قیمت انرژی، عامل شتاب تورم آمریکا | افزایش نرخ بهره قطعی شد؟

اقتصادجهان -  دانیال رحیمی؛ شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا در ماه اوت ۰.۴ درصد افزایش یافت که درست مطابق پیش‌بینی بازار بود؛ اما تورم نقطه‌به‌نقطه از رقم اصلاح‌شده ۴.۸ درصد در ژوئیه به ۵.۴ درصد رسید و ۰.۱ واحد درصد بالاتر از انتظار منتشر شد. اداره آمار کار آمریکا همچنین رشد ماهانه ژوئیه را از صفر به ۰.۱ درصد و نرخ نقطه‌به‌نقطه آن را از ۴.۷ به ۴.۸ درصد اصلاح کرد. تورم هسته بدون احتساب غذا و انرژی نیز در مقیاس ماهانه ۰.۲ درصد افزایش یافت که کمتر از پیش‌بینی ۰.۳ درصدی بود، اما نرخ نقطه‌به‌نقطه ۴.۶ درصدی آن مطابق انتظار منتشر شد. 

جهش انرژی پشت شتاب تورم آمریکا

جزئیات گزارش نشان می‌دهد افزایش تورم تولیدکننده در اوت بیش از آنکه از فشار فراگیر قیمت‌ها ناشی شده باشد، نتیجه بازگشت تورم در بخش کالا و به‌ویژه انرژی بوده است. قیمت کالا‌های نهایی پس از کاهش ۰.۴ درصدی در ژوئیه، طی ماه اوت ۱.۱ درصد افزایش یافت؛ در حالی که رشد قیمت خدمات از ۰.۲ به ۰.۱ درصد کاهش پیدا کرد.

قیمت انرژی در مبدا طی یک ماه ۴.۲ درصد افزایش یافت و بیش از سه‌چهارم رشد ماهانه قیمت کالا‌ها را ایجاد کرد. تورم نقطه‌به‌نقطه انرژی نیز به ۲۴.۴ درصد رسید. در مقابل، قیمت مواد غذایی فقط ۰.۱ درصد افزایش یافت و کالا‌ها بدون احتساب غذا و انرژی نیز رشد ۰.۴ درصدی را ثبت کردند.

گازوئیل مهم‌ترین عامل افزایش قیمت کالا‌ها بود. قیمت این فرآورده در یک ماه ۲۴.۱ درصد بالا رفت و به‌تنهایی بیش از یک‌سوم رشد شاخص کالا‌های نهایی را ساخت. قیمت نفت گرمایشی ۲۲.۸ درصد، سوخت جت ۲۱.۳ درصد و بنزین ۴.۲ درصد افزایش یافت. رشد نقطه‌به‌نقطه قیمت گازوئیل نیز به ۷۷.۸ درصد و سوخت جت به ۶۶.۸ درصد رسید.

در بخش خدمات، قیمت حمل‌ونقل و انبارداری ۲.۳ درصد افزایش یافت. هزینه حمل بار جاده‌ای دو درصد و خدمات مسافری شرکت‌های هواپیمایی ۴.۲ درصد بالا رفت؛ اما حاشیه سود خدمات تجاری ۰.۲ درصد کاهش یافت و قیمت سایر خدمات بدون احتساب تجارت و حمل‌ونقل نیز تغییری نکرد. این ترکیب نشان می‌دهد فشار تورمی خدمات محدودتر بوده و انرژی و هزینه جابه‌جایی کالاها، موتور اصلی افزایش PPI در اوت بوده‌اند.

واکنش بازار‌ها به تورم تولیدکننده

واکنش اولیه بازار سهام منفی بود. قرارداد‌های آتی اس‌اندپی۵۰۰ و نزدک پس از انتشار PPI اندکی بر دامنه افت خود افزودند. دقایقی پس از انتشار داده، قرارداد‌های آتی داوجونز ۰.۲۹ درصد، اس‌اندپی۵۰۰ حدود ۰.۴۷ درصد و نزدک۱۰۰ نزدیک به ۱.۱ درصد کاهش داشتند.

بازار طلا پیش از انتشار گزارش تحت فشار قدرت شاخص دلار و بازده بالاتر اوراق قرار گرفته بود. انتشار تورم نقطه‌به‌نقطه بالاتر از انتظار، دست‌کم در واکنش اولیه، زمینه‌ای برای بازگشت قیمت طلا فراهم نکرد و قیمت طلا با افت مواجه شد.

 بیت‌کوین نیز که پیش از انتشار داده در نزدیکی ۷۷ هزار و ۸۰۰ دلار قرار داشت، پس از گزارش PPI تا محدوده ۷۷ هزار و ۲۰۰ دلار عقب نشست. افزایش احتمال نرخ بهره، به‌طور معمول به سود دلار و به زیان دارایی‌های بدون بازده دوره‌ای و دارایی‌های پرریسک تمام می‌شود؛ هرچند تحولات نفت و جنگ خاورمیانه نیز در حرکت روزانه بازار‌ها نقش داشته‌اند.

آیا افزایش نرخ بهره قطعی است؟

گزارش PPI احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت کرده، اما آن را قطعی نکرده است. داده‌های لحظه‌ای ابزار فدواچ نشان می‌دهد معامله‌گران اکنون ۶۹.۸ درصد احتمال می‌دهند فدرال‌رزرو در نشست ۱۶ سپتامبر نرخ بهره را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش دهد و محدوده هدف را از ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد به ۳.۷۵ تا چهار درصد برساند. این احتمال یک روز پیش ۶۱.۲ درصد بود؛ بنابراین پس از انتشار PPI حدود ۸.۶ واحد درصد افزایش یافته است.

کوین وارش، رئیس فدرال‌رزرو، در نشست جکسون‌هول تأکید کرد هدف تورمی دو درصدی که با شاخص PCE سنجیده می‌شود، هدفی ثابت و قطعی است. او همچنین گفت سیاست‌گذاران باید مطمئن شوند تورم زیربنایی با سرعتی روشن و کافی به سمت این هدف حرکت می‌کند؛ در غیر این صورت، فدرال‌رزرو هنوز برای کنترل قیمت‌ها کار بیشتری پیش رو دارد.

با این حال، از گزارش PPI نباید نتیجه قطعی گرفت. نرخ نقطه‌به‌نقطه کل بالاتر از انتظار بود، اما افزایش ماهانه تورم هسته بدون غذا و انرژی از پیش‌بینی‌ها کمتر شد و رشد خدمات نیز کاهش یافت. علاوه بر این، بخش بزرگی از جهش شاخص کل از افزایش قیمت انرژی ناشی شده؛ عاملی که سیاست پولی توان محدودی برای کنترل مستقیم آن دارد. 

 با توجه به اظهارات داویش وارش و مواضع سختگیرانه در برابر کنترل تورم که رییس فد این موضوع را غیرقابل مذاکره می‌داند، اکنون بازارها احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را قیمت گذاری کرده‌اند.

به همین دلیل، گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده در روز جمعه ۱۱ سپتامبر می‌تواند تکلیف نشست فدرال‌رزرو را روشن‌تر کند.

 انتظار می‌رود تورم ماهانه کل ۰.۴ درصد و تورم هسته ۰.۲ درصد باشد؛ نرخ نقطه‌به‌نقطه کل نیز احتمالاً روی ۳.۴ درصد باقی بماند و تورم هسته از ۲.۵ به ۲.۴ درصد کاهش یابد. انتشار ارقامی بالاتر از این پیش‌بینی‌ها می‌تواند افزایش نرخ بهره را به سناریوی غالب‌تری تبدیل کند؛ اما کاهش تورم هسته احتمال تثبیت نرخ را دوباره تقویت خواهد کرد؛ بنابراین افزایش نرخ بهره هنوز قطعی نیست، اما گزارش PPI محاسبات بازار را به سود سیاست انقباضی سنگین‌تر کرده است. اکنون CPI آخرین آزمون بزرگ پیش از نشست سپتامبر خواهد بود و مشخص می‌کند جهش تورم تولیدکننده تنها بازتاب شوک انرژی بوده یا فشار قیمت‌ها به سبد مصرف‌کنندگان نیز سرایت کرده است.