نیمی از باسوادان ایرانی بدون مطالعه

از 53 درصد جمعیت بالای 15سال با سواد جامعه ایران 47درصد مطالعه کتاب غیردرسی نداشته‌اند.  براساس این آمار 47درصد باسوادان جامعه یعنی قریب به نیمی از آنان هرگز مطالعه غیردرسی نداشته‌اند. طبق آخرین داده‌های مرکز آمار 33.5درصد از افرادی که مطالعه غیردرسی داشته‌اند کمتر از یک ساعت 37.2درصد یک تا 2ساعت و بقیه این افراد (29.3درصد) بیشتر از 3ساعت در هفته مطالعه داشته‌اند. نتایج نشان می‌دهد که 38درصد از افراد 15ساله و بیشتر در سال گذشته به سینما رفته و 86درصد از افراد 15ساله و بیشتر سینما نرفته‌اند.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تعادل ، از 8میلیون و 303هزار نفری که سینما رفته‌اند حدود 37درصد یک ‌بار، 29درصد دو بار و 9.5درصد نیز 6 ‌بار و بیشتر به سینما رفته‌اند. نتایج مرکز آمار حاکی از وضعیت به ‌مراتب بدتر تئاتر نسبت به سینماست؛ به طوری که تنها 4درصد از افراد 15ساله و بیشتر در سال 93 به تماشای تئاتر نشسته‌اند و 96درصد از این افراد به تئاتر نرفته‌اند. این آمارها یک واقعیتی را نیز به ما نشان می‌دهد، اینکه اگرچه در ظاهر امر تفریحات فضای جامعه ما نشان می‌دهد سینماها در تهران به‌ شدت رونق دارد اما این آمار شائبه ایجاد می‌کند که مصرف فرهنگی در جامعه افزایش پیدا کرده و احتمالا طبقه متوسط بیشتر شده است.

اما واقعیت این نیست. اولا آمار مربوط به تهران است ثانیا این آمار دهک‌های بالای درآمدی را درگیر خود کرده است. چون قیمت‌ها بالا رفته است، مجموعه درآمدهای حاصل از رجوع مردم به سینما و تئاتر هم افزایش یافته اما این نشان‌دهنده فراگیر شدن این اقلام در همه خانوارها نیست؛ همان‌طور که گزارش بودجه خانوار 94 نیز نشان داد چراکه هزینه‌های فرهنگی خانوار نسبت به سال‌های قبل از آن افت داشته است، آمار فعالیت‌های فرهنگی خانوار نیز گویای همین مطلب است که جامعه ایرانی کمترین زمان و هزینه را برای فعالیت‌های فرهنگی همچون سینما و تئاتر رفتن صرف می‌کنند. دلیل این مساله را فارغ از بحث‌های فرهنگی می‌توان در وضعیت اقتصادی نیز جست‌وجو کرد که به ‌دلیل انقباضی‌ بودن بودجه خانوارها و کاهش 40درصدی قدرت خرید خانوارها، رفع نیازهای اولیه اهمیت و ضرورت بیشتری برای خانواده‌ها دارد و نیازهای ثانویه مانند امور فرهنگی نه‌ تنها در اولویت خانواده‌ها نیست بلکه اساسا درآمدی برای هزینه‌کرد در این امور نیز وجود ندارند. البته نکته دیگری که در این خصوص باید به آن توجه کرد، بحث خصوصی‌سازی سینماها و سالن‌های تئاتر و موزه‌هاست که در چند سال اخیر به‌ شدت در سطوح سیاست‌گذاری کشور پیگیری شده و موجب افزایش قیمت این امور فرهنگی شده است.

اگرچه آمار رسمی هر یک از شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی کشور باید نشانگر نمایی از واقعیت جامعه باشد اما برخی از آمار مرکز آمار به ‌قدری عجیب و غیرملموس است که به‌ سختی می‌توان آن را باور کرد. سیطره شبکه‌های ماهواره‌یی بر گذران اوقات فراغت خانواده‌ها اتفاقی است که طی چند سال اخیر به ‌قدری همه‌گیر شده که آماری غیر از آن به‌ شدت قابل تردید است. آخرین نتایج مرکز آمار نشان می‌دهد 95درصد افراد 15ساله و بیشتر در روزهای غیرتعطیل به تماشای سیمای جمهوری اسلامی ایران پرداخته‌اند و در روزهای تعطیل درصد افراد تماشاکننده سیمای جمهوری اسلامی ایران به 96درصد رسیده است. این آمار به این معناست که کمتر از 5 درصد این افراد در طول هفته به تماشای شبکه‌های ماهواره‌یی می‌نشینند.

این آمار قابل تردید می‌تواند ناشی از جامعه آماری و نمونه‌برداری مرکز آمار باشد که تمامی افراد جامعه با هر گونه تفکر و سبک زندگی را شامل نمی‌شود یا افراد انتخاب شده به ‌دلایل امنیتی و بی‌اعتمادی اظهارات غلط ارائه کرده‌اند و نمی‌تواند بیانگر تمام واقعیت موجود باشد.  همچنین در سال 93 حدود 45درصد افراد 15ساله اظهار کرده‌اند که ورزش می‌کنند و در مقابل 55 درصد بیان کرده‌اند که ورزش نمی‌کنند. حدود 71.8درصد از افراد 15ساله و بیشتر همچنین گفته‌اند که موسیقی گوش می‌کنند و 28.2درصد بیان‌کرده‌اند که موسیقی گوش نمی‌کنند.  

نتایج مرکز آمار نشان می‌دهد که از مجموع 58 میلیون ‌نفر فرد 15ساله و بیشتر حدود 8.1درصد به طور مستمر در هر روز سیگار مصرف کرده‌اند. 94.1درصد اظهار کرده‌اند که تاکنون قلیان مصرف نکرده‌اند و 5.9 درصد مصرف قلیان داشته‌اند. در مجموع آمار افراد سیگاری جامعه ایران نزدیک به  8میلیون نفر برآورد شده که بالغ بر 5 میلیون و 300هزار نفر آنها به‌ صورت کامل استعمال سیگار دارند. بیش از 3میلیون نفر نیز قلیان مصرف می‌کنند که 199هزار نفر آنها تقریبا هر روز قلیان می‌کشند.  طبق نتایج مرکز آمار 38درصد افراد بالای 15سال روزنامه می‌خوانند و 62 درصد در سال 93 روزنامه مطالعه نکرده‌اند. از میان 18میلیون ‌نفری که روزنامه مطالعه می‌کنند 87درصد مطالعه روزنامه چاپی داشته و 12.4درصد نداشته‌اند. 40درصد این افراد روزنامه‌های الکترونیکی می‌خوانند و 45درصد آنها کمتر از یک ‌ساعت در روز برای آن زمان صرف می‌کنند.  همچنین آمار صدقات و خیرات افراد در سال 93 نشان می‌دهد 87.1درصد از افراد صدقه می‌دهند و 12.9درصد هزینه‌یی برای خیرات صرف نکرده‌اند.