سقوط بی‌سابقه سرانه مصرف گوشت قرمز در ایران

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، فعال حوزه دامپروری با بیان اینکه سرانه مصرف گوشت قرمز در کشور حدود ۸ تا ۱۰ کیلوگرم در سال است، از تداوم وابستگی بخشی از بازار به واردات و سهم بالای دام سبک در تولید داخلی خبر داد و تاکید کرد: مغفول‌ماندن دام سبک و تداوم مدیریت سنتی، از مهم‌ترین چالش‌های این بخش در تأمین پایدار گوشت قرمز است.

احسان اتفاقی، فعال حوزه دامپروری، در نشست خبری امروز با محوریت «دغدغه‌های دامداران» با اشاره به جایگاه گوشت قرمز در امنیت غذایی کشور گفت: تامین غذای کافی، سالم و باکیفیت برای همه اقشار جامعه، از ارکان اصلی امنیت غذایی است و گوشت قرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع پروتئین حیوانی نقش اساسی در این حوزه دارد.

جایگاه گوشت قرمز در امنیت غذایی

وی با بیان اینکه سرانه مصرف گوشت قرمز در کشور پایین‌تر از استاندارد‌های مطلوب است، اظهار کرد: برآورد‌ها نشان می‌دهد سرانه مصرف گوشت قرمز در ایران حدود ۸ تا ۱۰ کیلوگرم در سال است؛ رقمی که نسبت به نیاز مطلوب خانوار پایین بوده و در برخی دوره‌ها روند کاهشی نیز داشته است.

تولید داخلی و سهم واردات

این فعال صنفی درباره وضعیت تأمین گوشت قرمز افزود: تأمین این محصول در کشور از دو مسیر تولید داخلی و واردات انجام می‌شود. در حال حاضر بخش عمده نیاز کشور از تولید داخل تأمین می‌شود و سالانه به‌طور میانگین حدود ۸۰۰ هزار تن گوشت قرمز در کشور تولید می‌شود.

به گفته وی، میزان واردات گوشت قرمز نیز به‌طور میانگین حدود ۱۰۰ هزار تن در سال است که این عدد در سال‌های مختلف بین ۵۰ تا ۲۰۰ هزار تن در نوسان بوده است.

سهم دام سبک در تولید گوشت قرمز

اتفاقی با اشاره به ترکیب تولید داخلی تصریح کرد: حدود ۴۲ تا ۴۵ درصد از تولید گوشت قرمز کشور از دام سبک (گوسفند و بز) و مابقی از دام سنگین (گاو، گاومیش و شتر) تأمین می‌شود.

او با بیان اینکه دام سبک به دلیل شرایط اقلیمی کشور، مزیت‌های جغرافیایی و همچنین ذائقه مصرف‌کنندگان ایرانی، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و می‌تواند نقش مهم‌تری در تأمین پایدار گوشت قرمز ایفا کند، با اشاره به فعالیت مجموعه «با دامدار» گفت: این مجموعه با تمرکز بر دام سبک فعالیت خود را آغاز کرده و در حوزه‌هایی مانند مدیریت نژادی، اصلاح نژاد، بهداشت و مدیریت اقتصادی دام ورود کرده است.

چالش‌های دام سبک در کشور

وی در ادامه با انتقاد از وضعیت فعلی این بخش اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه دام سبک، مغفول ماندن آن در سیاست‌گذاری‌های کلان است. در کنار آن، بهره‌وری پایین و تداوم مدیریت سنتی در بسیاری از واحد‌های دامداری از دیگر مشکلات جدی این بخش به شمار می‌رود. در شرایطی که در بسیاری از کشور‌ها بهره‌وری دامداری به‌صورت قابل توجهی افزایش یافته، در ایران همچنان فاصله معناداری با استاندارد‌های جهانی در این حوزه وجود دارد که نیازمند توجه جدی‌تر به اصلاح ساختار تولید است.

این فعال حوزه دامپروری، در ادامه نشست خبری امروز با موضوع «دغدغه‌های دامداران» با اشاره به ظرفیت‌ها و راهکار‌های توسعه دام سبک در کشور اظهار کرد: در کشور ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه دامپروری وجود دارد و افراد توانمند بسیاری در این بخش فعال هستند که با شرایط مطلوب در حال تولید هستند.

ظرفیت‌های اقلیمی و تولید علوفه در کشور

وی با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی کشور گفت: وجود دو منبع مهم تأمین علوفه در کشور یعنی مناطق زاگرس و البرز، از مهم‌ترین مزیت‌های ایران در حوزه دامپروری است که در بسیاری از کشور‌ها مشابه آن وجود ندارد. همچنین بازار مصرف داخلی از کشش بالایی برخوردار است و هر میزان تولید در حوزه گوشت قرمز، قابلیت جذب در بازار وجود دارد.

ضرورت افزایش بهره‌وری در دام سبک

این فعال صنفی با تأکید بر لزوم ارتقای بهره‌وری در این بخش تصریح کرد: راهکار‌های متعددی برای عبور از وضعیت موجود و حرکت به سمت شرایط مطلوب وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به اصلاح نژاد دام‌های سبک مانند قوچ و میش‌های پربازده، کاهش طول دوره پروار و رعایت اصول بهداشتی اشاره کرد. شناسایی و معرفی الگو‌های موفق داخلی نیز می‌تواند نقش مهمی در ارتقای دانش و عملکرد دامداران داشته باشد، چرا که در کشور نمونه‌هایی وجود دارد که در سطح استاندارد‌های روز دنیا فعالیت می‌کنند.

زنجیره تولید تا مصرف؛ از مزرعه تا سفره مردم

اتفاقی با اشاره به زنجیره تولید گوشت قرمز گفت: این زنجیره از مرحله تولید علوفه و خوراک دام آغاز شده و تا دامدار، کشتارگاه، مراکز عرضه و نهایتاً مصرف‌کننده ادامه دارد و در تمامی این حلقه‌ها امکان نقش‌آفرینی و بهبود وجود دارد.

شبکه‌سازی فعالان صنعت دامپروری

وی با بیان اینکه حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دامدار در کشور فعالیت دارند، اظهار کرد: علاوه بر دامداران، کشاورزان، واردکنندگان و صادرکنندگان، صنایع فرآوری و تولیدکنندگان محصولات جانبی نیز در این زنجیره فعال هستند.

به گفته او، محصولاتی مانند لبنیات، پشم و کرک، آلایشات دامی، کود دامی، روده و دنبه ظرفیت‌های اقتصادی قابل توجهی دارند که در صورت شبکه‌سازی می‌توانند ارزش افزوده بیشتری ایجاد کنند. مجموعه «با دامدار» با هدف ایجاد شبکه ارتباطی میان فعالان این صنعت شکل گرفته است تا بتواند ارتباط میان دامدار، دامپزشک، متخصصان دانشگاهی، بازرگانان و سایر فعالان را تقویت کند. هدف این مجموعه ایجاد یک بستر یکپارچه برای اتصال فنی، اقتصادی و علمی بخش‌های مختلف صنعت دامپروری و افزایش بهره‌وری در این حوزه است.

وابستگی به واردات نهاده‌های دامی و ضرورت اصلاح الگو‌ها

اتفاقی با اشاره به وابستگی کشور به واردات نهاده‌های دامی گفت: سالانه چند میلیارد دلار صرف واردات این نهاده‌ها می‌شود و همین موضوع ضرورت استفاده از الگو‌های نوین تولید و کاهش هزینه‌ها را دوچندان می‌کند.

توسعه خدمات مشاوره‌ای و دیجیتال برای دامداران

وی در ادامه از طراحی بستر‌های ارتباطی برای دامداران خبر داد و گفت: در حال حاضر خدمات مشاوره‌ای از طریق اپلیکیشن، تماس تلفنی، پیامک و شبکه‌های اجتماعی در اختیار دامداران قرار گرفته است تا بتوانند در سریع‌ترین زمان ممکن به متخصصان دسترسی داشته باشند.

به گفته او، این بستر با همکاری متخصصان دانشگاهی از جمله دانشگاه تهران، تربیت مدرس و سایر مراکز علمی کشور شکل گرفته و به‌صورت شبانه‌روزی پاسخگوی نیاز دامداران است.

سرمایه‌گذاری و معرفی الگو‌های موفق

این فعال صنفی همچنین با اشاره به موضوع سرمایه‌گذاری در صنعت دامپروری اظهار کرد: معرفی الگو‌های موفق می‌تواند نقش مهمی در جذب سرمایه‌گذاران داشته باشد و از حرکت افراد به سمت فعالیت‌های غیرمولد جلوگیری کند. ایجاد اتصال میان سرمایه‌گذاران و فعالان واقعی این حوزه می‌تواند زمینه‌ساز توسعه پایدار در صنعت دام کشور شود.

کمپین معرفی تجربه‌های موفق دامداری

اتفاقی در پایان تصریح کرد: این مجموعه قصد دارد کمپینی برای معرفی تجربه‌ها و روش‌های موفق دامداران در کشور برگزار کند تا تجربیات کم‌هزینه و مؤثر فعالان این حوزه در اختیار دیگر دامداران قرار گیرد. در این طرح تلاش می‌شود تولیدات جانبی دام نیز مورد توجه قرار گیرد، چرا که بسیاری از محصولات مانند پشم دام ظرفیت استفاده صنعتی و صادراتی دارند، اما در حال حاضر بخشی از آنها بلااستفاده باقی می‌ماند.