بزرگ جهان و بزرگترین دریاچه شور خاورمیانه محسوب می شد. گردشگران از مشاهده زیبایی های این دریاچه و فلامینگوها و پلیکان هایی که در اطراف آن بودند، لذت می بردند. اما امروز، دریاچه ارومیه تنها سایه ای از روزهای خوب گذشته را به همراه دارد. ده ها مدیریت غلط منابع آبی، استفاده بی رویه از آب در بخش کشاورزی و خشکسالی تقریبا بطور کامل این دریاچه را خشکانده است. بر اساس اعلام برنامه توسعه ملل متحد، از 1997 تاکنون دو سوم آب دریاچه خشک شده است. این مشکلی است که دولت حسن روحانی به خوبی از آن آگاه است و می خواهد آن را حل کند. ماه گذشته، وی با اختصاص 500 میلیون دلار بودجه در سال اول طرح 10 ساله احیای دریاچه ارومیه موافقت کرد. کل طرح نجات 6 میلیارد دلار برآورد شده است. روحانی در یک سخنرانی عمومی در ماه ژانویه گفت: «اگر دریاچه خشک شود، این نوع تهدید قابل مقایسه با هیچ تهدید دیگری نخواهد بود.» این اظهارات غلو آمیز نیستند. به گفته کارشناسان، ایران با خطر جدی وقوع یک بحران آبی مواجه است. گری لوئیس، نماینده سازمان ملل در ایران در این باره می گوید: «در سال 1956، سرانه آب در دسترس برای هر نفر در ایران 7 هزار متر مکعب بود. امروز این رقم به 1900 متر مکعب رسیده است. در سال 2020، این رقم احتمالا تنها 1300 متر مکعب خواهد بود.» به اعتقاد وی، این رقم کمتر از 30 میلیون متر مکعبی است که جمعیت رو به افزایش ایران به آن نیاز خواهد داشت. هشدار کمبود آب در همه جای کشور وجود دارد، نه تنها در دریاچه ارومیه، بلکه در رودخانه هامون در شرق کشور نیز وضعیت مشابهی دیده می شود. تنها در سال 2012، بحران آبی هامون 600 هزار نفر را ناگزیر به نقل مکان به سمت شمال کشور کرد. لوئیس نگران است که با عادی شدن کمبود آب، نه تنها ایران با مشکلاتی در زمینه های اقتصادی و بهداشت عمومی مواجه شود، بلکه این بحران بر کل خاورمیانه تاثیر منفی بگذارد. وی می افزاید: «زمانی که مردم مهاجرت می کنند آسیب پذیر می شوند. وقتی آنها به محل زندگی عده ای دیگر می آیند، تهدیدی برای امنیت اقتصادی مردم آنجا می شوند. به این وضعیت، تفاوت های نژادی و زبانی را بیافزایید. این می تواند موجب نزاع و درگیری شود.» ناصر آق، استاد موسسه تحقیقاتی آرتمیا و حیوانات آبزی در دانشگاه ارومیه و عضو کمیته احیای دریاچه ارومیه گفت: «زمانی که روحانی روی کار آمد، در اولین جلسه دولت، وی دستور تشکیل گروهی ویژه برای نجات دریاچه ارومیه و دیگر پهنه های آبی در حال خشک شدن را صادر کرد.» ماموریت نجات دریاچه کاری پیچیده است. آق می پذیرد که حتی در 10 سال هم تنها می توان نیمی از کل دریاچه را احیا کرد. وی اضافه می کند: «هیچ اقدام تکی ای نمی تواند به دریاچه کمک کند. کارهای زیادی باید به صورت همزمان انجام گیرند.» رقم کلان بودجه و نیروی انسانی اختصاص داده شده برای این کار، گویای میزان توجه دولت جدید به این مشکل است. تاکنون، سابقه ایران از نظر زیست محیطی چندان مناسب نبوده است. بر اساس آمارهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، ایران نهمین تولید کننده بزرگ گازهای گلخانه ای در جهان است و هشتمین شهر آلوده جهان را در خود جای داده است. به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تسنیم،این استاد دانشگاه ارومیه افزود: «دولت قبل، می گفت، ما باید دریاچه را نجات دهیم و حتی یک کمیته ملی تشکیل داد و وزرا گرد هم جمع شدند، اما هیچ بودجه ای اختصاص داده نشد. بدون بودجه هم نمی توان کاری انجام داد....دولت جدید خیلی فرق دارد. آنها بودجه کلانی هم به این کار اختصاص داده اند، بنابراین می تواند کمکی واقعی به نجات دریاچه کرد.»