آماده‌باش سیاستگذاران ECB؛ احتمال افزایش نرخ بهره در اروپا

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از بلومبرگ، بوریس وویچیچ، عضو شورای حکام بانک مرکزی اروپا، اعلام کرد این نهاد باید «بسیار چابک و هوشیار» عمل کند تا بتواند در شرایطی که جنگ ایران خطر رکود تورمی را افزایش داده، تورم را تحت کنترل نگه دارد.

وویچیچ که قرار است در ماه ژوئن به سمت معاون رئیس بانک مرکزی اروپا منصوب شود، گفت مقامات به‌زودی خواهند فهمید که آیا پیامد‌های این درگیری نیازمند افزایش نرخ‌های بهره خواهد بود یا خیر.

او هشدار داد که تحولات اخیر نشان‌دهنده افزایش خطر رشد بالای قیمت‌ها همزمان با ضعف در رشد اقتصادی است.

افزایش خطر رکود تورمی در اروپا

او در مصاحبه‌ای در زاگرب گفت: ما در حال حاضر رکود تورمی نمی‌بینیم، اما ریسک در حال حرکت به سمت رکود تورمی است.» وی افزود: «اینکه تا چه حد در این مسیر پیش خواهیم رفت، پیش‌بینی آن بسیار دشوار است.

سیاست‌گذاران، از جمله یواخیم ناگل رئیس بوندس‌بانک، اشاره کرده‌اند که بانک مرکزی اروپا ممکن است در نشست ماه آینده خود مجبور به بررسی افزایش هزینه‌های استقراض شود؛ چرا که افزایش قیمت انرژی به‌تدریج در حال اثرگذاری بر تورم است. وویچیچ در این زمینه رویکردی منعطف اتخاذ کرده است.

احتمال افزایش نرخ بهره با داده‌های جدید

او گفت: در دنیای امروز تا ماه آوریل زمان زیادی باقی مانده است. وی افزود: داده‌ها و اخبار جدید زیادی منتشر خواهد شد و در چنین شرایطی همه‌چیز در حال تغییر است.

بر اساس پیش‌بینی‌های جدید بانک مرکزی اروپا، نرخ تورم در منطقه یورو در سناریوی پایه در سال جاری به ۲.۶ درصد خواهد رسید؛ رقمی که بسیار بالاتر از برآورد‌های قبلی است. در سناریوی بدبینانه که اختلال در عرضه نفت و گاز ادامه یابد، تورم می‌تواند به ۶.۳ درصد برسد.

گزینه‌های سیاست‌گذاری در مواجهه با تورم

وویچیچ گفت: در حال حاضر ارزش صبر کردن بالا است، ما در حال فاصله گرفتن از سناریوی پایه و حرکت به سمت سناریو‌های بدتر هستیم.

او دو گزینه را در صورت نیاز به افزایش نرخ بهره مطرح کرد: آغاز زودهنگام با افزایش‌های تدریجی کوچک، یا شروع دیرتر با افزایش‌های بزرگ‌تر.

وی گفت: بهتر است با یک افزایش کوچک شروع کنیم و سپس شرایط را دنبال کنیم.» او افزود: «در حال حاضر هنوز برای تصمیم‌گیری زود است، اما به‌زودی مشخص خواهد شد که آیا باید اقدام کنیم یا نه.

بازار‌ها پیش‌بینی می‌کنند که نرخ سپرده که در حال حاضر ۲ درصد است، ممکن است امسال تا سه بار به میزان ۰.۲۵ واحد درصد افزایش یابد. اقتصاددانان نیز به‌تدریج به این نتیجه رسیده‌اند که انقباض پولی اجتناب‌ناپذیر است و نخستین افزایش ممکن است در آوریل یا ژوئن رخ دهد.

تأثیر جنگ و بازار انرژی بر سیاست پولی

وویچیچ گفت: فکر نمی‌کنم یک یا دو افزایش نرخ بهره آسیب زیادی به اقتصاد وارد کند. اما تأکید کرد که باید بررسی شود آیا چنین اقدامی ضروری است یا خیر، زیرا برخی نیز معتقدند کاهش نرخ بهره نیز تأثیر قابل‌توجهی نخواهد داشت.

به گفته او، دیدگاه معامله‌گران احتمالاً بر این فرض استوار است که زیرساخت‌های انرژی در خلیج فارس به‌طور دائمی آسیب دیده و تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته خواهد ماند؛ حتی با وجود آنکه دونالد ترامپ حمله به تأسیسات برق ایران را به مدت پنج روز به تعویق انداخته است.

نقش تنگه هرمز و چشم‌انداز تورم

وویچیچ گفت: کاهش تنش‌ها و بازگشایی تنگه هرمز خبر بسیار مثبتی خواهد بود که قطعاً فشار بر تورم را کاهش داده و احتمال افزایش نرخ بهره را کمتر می‌کند.

با این حال، او هشدار داد که اگر بانک مرکزی اروپا با افزایش قیمت‌ها و کاهش رشد اقتصادی در نتیجه طولانی شدن جنگ مواجه شود، اولویت سیاستی باید مشخص باشد.

وی افزود: اگرچه رشد اقتصادی ضعیف معمولاً فشار کاهشی بر قیمت‌ها وارد می‌کند، اما ما باید سیاست‌هایی را اجرا کنیم که تورم را در سطح ۲ درصد نگه دارد.

درس‌های گذشته و آمادگی برای شوک‌های جدید

وویچیچ تأکید کرد که شرایط کنونی با سال ۲۰۲۲ متفاوت است؛ زمانی که حمله روسیه به اوکراین تورم را به رکورد ۱۰.۶ درصد رساند. با این حال، بانک مرکزی اروپا همچنان در حالت آماده‌باش قرار دارد.

او گفت: «ما از سال ۲۰۲۲ درس‌های مهمی گرفته‌ایم.» وی افزود: در راهبرد به‌روزشده سیاست پولی ۲۰۲۵ به‌صراحت اعلام کرده‌ایم که چنین شوک‌های عرضه‌ای، در صورتی که کوتاه‌مدت نباشند، نیازمند واکنش سیاست پولی هستند و به‌زودی تصویر روشن‌تری از وضعیت خواهیم داشت.