پشت‌پرده توقف دوباره مجوز سکو‌های طلا | پلیس فتا: ۲۰۰ هزار خالی‌فروشی واقعیت ندارد

به گزارش اقتصادآنلاین؛ رضا الفت‌نسب، رئیس اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی، در این برنامه از توقف دوباره روند صدور مجوز سکو‌های فروش آنلاین طلا و نقره به دلیل آماده نبودن سازوکار تایید بانک مرکزی سخن گفت. محمدرضا حاجی‌جعفری، معاون مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسب‌وکار وزارت اقتصاد نیز اعلام کرد بیش از ۲۰۰ درخواست مجوز معطل تعیین تکلیف مانده‌اند. در ادامه سرهنگ حسن خالقی، رئیس اداره سکو‌های اینترنتی پلیس فتا، ضمن تشریح وضعیت نظارت فعلی، خبر منتشرشده درباره «۲۰۰ هزار مورد خالی‌فروشی» را نیز تصحیح کرد.

توقف دوباره مجوزها؛ گره در تاییدیه بانک مرکزی

الفت‌نسب درباره وضعیت صدور مجوز‌ها اظهار کرد: صدور مجوز سکو‌های فروش آنلاین طلا و نقره از بهمن ۱۴۰۳ تا خرداد ۱۴۰۵ به دلیل تدوین ضوابط فروش برخط متوقف بود و از خردادماه مجدداً امکان صدور مجوز فراهم شد، اما طی حدود دو هفته اخیر این فرآیند بار دیگر عملاً متوقف شده است.

او علت این وضعیت را الزام پلتفرم‌ها به دریافت گواهی و اتصال به سامانه نظارتی بانک مرکزی دانست و افزود: دست‌کم ۱۵ ماه درباره این سامانه بحث شده، اما هنوز سازوکار مورد نیاز برای صدور گواهی در اختیار اتحادیه قرار نگرفته است.

رئیس اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی تاکید کرد: تعدادی از کسب‌وکار‌ها اکنون منتظر گواهی بانک مرکزی هستند؛ گواهی‌ای که به گفته او تاکنون به‌عنوان رئیس اتحادیه مشاهده نکرده و سامانه نظارتی مربوط به آن را نیز به شکل عملیاتی ندیده است.

اتحادیه سامانه ساخت اما دولت نپذیرفت

الفت‌نسب در ادامه اعلام کرد اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی در اردیبهشت ۱۴۰۴ سامانه نظارتی خود را طراحی کرده بود، اما دولت با استفاده از آن موافقت نکرد و تصمیم گرفت سامانه‌ای جداگانه راه‌اندازی کند.

به گفته او، سامانه اتحادیه می‌توانست موارد احتمالی خالی‌فروشی را تا حد زیادی تشخیص دهد و از نظر سازوکار به سامانه‌ای شباهت داشت که اکنون قرار است توسط بانک مرکزی عملیاتی شود.

وی از رفت‌وبرگشت‌های تصمیم‌گیری در این حوزه انتقاد کرد و آن را یکی از مشکلات کسب‌وکار‌های آنلاین طلا دانست.

نظارت بر پلتفرم‌های بزرگ فعلاً دستی است

رئیس اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی درباره وضعیت نظارت فعلی توضیح داد: تا زمان راه‌اندازی سامانه برخط، اتحادیه با همکاری پلیس فتا، پلیس امنیت اقتصادی و پلیس اماکن به پلتفرم‌های بزرگ مراجعه کرده و میزان تعهد آنها به کاربران را با موجودی طلایشان تطبیق می‌دهد.

به گفته الفت‌نسب، این کنترل به‌صورت روتین برای پلتفرم‌های بزرگی انجام می‌شود که حدود ۹۵ درصد حجم بازار آنلاین را در اختیار دارند؛ با این حال او تصریح کرد که این روش دشوار است و تا زمانی که نظارت برخط نشود، نمی‌توان آن را یک سازوکار نظارتی قوی دانست.

او درباره مدل سامانه ناظر افزود: هر پلتفرم ابتدا باید طلا را در خزانه‌های مورد تایید بانک مرکزی قرار دهد و تنها به میزان همان موجودی امکان عرضه داشته باشد.

بیش از ۳۰۰ سکو؛ ذخیره طلا نزدیک ۳ تن

الفت‌نسب تعداد سکو‌های مرتبط با فروش طلا را بیش از ۳۰۰ پلتفرم اعلام کرد، اما توضیح داد تعداد زیادی از آنها صرفاً مصنوعات طلا می‌فروشند و در حوزه نگهداری و فروش طلای آنلاین فعالیت ندارند.

او میزان ذخیره طلای پلتفرم‌ها را نزدیک به ۳ تن برآورد کرد، اما درباره مجموع طلای فروخته‌شده گفت به دلیل نبود نظارت برخط، امکان ارائه یک عدد دقیق وجود ندارد.

رئیس اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی همچنین سهم طلای آنلاین از کل بازار را تنها حدود یک تا ۲ درصد عنوان کرد و گفت ۹۷ تا ۹۸ درصد بازار همچنان در اختیار بخش سنتی است.

وزارت اقتصاد: بیش از ۲۰۰ درخواست مجوز معلق مانده است

محمدرضا حاجی‌جعفری، معاون مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسب‌وکار وزارت اقتصاد، در ارتباط تلفنی با این برنامه گفت صدور مجوز این فعالیت برای حدود یک سال و نیم مسدود بود و این تعویق به گفته او به ایجاد انحصار، اختلال در رقابت و حتی «مجوزفروشی» منجر شده بود.

او افزود: درگاه ملی مجوز‌ها از ابتدای خرداد ۱۴۰۵ مجدداً امکان ثبت درخواست را فعال کرد، اما مسئله تاییدیه بانک مرکزی همچنان حل نشده است.

حاجی‌جعفری اعلام کرد: تاکنون بالغ بر ۲۰۰ درخواست برای دریافت مجوز ارائه شده، اما به دلیل تعیین تکلیف نشدن تاییدیه بانک مرکزی، این درخواست‌ها معلق مانده‌اند.

اختلاف بر سر «مثبت تلقی شدن» تاییدیه بانک مرکزی

یکی از محور‌های اصلی این نشست، اختلاف در نحوه برخورد با تاییدیه بانک مرکزی بود.

حاجی‌جعفری با استناد به تبصره ۳ ماده ۷ قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ اظهار کرد: از آنجا که بانک مرکزی هنوز شرایط تاییدیه خود را اعلام نکرده و پاسخ لازم ارائه نمی‌شود، بر اساس قانون باید این تاییدیه «مثبت» تلقی شود.

او تاکید کرد که این موضوع ارزیابی شخصی او درباره مناسب بودن این راهکار نیست، بلکه حکمی است که قانون تعیین کرده است.

در مقابل، الفت‌نسب گفت اتحادیه از یک سو با چنین حکم قانونی روبه‌روست و از سوی دیگر در جلسات از آن خواسته می‌شود تا زمان آماده شدن سامانه ناظر برای صدور مجوز صبر کند.

سامانه ناظر قرار است چه چیزی را حل کند؟

حاجی‌جعفری راه‌اندازی سامانه ناظر را راهکار ریشه‌ای مقابله با خالی‌فروشی دانست.

به گفته او، در صورت راه‌اندازی سامانه، مردم خواهند توانست به‌صورت برخط مشاهده کنند هر سکو چه میزان ذخیره طلا در بانک دارد و در مقابل چه میزان طلا به کاربران فروخته است.

او تاکید کرد: نظارت فعلی مبتنی بر دریافت دستی اطلاعات از سکوهاست و نمی‌تواند اطمینانی مشابه یک سیستم برخط برای کاربران ایجاد کند.

پلیس فتا: ۲۰۰ هزار، تعداد کاربران بود نه خالی‌فروشی‌ها

سرهنگ حسن خالقی، رئیس اداره سکو‌های اینترنتی پلیس فتا، در بخش دیگری از برنامه درباره خبری که طی روز‌های اخیر پیرامون «۲۰۰ هزار خالی‌فروشی» منتشر شده بود، توضیح داد.

او تاکید کرد: پلتفرم مورد اشاره نزدیک به ۲۰۰ هزار کاربر داشته، اما در بخش فروش مستقیم به کاربران یا B۲C مشکلی در پشتوانه تعهدات وجود نداشته و میزان تعهد طلای این بخش در بانک کارگشایی موجود بوده است.

به گفته خالقی، مشکل ایجادشده به فعالیت‌های B۲B و تعهدات آن مجموعه در برابر برخی همکاران تجاری مربوط بوده است؛ بنابراین عدد ۲۰۰ هزار به تعداد کاربران پلتفرم اشاره داشته و نه تعداد موارد خالی‌فروشی.

پلیس روی بازیگران اصلی بازار متمرکز شده است

خالقی در ادامه اظهار کرد: حدود ۱۰ تا ۱۲ پلتفرم بخش عمده بازار طلای آنلاین را در اختیار دارند و نظارت فعلی نیز عمدتاً بر همین مجموعه‌ها متمرکز شده است.

او توضیح داد بخش قابل توجهی از بیش از ۳۰۰ سکویی که از آنها نام برده می‌شود، صرفاً مصنوعات طلا را پس از ثبت سفارش به مشتری تحویل می‌دهند و مدل فعالیتشان با فروش طلای آنلاین متفاوت است.

تا زمان عملیاتی شدن سامانه ناظر نیز بررسی موجودی و تعهدات بازیگران اصلی بازار با همکاری پلیس و اتحادیه به شیوه دستی ادامه خواهد داشت.

الفت‌نسب: از پلتفرم‌های مجاز خرید کنید

الفت‌نسب در پایان تاکید کرد مردم نباید به دلیل حواشی اخیر به‌طور کلی از بازار طلای آنلاین فاصله بگیرند.

او گفت پلتفرم‌های بزرگ تحت کنترل نهاد‌های نظارتی قرار دارند و از مردم خواست خرید خود را از سکو‌های دارای مجوز انجام دهند.

مجری برنامه نیز در جمع‌بندی توصیه کرد مردم هنگام انتخاب پلتفرم تحقیق بیشتری انجام دهند تا ریسک خرید خود را کاهش دهند.