تامین‌اجتماعی و مشکلات تولید

 با این وجود برخی دستگاه‌های دولتی مشکلاتی برای تولید درست می‌کنند که طبیعتا نمی‌توان انتظار داشت که با آنها به نتیجه‌یی مطلوب برسیم. یکی از مهم‌ترین دستگاه‌هایی که تولید با آن دچار مشکلات عدیده شده تامین‌اجتماعی است. به نوعی حتی می‌توان گفت که کاری که دشمنان می‌خواستند با تولید ایران بکنند و موفق نشدند، الان تامین‌اجتماعی انجام می‌دهد. نخستین مساله این است که طبق قانون تامین اجتماعی باید ظرف 6 ماه به لیست بیمه‌یی که از طرف کارفرما داده می‌شود، رسیدگی کند. اما آنها مدعی هستند که طبق ماده 47 باید 10 سال گذشته را رسیدگی کنند. این در حالی است که شرکت‌های بورسی در این مدت بارها سهامشان را خرید و فروش کرده‌اند، مالکشان عوض شده یا شرکت خصوصی ممکن است در این مدت چند دست گشته باشد و تیمش آن تیمی نباشد که چند سال گذشته روی کار بوده است. بنابراین آنها در این 10سال موضوعی را مطرح می‌کنند که سنخیتی با زمان حال ندارد. حتی در این مورد آنها نرخ زیادی را برای کارفرما در نظر می‌گیرند. در این سیستم فساد ایجاد می‌شود، چرا که عده‌یی هم پیدا می‌شوند با مقدار کمتری پول حاضرند این جریمه را پاک کنند. در این سیستم هیچ چیزی به سازمان نمی‌رسد و تنها دردسرش برای تولیدکننده و کارخانه‌دار است و خوشی‌اش هم به کاسبان می‌رسد.

ما اعتقاد داریم که طبق قانون همان 6 ماه را رسیدگی کنند و عطف به ماسبق و گذشته نباشد. در بعضی موارد حتی دیده شده اعدادی بالای هزار میلیارد تومان برای یک واحد در نظر گرفته‌اند. در حالی که ارزش کل آن واحد 200میلیارد تومان بیشتر نیست. به این ترتیب در این بررسی 5برابر ارزش کل واحد جریمه تامین‌اجتماعی است. حتی در این مساله بارها با رییس سازمان تامین اجتماعی، آقای نوربخش صحبت کرده‌ایم، او هم قول داد که این مساله را یک‌ساله رسیدگی کند اما باز هم طبق همان سیاق سابق این حرکت ادامه دارد. البته این تنها یکی از مشکلات و معضلاتی است که آرامش اقتصادی و کارآفرینان را به‌هم زده است. هیچ تولیدکننده‌یی اطمینان ندارد که یک پروژه را انجام داد و تمام کرد آیا سازمان تامین اجتماعی بعد از آن موردی پیدا کند و هزینه‌یی برای واحد ببرد. بنابراین بخش خصوصی مطلقا می‌خواهد که به این مساله رسیدگی شود و زمان بررسی‌ها حداکثر 6 ماه باشد و باقی ماجرا تمام شود و فیصله پیدا کند.

در قانون رفع موانع تولید گفته شده اگر این کار در محل خود کارگاه پیمانکار انجام شود شامل نمی‌شود. اما در ادامه حداقل 10 آیین‌نامه گذاشته شده که دو مرتبه وضع را بر همان منوال برمی‌گرداند. حساب کنید که همه تلاش می‌کنند که قوانین مزاحم را بردارند و کارها را تسهیل دهند، اما اقداماتی از این دست کار را سخت می‌کند. نمی‌شود که برای هر خرید و فروش مفاصا پرداخت کرد. مثلا شرکتی مانند ساپکو با 600 پیمانکار طرف است و هریک 10 قرارداد دارند که در ماه 6 هزار قرارداد و در سال چیزی حدود 60 هزار قرارداد می‌شود. به این شکل باید برای تک‌تک آنها نامه‌نگاری کنند و بیمه تسویه حساب بدهند. بنابراین به اعتقاد من از این کار غلط‌تر و عبث‌تر کاری وجود ندارد. زمانی هم که اعتراض می‌کنیم، می‌گویند حق با شماست اما دومرتبه همان کار خودشان را انجام می‌دهند. حتی در این باره با معاون اول رییس‌جمهوری و وزیر کار صحبت کردیم و آنها هم قول بررسی دادند. حتی در کمیته ماده 76، گفت‌وگوی بخش خصوصی و دولت گفتند حق با ماست اما دومرتبه در عمل همان اتفاق می‌افتد. به عبارتی اینجا اراده‌یی برای حل مشکل تامین‌اجتماعی وجود ندارد. در غیر این صورت این همه اعتراض باید راه به جایی می‌برد.

مشکل اصلی این است که سازمان تامین‌اجتماعی سازمانی بخشنامه‌محور است و قانون را کنار می‌گذارند. در حالی که بخشنامه‌ها در صورتی می‌توانند، اجرایی شوند که مصوبه قانونی داشته باشند یا توسط هیات وزیران تصویب شده باشند، در غیر این صورت نمی‌توانند اجرایی شوند. اما در عمل می‌بینیم که تامین‌اجتماعی به راحتی به بخشنامه‌های خودش عمل می‌کند. به عبارتی سازمان تامین اجتماعی، سازمانی است که خودش قانون می‌گذارد، خودش مجری است و در زمان قضاوت هم خودش قضاوت می‌کند. حتی در کمیته بررسی و نحوه ترکیب هیات حل اختلاف هم مساله وجود دارد. مثلا کمیته بررسی نباید در کمیته اولیه حضور داشته باشد که شکایت را بررسی می‌کند، اما می‌بینیم که حضور دارند.

هرچند این مشکلات به همین جا ختم نمی‌شود. مسائلی همچون تعریف کار سخت و مسائل کمبود میزان پوشش درمانی بیمه‌ها بخش دیگری از مشکلاتی است که امروز از مشکلاتی است که آسیب‌های جدی به تولید می‌زند.

حال در کلام آخر باید به رفع بروکراسی‌های اداری و همچنین حذف قوانین زائد اشاره کرد، باتوجه به اینکه امسال به نام اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل مزین شده باید در صدد رفع مشکلات تولید بود تا در آینده به سبب رشد بخش تولید شاهد افزایش رشد بخش اقتصاد کشور هم باشیم.