دهک‌بندی یارانه‌ها تغییر کرد؟ / جزئیات تغییر دهک‌های خانوار‌ها در خرداد ۱۴۰۵ + روش‌های استعلام دهک یارانه

به گزارش اقتصادآنلاین، در شرایطی که طی ماه‌های اخیر افزایش هزینه‌های زندگی و رشد قیمت برخی کالاها و خدمات، فشار بیشتری بر سبد معیشت خانوارها وارد کرده است، موضوع بازنگری در نحوه توزیع یارانه‌ها و تقویت حمایت‌های معیشتی بار دیگر در دستور کار دولت قرار گرفته است. بر همین اساس، دولت به‌روزرسانی و تکمیل اطلاعات اقتصادی خانوارها را با هدف ارزیابی دقیق‌تر وضعیت درآمدی و معیشتی مردم آغاز کرده تا دهک‌بندی اقتصادی با دقت بیشتری انجام شود. مسئولان معتقدند این اقدام می‌تواند زمینه تخصیص هدفمندتر یارانه‌ها و سایر حمایت‌های دولتی به خانوارهای نیازمند را فراهم کرده و در صورت لزوم، به اصلاح شیوه پرداخت یارانه‌ها منجر شود.

دهک‌بندی خانوارها تغییر می‌کند؟

همزمان با اجرای برنامه دولت برای به‌روزرسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها، گمانه‌زنی‌ها درباره تغییر دهک‌بندی بخشی از یارانه‌بگیران افزایش یافته است. دولت با هدف شناسایی دقیق‌تر وضعیت درآمدی و معیشتی خانوارها، مأموریت تجمیع و یکپارچه‌سازی داده‌های اقتصادی، مالی و درآمدی را به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی واگذار کرده است. مسئولان معتقدند این اقدام می‌تواند به اصلاح خطاهای احتمالی در دهک‌بندی فعلی، جلوگیری از پرداخت یارانه به افراد غیرمشمول و هدایت منابع حمایتی به سمت خانوارهای نیازمند منجر شود. بر همین اساس، احتمال جابه‌جایی برخی خانوارها میان دهک‌های درآمدی در نتیجه بازنگری اطلاعات اقتصادی وجود دارد؛ موضوعی که می‌تواند بر میزان و نوع حمایت‌های معیشتی دریافتی آنها تأثیرگذار باشد.

جزئیات تغییر دهک‌های خانوارها در خرداد ۱۴۰۵

با واریز یارانه نقدی دهک‌های اول تا سوم در خردادماه ۱۴۰۵، آمارهای منتشرشده از سوی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها از افزایش تعداد مشمولان این دهک‌ها حکایت دارد. بر اساس این گزارش، در مرحله پرداخت یارانه اردیبهشت‌ماه، مبلغ ۱۱۱ هزار و ۶۶۸ میلیارد ریال به حساب ۱۰ میلیون و ۲۳۰ هزار و ۶۸۱ نفر واریز شده بود، در حالی که این رقم در خردادماه به ۱۱۲ هزار و ۶۷۵ میلیارد ریال برای ۱۰ میلیون و ۳۵۶ هزار و ۷۲۷ نفر رسید. همچنین جمعیت افراد قرارگرفته در دهک‌های اول تا سوم از ۲۷ میلیون و ۹۱۷ هزار و ۲۶۹ نفر به ۲۸ میلیون و ۱۶۸ هزار و ۹۱۹ نفر افزایش یافته است.
مقایسه آمارهای دو ماه اخیر نشان می‌دهد ۲۵۱ هزار و ۶۵۰ نفر به جمع یارانه‌بگیران دهک‌های اول تا سوم اضافه شده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند ناشی از بازنگری در دهک‌بندی خانوارها و انتقال برخی افراد از دهک‌های بالاتر به دهک‌های پایین‌تر باشد. همزمان با این افزایش، هزینه پرداخت یارانه سه دهک نخست نیز حدود ۱۰۰ میلیارد تومان رشد کرده است. با توجه به اینکه یارانه این دهک‌ها به ازای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان تعیین شده، بخشی از افزایش هزینه‌های یارانه‌ای به ورود مشمولان جدید به این گروه‌ها مربوط می‌شود.

روش‌های استعلام دهک‌بندی خانوار

خانوارها برای اطلاع از دهک درآمدی خود نیازی به مراجعه حضوری ندارند و می‌توانند از طریق سامانه‌ها و درگاه‌های الکترونیکی تعریف‌شده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وضعیت دهک‌بندی خود را بررسی کنند.

۱.استعلام از طریق سامانه حمایت

مهم‌ترین و دقیق‌ترین روش استعلام دهک‌بندی، مراجعه به سامانه حمایت به نشانی https://hemayat.mcls.gov.ir است. سرپرستان خانوار پس از ورود به این سامانه باید گزینه «ورود از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» را انتخاب کنند. در ادامه با وارد کردن کد ملی و شماره تلفن همراهی که به نام سرپرست خانوار ثبت شده است، کد تأیید برای آنها ارسال می‌شود. پس از ورود به حساب کاربری، اطلاعات مربوط به دهک و صدک اقتصادی خانوار در بخش «وضعیت اقتصادی خانوار» قابل مشاهده خواهد بود.

۲.استعلام از طریق تلفن گویا

افرادی که دسترسی به اینترنت ندارند، می‌توانند از طریق تلفن گویای وزارت رفاه وضعیت دهک‌بندی خود را استعلام کنند. برای این منظور کافی است با شماره ۰۹۲۰۰۰۰۶۳۶۹ تماس گرفته و پس از وارد کردن کد ملی سرپرست خانوار و شماره تلفن همراه ثبت‌شده، اطلاعات مربوط به دهک درآمدی را دریافت کنند. همچنین شماره ۰۲۱۶۳۶۹ به‌عنوان مرکز پاسخگویی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پاسخ به سؤالات و مشکلات مرتبط با یارانه و دهک‌بندی در نظر گرفته شده است.

۳.استعلام از طریق کد دستوری USSD

یکی دیگر از روش‌های استعلام، استفاده از کد دستوری #۴۳۸۵۷۴ است. سرپرستان خانوار می‌توانند این کد را از طریق تلفن همراه شماره‌گیری کرده و پس از وارد کردن کد ملی، از وضعیت مشمولیت خود در سامانه یارانه‌ها مطلع شوند. البته این روش تنها وضعیت ثبت‌بودن یا نبودن فرد در فهرست مشمولان را نمایش می‌دهد و دهک دقیق خانوار را مشخص نمی‌کند.

۴.استعلام از طریق اپلیکیشن بله

امکان مشاهده دهک‌بندی خانوار از طریق اپلیکیشن «بله» نیز فراهم شده است. کاربران پس از ورود به این برنامه می‌توانند عبارت «یارانه» یا شناسه @۶۳۶۹ را در بخش جستجو وارد کنند. سپس با انتخاب خدمت استعلام دهک‌بندی، کد ملی سرپرست خانوار و اطلاعات موردنیاز را ثبت کنند. پس از تأیید هویت، اطلاعات مربوط به دهک درآمدی، وضعیت دریافت یارانه و نوع یارانه تخصیص‌یافته نمایش داده می‌شود.

لازم به ذکر است که تمامی روش‌های استعلام دهک‌بندی تنها با اطلاعات سرپرست خانوار قابل انجام است و در صورت مشاهده مغایرت یا تغییر شرایط اقتصادی خانوار، امکان پیگیری و ثبت درخواست بررسی مجدد از طریق سامانه‌های مربوطه وجود دارد.