افزایش چشمگیر هزینه‌های دندانپزشکی / چه کسانی در اولویت خدمات دندانپزشکی در مراکز دولتی هستند؟

دکتر آرزو آقاکوچک‌زاده در پاسخ به اینکه با توجه به تورم و افزایش چشمگیر هزینه‌های دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی چه برنامه‌ای برای حفظ و بهبود دسترسی مردم، به‌ویژه دهک‌های پایین به خدمات ضروری دندانپزشکی دارد، اظهار کرد: در شرایط موجود، مهمترین راهبرد دانشگاه علوم پزشکی البرز این است که خدمات دندانپزشکی ضروری را از یک خدمات پرهزینه و قابل‌تعویق، به یک خدمت پایه و در دسترس تبدیل کند و منابع موجود به‌صورت عادلانه‌ و هدفمند به سمت کسانی هدایت شوند که بیشترین نیاز درمانی و کمترین توان پرداخت را دارند.

وی افزود: در این چارچوب، برنامه‌های اصلی بر این چند محور استوار است که شامل استفاده از ظرفیت کلینیک‌های آموزشی و درمانی دانشکده‌ دندانپزشکی، تقویت خدمات دندانپزشکی در مراکز دولتی و وابسته به دانشگاه، اولویت‌دادن به کودکان، زنان باردار، سالمندان، بیماران خاص، مددجویان و ساکنان مناطق کم‌برخوردار است.

آقاکوچک‌زاده ادامه داد: همچنین توسعه خدمات پیشگیرانه برای کاهش نیاز به درمان‌های پرهزینه، بهبود نظام ارجاع از مراکز سطح اول به مراکز تخصصی‌تر و اولویت‌بندی خدمات ضروری کم‌هزینه و پیشگیری مانند معاینه، جرم‌گیری پایه، فیشورسیلانت، فلورایدتراپی در این خصوص مورد توجه قرار گرفته است.

متخصص پاتولوژی دهان، فک و صورت درباره اینکه در حال حاضر بسته خدمات پایه و ضروری دندانپزشکی در مراکز دولتی و وابسته به دانشگاه شامل چه مواردی است، مطرح کرد: بسته خدمات پایه و ضروری در مراکز دولتی و وابسته، معمولاً شامل طیفی از خدمات کم‌هزینه‌تر و ضروری‌تر است. مهمترین اجزای این بسته به‌طور معمول عبارت‌ از معاینه و تشخیص، معاینه دهان و دندان، ثبت پوسیدگی، بیماری لثه و ضایعات دهانی، طرح درمان اولیه و ارجاع در صورت نیاز است.

وی در خصوص خدمات پیشگیرانه گفت: در این حوزه آموزش بهداشت دهان و دندان، فلورایدتراپی، فیشورسیلانت برای گروه‌های هدف، به‌ویژه کودکان و دانش‌آموزان آموزان و مشاوره تغذیه و کنترل عوامل خطر پوسیدگی انجام می‌گیرد.

رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی البرز در خصوص اینکه چه خدماتی بیشترین کمبود یا صف انتظار را دارد، اظهار کرد: در اغلب مراکز دولتی و دانشگاهی، بیشترین تقاضا و صف انتظار معمولاً مربوط به خدماتی چون درمان ریشه، ترمیم، درمان تخصصی لثه، حراحی‌های پیچیده و خدمات مربوط به کودکان می‌شود که در این مورد درمان بیشترین صف انتظار معمولاً برای عصب‌کشی است و به دلیل این که زمان‌بر است، مواد و تجهیزات بیشتری می‌خواهد، نیروی انسانی ماهر بیشتری لازم دارد.

وی افزود: همچنین در مورد ترمیم‌های متعدد، وقتی بیمار با چند پوسیدگی مراجعه می‌کند، تکمیل درمان همه دندان‌ها در بخش دولتی ممکن است زمان‌بر شود.

رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی البرز با اشاره به درمان‌های تخصصی لثه، گفت: بخش زیادی از مراکز فقط خدمات پایه لثه ارائه می‌دهند و موارد متوسط تا شدید، وارد صف ارجاع می‌شوند. همچنین در مورد جراحی‌های پیچیده به‌ویژه کشیدن دندان‌های نهفته یا نیمه‌نهفته، به حضور جراح دهان یا متخصص وابسته است.

وی افزود: خدمات کودکان نیز نیازمند همکاری ویژه یا درمان تحت بیهوشی بوده و این بخش در بسیاری از مناطق با محدودیت جدی ظرفیت روبه‌روست.

وی تأکید کرد: دانشگاه تلاش می‌کند با مدیریت نوبت‌دهی، اولویت‌بندی بیماران اورژانسی، افزایش ظرفیت مراکز و استفاده بهتر از امکانات موجود، این صف‌ها را کاهش دهد.

متخصص پاتولوژی دهان، فک و صورت با اشاره به اقدامات صورت گرفته برای تقویت پیشگیری و کاهش درمان‌های پرهزینه در تمام سطوح سنی، یادآور شد: یکی از مهمترین راهبردهای دانشگاه علوم پزشکی البرز، حرکت از درمان‌محوری به پیشگیری‌محوری است. تجربه نشان داده است که پیشگیری در حوزه دندانپزشکی بسیار کم‌هزینه‌تر و مؤثرتر از درمان‌های دیرهنگام است.

وی ادامه داد: در این زمینه، برنامه‌های پیشگیرانه دانشگاه شامل مواردی چون فلورایدتراپی دوره‌ای برای کودکان، انجام فیشورسیلانت برای دندان‌های دائمی تازه رویش‌یافته در دانش‌آموزان ، آموزش بهداشت دهان و دندان در مدارس، مراکز جامع سلامت، پایگاه‌های سلامتو بیمارن مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی است.

آقاکوچک‌زاده مطرح کرد: غربالگری دانش‌آموز ان برای شناسایی زودهنگام پوسیدگی و بیماری‌های دهان، آموزش والدین درباره مراقبت از دندان کودکان، آموزش زنان باردار درباره سلامت دهان خود و فرزندشان و تمرکز ویژه بر مناطق کم‌برخوردار و خانواده‌های دارای ریسک بالاتر پوسیدگی در انتخاب مکان‌های برگزاری اردوهای جهادی نیز از اقدامات دیگر برای پیشگیری است.

رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی البرز خاطرنشان کرد: اگر پوسیدگی در مراحل اولیه تشخیص داده شود، می‌توان با هزینه بسیار کمتر از رسیدن آن به مرحله عصب‌کشی یا کشیدن دندان جلوگیری کرد. بنابراین، پیشگیری نه‌تنها به نفع سلامت مردم است، بلکه از نظر اقتصادی نیز به نفع خانواده‌ها و نظام سلامت خواهد بود.