تردید جهانی نسبت به دلار؛ سرمایه‌گذاران به یورو و یوان متمایل می‌شوند

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از رویترز، دلار بار دیگر در برابر یورو و یوان در حال عقب‌نشینی است؛ درست در زمانی که رهبران اروپایی و چینی در پی تقویت نقش جهانی ارز‌های خود هستند و از افزایش تردید‌ها نسبت به دلار بهره می‌برند. به نظر می‌رسد تازه‌ترین جابه‌جایی‌های نرخ ارز مطابق میل همه طرف‌ها، به‌ویژه واشنگتن، پیش می‌رود.

با نزدیک شدن به تعطیلات سال نوی قمری، یوان برون‌مرزی چین به بهترین سطوح خود در برابر دلار در نزدیک به سه سال گذشته رسیده است. دلار از ابتدای سال گذشته تاکنون ۶ درصد در برابر رنمینبی تضعیف شده است.

جهش یورو و پیام‌های سیاست‌گذاران

افزایش ۱۵ درصدی یورو در برابر دلار در همین دوره حتی چشمگیرتر است، زیرا نرخ برابری به رکورد پنج‌ساله بالاتر از ۱.۲۰ دلار که ماه گذشته ثبت شد، نزدیک می‌شود.

این تحولات با اظهارات اخیر رهبران هر دو منطقه همسو است. تنها پنجشنبه گذشته، منابع بانک مرکزی اروپا اعلام کردند این نهاد در نظر دارد درخواست دیرینه خود برای «یوروی جهانی» را با تلاش برای گسترش نقدینگی یورو به کشور‌های بیشتر تقویت کند؛ اقدامی که استفاده از یورو در خارج را ارزان‌تر و آسان‌تر می‌کند و نقش بین‌المللی این ارز را افزایش می‌دهد.

افزایش جذابیت یورو به عنوان پناهگاه امن

سپس روز سه‌شنبه همین هفته، مارتین کوخر، رئیس بانک مرکزی اتریش، گفت بانک مرکزی اروپا باید برای یک تغییر بزرگ آماده باشد. او افزود: «ما شاهد علاقه بیشتر طرف‌های مقابل به یورو هستیم و فکر می‌کنم این یکی از دلایلی است که شاهد تقویت یورو و تبدیل شدن بیشتر آن به یک پناهگاه امن هستیم.»

در همین حال، رئیس‌جمهور چین در اول فوریه، در بحبوحه موجی از دیدار‌های تجاری سطح بالا و درخواست‌ها برای «جهانی برابر و چندقطبی»، بار دیگر به‌طور قاطع خواست پکن برای برخورداری از «ارزی قدرتمند» که در تجارت جهانی، امور مالی و ذخایر بین‌المللی بیشتر مورد استفاده قرار گیرد را تکرار کرد.

لحظه اقدام در سایه تردید به دلار

به نظر می‌رسد هر دو منطقه احساس می‌کنند سرمایه‌گذاران جهانی پس از یک سال دیپلماسی تهاجمی و سیاست تجاری اخلال‌گر آمریکا در حال بازنگری در سلطه فراگیر دلار بر مالیه جهانی هستند – و اکنون زمان اقدام فرا رسیده است.

اما استقبال از تضعیف نرخ دلار یک موضوع است. پیامد‌های نظم جهانی جدیدی که در آن بسیاری در دولت آمریکا از دلار ضعیف‌تر استقبال می‌کنند، موضوعی دیگر است. همه طرف‌ها باید با احتیاط حرکت کنند.

واشنگتن و برداشت از دلار قوی

فرض غالب در بیش از یک سال گذشته این بوده که واشنگتن با کاهش ارزش دلاری که همراه با تغییر در سرمایه‌گذاری‌های فرامرزی لازم برای یک بازتنظیم واقعی تجارت جهانی یا کاهش عدم‌تعادل‌های جهانی است، مشکلی ندارد.

ترامپ افت شدید دلار در ژانویه را «عالی» توصیف کرد؛ و اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، شاید شعار قدیمی و تا حدی رنگ‌باخته «دلار قوی» را تکرار کرده باشد، اما او همواره توضیح داده که این عبارت لزوماً به نرخ‌های جاری ارز اشاره ندارد. او استدلال می‌کند که «دلار قوی» به سیاست‌هایی مربوط می‌شود که در نهایت به قدرت منجر می‌شوند.

ابهام درباره توافق‌های پنهان ارزی

در عین حال، این پرسش همچنان مطرح است که آیا در توافق‌های تجاری دوجانبه متعددی که ترامپ به‌ویژه در آسیا دنبال کرده، توافق‌های ضمنی درباره نرخ ارز وجود دارد یا نه.

اما صرف‌نظر از آنچه پشت صحنه می‌گذرد یا برنامه واقعی رهبران برای بین‌المللی‌سازی ارز‌ها چیست، بازار‌ها تمایلی ندارند عقب‌نشینی ابتدای سال دلار را کنار بگذارند.

وزن یورو و یوان در معادلات تجاری

جالب آنکه در میانه تمام نگرانی‌ها درباره دلار، نرخ برابری یورو و یوان از زمان شوک تعرفه‌ای آمریکا در آوریل گذشته تقریباً تغییر چندانی نکرده است.

برای دو منطقه‌ای که تا این اندازه از نظر تجاری به هم پیوند خورده‌اند، این ثبات اهمیت دارد؛ حتی اگر دلار همچنان در برابر هر دوی آنها بیشتر تضعیف شود.

نقش متقابل در سبد‌های ارزی

برای مثال، یوان ۱۵.۵ درصد از سبد تجاری موزون یوروی بانک مرکزی اروپا را تشکیل می‌دهد که نزدیک به وزن ۱۷.۴ درصدی دلار است. به همین ترتیب، سهم ۱۸ درصدی یورو در سبد تجاری موزون یوان چین نیز تقریباً هم‌تراز با سهم دلار است.

در حالی که وزن یورو در سبد گسترده تجاری موزون دلار فدرال رزرو رقم عظیم ۲۱ درصد است – بیش از دو برابر سهم ۱۰ درصدی یوان – احتمال آن زیاد است که هر ضعف دلار در برابر یکی از این ارز‌ها به سرعت به دیگری نیز منتقل شود.

محاسبه سرمایه‌گذاران اوراق قرضه

برای سرمایه‌گذاران فرامرزی، به‌ویژه در اوراق بدهی دولتی، چشم‌انداز تقویت پایدار ارز در چند سال آینده هنگام انتخاب بین اوراق خزانه با بازده بالاتر و معادل‌های اروپایی یا چینی تفاوت قابل توجهی ایجاد می‌کند.

چارلز گو از مؤسسه پژوهشی گاوکال اشاره می‌کند که صرف اضافه بازده ۲۲۰ واحد پایه‌ای اوراق پنج‌ساله خزانه‌داری آمریکا نسبت به اوراق مشابه چینی، عملاً با افت ۱۰ درصدی دیگر دلار در برابر یوان بین اکنون تا سال ۲۰۳۱ از بین می‌رود و بدهی با بازده پایین‌تر چین را جذاب‌تر می‌کند.

تورم و فشار مضاعف بر دلار

گو افزود با توجه به اینکه تورم چین طی بیش از پنج سال گذشته دست‌کم ۲۰۰ واحد پایه پایین‌تر از ایالات متحده بوده، چنین تقویتی از نظر بنیادی توجیه‌پذیر است.

گزارش‌های این هفته مبنی بر اینکه نهاد‌های ناظر چینی بانک‌ها و سرمایه‌گذاران خود را به بازنگری در تمرکز سنگینشان بر اوراق خزانه آمریکا ترغیب کرده‌اند، تنها بر ضرباهنگ منفی علیه دلار افزوده است.