دورهمی‌های ناتمام

به‌ گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، از ۲۶ دی ماه سال گذشته و یا به عبارتی از زمان اجرای برجام در ایران نمایندگان کشورهای مختلفی برای مذاکره با وزارت نیرو عازم ایران شدند؛ شرکت‌هایی که گرچه از وجود برخی تکنولوژی‌ها در ایران مبهوت شدند اما کار مذاکرات با آن‌ها به مرحله اجرایی شدن توافقات نرسید و مذاکرات تاکنون منجر به امضای قرارداد و اجرای پروژه نشده و تعداد اندکی از قراردادهایی که به امضا رسیده نیز صرفا مربوط به شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو بود.

کره‌ای‌ها در حال بررسی وضعیت مالی

یکی از این کشورهایی که به شدت ابراز تمایل برای ایجاد همکاری با ایران در زمینه آب و انرژی را داشت، کره جنوبی بود که چندین تفاهمنامه در این زمینه‌ها را به امضا رساند.

در دیدار وزیر نیرو ایران با وزیر زمین، زیر ساخت و حمل و نقل کره جنوبی صحبت‌های خوبی به‌میان آمد، به‌طوری‌که ۹ تفاهم نامه همکاری در بخش آب و شش تفاهم نامه در بخش برق به امضا رسید. در بخش آب، احداث سد و نیروگاه بختیاری و احداث سد و نیروگاه کارون ۲ و مدیریت هوشمند آب سدهایی که بر روی سد کارون ۲ ساخته شده و همچنین احداث سد و انتقال آب از بهشت آباد به سه استان کشور (کرمان؛ یزد، اصفهان) از مفاد این تفاهم‌نامه‌ها بوده است.

 در بخش برق نیز احداث سه نیروگاه به روش BOO و و هوشمندسازی شبکه‌های برق کشور در دستور کار تفاهم نامه بخش برق قرار گرفت. همچنین طبق این تفاهم‌نامه ارتقای سطح ولتاژ انتقالی از ۴۰۰ به ۷۶۵ کیلوولت و کاهش تلفات شبکه انتقال و توزیع برق از دیگر موارد همکاری بین دو کشور بود. علاوه‌بر این مناقصه خرید ۴۰۰ دستگاه پست انتقال و توزیع شبکه برق کشور با حضور برخی شرکت‌های کره ای در دوران برجام برگزار شد، همچنین وزارت نیرو با شرکت‌های کره ای قرارداد ECA امضا و پرداخت قیمت برق را تضمین کرده است.

روند کار به این صورت است که پس از گذشت پنج سال دوره خرید برق به روش ECA، شرکت‌های کره ای مختار هستند تا برق تولیدی خود را به‌صورت قرارداد دو جانبه با خریداران برق، فروش برق در سازمان بورس انرژی و عرضه برق در بازار برق به‌صورت رقابتی به فروش برسانند، به جز فروش برق در داخل کشور، این شرکت‌ها می‌توانند برق تولیدی خود را به سایر کشورها نیز صادر کنند.

 در این دیدار گرچه طرف کره‌ای نسبت به فایناس پروژه های آب‌وبرق ابراز تمایل کرد اما تاکنون اتفاقی در این زمینه رخ نداده و شرکت‌های کره‌ای برای تولید برق در ایران نیز سد بررسی اطلاعات مالی شرکت‌های ایرانی را بهانه کردند و آنطور که به‌نظر می‌رسد هنوز این بررسی‌ها به نتیجه نرسیده است. علاوه‌بر این نیز یک شرکت کره‌ای به‌نام کپکو در خصوص سه محور کاهش تلفات برق، هوشمندسازی شبکه برق و خطوط ۷۶۵ کیلوولت تفاهمنامه‌ای را به امضا رساند و علی‌رغم اینکه قرار بود تاثیرات مثبتی از مذاکرات آن روز به چشم آید اما تاکنون چیزی در این زمینه اعلام نشده است.

همچنین با ورود رییس جمهور این کشور به ایران نیز توافق‌نامه‌های کلی احداث سه نیروگاه‌های سیکل ترکیبی به‌ظرفیت ۱۵۰۰ مگاوات در در استان‌های زنجان، یزد و قم با شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی و روسای شرکت‌های کپکو به امضا رسید.

بر اساس این توافق‌نامه قرار بر این شد تا نیروگاه سیکل ترکیبی زنجان ۴ با سرمایه گذاری مشترک شرکت‌های کپکو و مهندسی هیوندای، نیروگاه سیکل ترکیبی نیزار قم با سرمایه گذاری مشترک شرکت کپکو و شرکت مهندسی و ساختمان هیوندای و نیروگاه سیکل ترکیبی بافق با سرمایه گذاری شرکت دایلم انرژی کره جنوبی با راندمان حدود ۵۸ درصد در حالت سیکل ترکیبی در کشور احداث شود.

در شرکت آب‌ونیروی ایران نیز به‌منظور اجرای سه طرح از مجموعه طرح‌های این شرکت توافق‌نامه‌ای با شرکت دایلیم کره جنوبی به ارزش ۳.۴ میلیارد دلاربا هدف تأمین مالی (فاینانس) حدود ۱.۷ میلیارد دلار قرارداد به منظور ساخت «سد و نیروگاه بختیاری» در قالب مجوزهای صادره قبلی توافق و طرح انتقال آب به فلات مرکزی به امضا رسید. طبق این توافق نامه مقرر است تا ظرف مدت حدوداً یک‌سال طرفین بر سر جزئیات مفاد مندرج در قرارداد نهایی که شامل بخشی از طرح بزرگ انتقال آب به فلات مرکزی می‌شود به تفاهم کامل برسند که البته احتمال تمدید این مذاکرات به دلایل گوناگون وجود دارد. همچنین تفاهم‌نامه عقد قرارداد طرح کارون ۲ نیز با شرکت «کی واتر» کره جنوبی و شرکت آب‌ونیرو ایران به امضا رسید که طبق این تفاهم‌نامه مقرر شده است تا با جذب سرمایه‌گذاران کره‌ای و به شکل BOT  طرح سد و نیروگاه جریانی کارون ۲، بر روی رودخانه کارون در استان خوزستان، با هدف تولید انرژی سالیانه ۲۰۲۰ گیگاوات ساعت برای مصارف پیک شبکه سراسری برق اجرا شود.

علاوه‌بر تفاهم‌نامه‌ها در انعقاد قراردادی میان شرکت آب و فاضلاب کشور و شرکت «کی واتر» و «دیلیم» کره جنوبی بر اجرای تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در کشور، کاهش هدررفت توزیع آب در بوشهر و  تصفیه پساب‌ها و استفاده مجدد از آن‌ها در حوزه‌های صنعت و کشاورزی به ویژه در استان خوزستان تأکید شد.

از سوی دیگر سرمایه‌گذاران کره جنوبی آمادگی خود را برای سرمایه‌گذاری در اجرای پروژه‌های بخش آب و فاضلاب خراسان رضوی در اجرای دو پروژه تأمین آب سبزوار و فاضلاب شهر نیشابور با سرمایه گذاری چهار هزارو ۵۰۰ میلیارد ریال (۱۳۰ میلیون دلار) شد و طبق گفته مدیرعامل شرکت سولار نیوانرژی (Solar New Energy) قرار بود تا این شرکت علاوه بر تأمین تجهیزات، در اجرای پروژه‌های آب و فاضلاب استان خراسان رضوی هم سرمایه‌گذاری ‌کند.

آلمانی‌ها منتظر دریافت تضمین از ایران

از سوی دیگر، دانشگاه درسدن آلمان نیز تفاهم‌نامه ‌ای را با پژوهشگاه نیرو به منظور توسعه تعاملات بین‌المللی جهت توسعه تحقیق و تکنولوژی در حوزه برق و انرژی امضا رساند. بر اساس این تفاهم‌نامه مقرر شده بود که برای اجرایی شدن توافق‌های انجام شده، فاز اول کارگاهی تحت عنوان مدیریت تحقیقات و منابع مالی برای مدیران ارشد وزارات نیرو و  پژوهشگاه نیرو در نوامبر(آبان ماه سال‌جاری) برگزار شود که تاکنون خبری از برگزاری این جلسه نشده است.

علاوه‌بر این استان خوزستان با دارا بودن زمین‌های بیابانی، ارتفاع کم از سطح دریا و ۳۲۰ روز آفتابی در سال شرایط بسیار مناسبی برای توسعه و بهره‌برداری از نیروگاه‌های تجدیدپذیر دارد. به همین منظور نیزتفاهم‌نامه پروژه احداث و بهره‌برداری از نیروگاه ۱۰ مگاواتی خورشیدی (فتوولتائیک) به منظور جذب سرمایه‌گذاری خارجی به‌ویژه در بخش تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی در ساخت نیروگاه با استفاده از این منابع پایان ناپذیر و مساعد بودن شرایط لازم سرمایه گذاری دراین زمینه در استان اهواز با شرکت سرمایه‌گذار آلمانی Green Energy ۳۰۰۰ و شرکت برق منطقه‌ای خوزستان امضا شد.

همچنین در زمینه برق، انرژی‌های تجدیدپذیر و آب نیز وزارت نیرو با آلمان تفاهم‌نامه‌ای امضا کرد که قرار بود با حضور شرکت‌های بخش خصوصی دو کشور فعال شود اما به دلیل اینکه در زمینه تأمین منابع مالی هنوز روابط بانکی آن گونه که انتظار می‌رود میان دو کشور برقرار نشده این تفاهم نامه نتوانست نتیجه مطلوب خود را پیدا کند.

گرچه وزیر نیرو ایران از شرکت‌های آلمانی خواست تا به رفع مشکلات حاضر بپردازند اما به‌نظر می‌رسد که آلمانی‌ها آنطور که نشان می‌دادند تمایل برای ایجاد همکاری با ایران را نداشتند البته در همان زمان نیز وزیر نیرو اعلام کرده بود که در صورت رفع نشدن این مشکلات ایران نمی‌تواند همکاری مؤثر و خوبی را با آلمان دشته باشد. در مقابل معاون صدراعظم آلمان نیز صراحتا گفته بود که بانک‌های آلمانی مایل به سرمایه‌گذاری در ایران هستند و ما نیز سعی می‌کنیم برای تسهیل روابط دو کشور، سرمایه گذاری این بانک‌ها را در ایران تضمین کنیم. در هیئت همراه وزیر اقتصاد و انرژی آلمان، نمایندگان مجلس و نمایندگانی از شرکت‌ زیمنس حضور داشتند که این موضوع موجب امضای قرارداد همکاری بین "زیمنس" آلمان و گروه "مپنا" برای ساخت توربین‌های کلاس F شد. طبق این قرارداد دو طرف نسبت به انتقال فن‌آوری ساخت توربین‌های کلاس F توافق کردند و با امضای این قرارداد پنج‌ساله، نخستین گام برای بومی‌سازی این توربین با نام تجاریSGT۵-۴۰۰۰F برداشته می‌شود.این نسل از توربین کلاسF  از پیشرفته‌ترین توربین‌های گازی  است که در شرایط ایزو توان تولیدِ ۳۰۷ مگاوات با بازدهی حرارتی ۴۰.۱ درصد دارد.

ژاپنی‌ها در راه آوردن تکنولوژی

پس از سفر وزیر اقتصاد ایران به ژاپن انتظار فعالیت بیشتری از ژاپنی‌ها می‌رفت. این مطلبی بود که بارها مسئولان وزارت نیرو به زبان آوردند و خواهان افزایش ارتباط بخش خصوصی داخلی با شرکت‌های ژاپنی بودند اما برخلاف وعده‌ داده شده هنوز خبری از نتیجه کار نشده است این درحالی است که ۹۸۹۰ میلیون دلار پروژه‌ مشترک آب و فاضلاب بین شرکت‌های ایرانی و ژاپنی تعریف شده است.

آغاز همکاری‌های دو کشور در زمینه صنعت آب و برق عملیات اجرایی انتقال آب طالقان به دشت قزوین در سال ۱۳۴۸ بود که با ساخت سد انحرافی سنگان به طالقان و تونل انتقال آب به طول ۹ کیلومتر تا زیاران و سد انحرافی زیاران و مجموعه کانال‌های آبیاری دشت قزوین توسط شرکت سانیو ژاپن صورت گرفت. از آن زمان تاکنون همکاری شرکت‌های ژاپنی با ایران در زمینه آب شرب و تجهیزات آبرسانی و فاضلاب ادامه یافته با حمایت شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور از سال ۱۳۹۰ تا امسال همکاری‌های بیشتری بین این شرکت با شرکت‌های ژاپنی از طریق مرکز همکاری‌های خاورمیانه ژاپن صورت گرفت که نتیجه آن حضور بیش از ۲۴۰ نفر از مدیران میانی و تخصصی در دوره‌هایی بود که توسط مرکز همکاری‌های خاورمیانه ژاپن در اوج دوران تحریم‌ها که تمام هزینه‌های آن را نیز تقبل کرد به وقوع پیوست.

این در حالی است که پس از برجام و ایجاد شرایط مناسب، پیش‌بینی می‌شد این ارتباطات توسعه شایانی پیدا کند و اینگونه تدبیر شده‌بود که همکاری شرکت‌های ایرانی و ژاپنی به ویژه در خصوص سرمایه‌گذاری در صنعت آب و فاضلاب، انتقال تکنولوژی مخصوصاً در بخش تجهیزات اندازه گیری، سامانه‌های آب شیرین کن، نشت یابی، مدیریت لجن، ارتقای تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب و اجرای پروژه‌های آب و فاضلاب در کشور باشد.

علاوه‌بر این سند همکاری ایران و ژاپن با هدف همکاری توسعه ظرفیت مدیریت به‌هم پیوسته منابع آب حوضه آبریز سفیدرود بین شرکت مدیریت منابع آب ایران و آژانس همکاری بین‌المللی ژاپن (جایکا) به امضا رسید.

برپایه این سند همکاری که مدت زمان اجرای آن ۴ سال پیش بینی شده قرار بود که شفاف سازی منابع و مصارف آب در سطح حوضه آبریز سفیدرود بر مبنای شرایط طبیعی و شرایط بهره‌برداری از طرح‌های توسعه منابع آب، تقویت مهارت‌های ایجاد اجماع، برنامه‌ریزی و تدوین راهکارهای اجرایی در ارتباط با موضوع تخصیص آب برای بخش‌های مختلف با اولویت تأمین آب شرب، بهره‌برداری از سدها، طرح‌های توسعه منابع آب، آب زیرزمینی، کیفیت آب، صرفه‌جویی آب و غیره، تصمیم‌گیری و ایجاد اجماع بین ذی‌نفعان مختلف در خصوص راهکارهای ارائه شده در سطح شورای هماهنگی مدیریت به‌هم پیوسته منابع آب حوضه آبریز سفیدرود و اولویت بندی مسائل و مشکلات حوضه و عملیاتی کردن برنامه‌های مورد توافق در سطح حوضه آبریز با مشارکت فعال ذی‌نفعان استان‌های مختلف پیگیری شود.

همچنین چندی پیش تفاهم‌نامه همکاری طرح کاهش آب بدون درآمد شهر خوانسار در استان اصفهان توسط شرکت جایکای ژاپن به امضا رسید اما شرط لازم اجرا این این تفاهم‌نامه این بود که به تأیید دولت ژاپن برسد تا دپارتمان دولتی جایکا بتواند اجرای طرح را به صورت رسمی آغاز کند. بر اساس این تفاهم‌نامه، طرف ژاپنی متعهد شده بود تا علاوه بر آموزش کارکنان صنعت آب و فاضلاب در ژاپن یا ایران، تجهیزات لازم برای اجرای طرح کاهش آب بدون درآمد خوانسار را فراهم کرده و کارشناسان خود را به ایران اعزام کند و قرار بود که این طرح با سرمایه‌گذاری بلاعوض دولت ژاپن و حمایت فنی و انسانی شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان اجرا ‌شود.

گرچه در طول سه سال گذشته که همکاری آبفای کشور با دپارتمان مدیریت آب شهری جایکا ژاپن آغاز شده ۲۴۰ نفر از مدیران صنعت آب و فاضلاب کشور در قالب ۶ دوره تخصصی با هزینه دولت ژاپن به این کشور اعزام شده و آموزش‌های لازم در زمینه تصفیه آب، تصفیه فاضلاب، کنترل کیفیت، کاهش هدررفت آب، مدیریت بحران، انرژی و تله‌متری را سپری کرده‌اند اما نتیجه طرح آنطور که باید مطلوب نبود.

گذری برهمکاری‌های بی ثمر ایران و آفریقا

در خصوص کشور آفریقای جنوبی نیز باید گفت که تاکنون بیش از ۱۲ اجلاس مشترک بین ایران و این کشور برگزار و بیش از ۸۰ سند همکاری بین دو کشور امضا شده است، که بر اساس آن سازندگان ایرانی آمادگی دارند تا نسبت به سرمایه‌گذاری و ساخت تجهیزات برق تا ظرفیت ۴۰۰ کیلوولت در آفریقای جنوبی مشارکت کنند. همچنین در زمینه‌هایی همچون مدیریت یکپارچه منابع آب، مدیریت کیفیت آب و تصفیه و فرآوری آب، مدیریت تقاضای آب و استفاده کارآمد از آب، توسعه زیرساخت منابع آبی؛ تجهیزات و توسعه صنعتی/ کارخانجات یا ایستگاه‌های مربوطه؛ تحقیق و نوآوری در زمینه آب؛ و تجارت در زمینه فنآوری‌های آبی و تجهیزات صنعتی مربوط به فاضلاب تفاهم‌نامه  به امضا رسید.

ساخت توربین گازی چینی‌ها استارت نخورد

در این میان چینی‌ها نیز غافل نماندند و با ارسال هیات اقتصادی خود در زمینه ساخت نیروگاه‌های برقی و تامین توربین‌های گازی کلاس H و F و همکاری در در اجرای پروژه‌های نیروگاهی لامرد، قم، طبس و اصفهان در ایران اعلام آمادگی کردند اما این هیات نیز همچون هیات ژاپنی به دنبال تضامین دولتی بودند.

ارمنستان در جست‌وجوی فناوری ایران

در این بین کشور ارمنستان به دنبال فناوری ایران بود که بخش خصوصی ایران نیز برای حضور در پروژه‌های نیروگاهی ارمنستان اعلام آمادگی کرد و به‌گفته مسوولان ایرانی در خصوص نیروگاه برق‌آبی "مگری" شرکت‌های توانمند ایرانی می‌توانند این کار را به‌خوبی انجام دهند و این شرکت‌ها مورد حمایت دولت ایران هستند. در مورد پروژه "آگارا" نیز ایران وعده داد  تا ابتدای سال میلادی  ۲۰۱۷ آن را اجرایی کند.

اوکراین به دنبال بازتوانی نیروگاه‌های ایران

بازتوانی نیروگاه‌های بخار موجود در ایران، ساخت بخش بخار نیروگاه‌های ایران و همچنین ارتقای سطح ولتاژ پرفشار شبکه برق ایران از ۴۰۰ به ۷۶۵ کیلوولت بندهای تفاهم‌نامه ایران با اوکران در زمان پسا تحریم شناخته شد همچنین طبق این تفاهم‌نامه شرکت‌های اوکراینی می‌توانند ترانسفورماتورهای مورد نیاز خود را با کیفیت بالا، از جمهوری اسلامی تامین کنند.

علی‌رغم ابراز خرسندی اوکراینی‌ها به این منظور که پس از ۱۲ سال توقف همکاری‌ها درزمینه انرژی اکنون می‌توان شاهد انعقاد قراردادهای خوبی بین دو کشور بود اما این کشور نیز همچون دیگر کشورها هنوز اقدامی به امضا قرارداد نکرده است.

همکاری اقتصادی ایران و اسلواکی نیز بی نتیجه ماند

کشور ایران که از نظر جغرافیایی شرایط خوبی را برای استفاده از انرژی‌های پاک، بادی، خورشیدی، ژئوترمال و ...دارد و مایل بود تا در این زمینه‌ها نیز با اسلواکی همکاری داشته باشد همچنین در زمینه صرفه‌جویی در انرژی، کاهش تلفات و سامانه‌های اندازه‌گیری انرژی تولید برق حرارتی با استفاده از سوخت فسیلی و همچنین آب و آب و فاضلاب نیز قصد همکاری با این کشور را داشت.

اسلواکی که ادعا می‌کرد می‌تواند از انرژی خورشیدی موجود در ایران نهایت استفاده را کند تا کنون گامی برنداشته و حتی تفاهم‌نامه‌ای نیز در این زمینه به امضا نرسید و تمام این وعده‌ها در حد حرف باقی ماند.

وعده فرانسوی‌ها در حال اجرا

ایران در دوران پسابرجام در زمینه اکتشاف آب‌های ژرف، احیا و تعادل بخشی آب‌های زیرزمینی، استفاده از تکنولوژی‌های نوین در زمینه نمک‌زدایی و... با شرکت‌های فرانسوی اعلام همکاری کرد و این در حالی است که پیش از این در زمینه مدیریت مصرف انرژی همکارهای بسیار خوبی با یکی از شرکت‌های فرانسوی داشته است.

علاوه‌بر این تفاهم‌نامه همکاری بین آبفای استان تهران و شرکت فرانسوی "سوئز" امضا شد تا شاهد کاهش آب بدون درآمد شرکت آبفای منطقه یک به ۱۵ درصد طی یک بازه زمانی پنج‌ساله فعالیت باشیم.

قرار است که این طرح در ابعاد سه‌گانه فنی شامل طراحی و پیاده‌سازی، مالی شامل تجهیز منابع مالی فاینانس با استفاده از خطوط اعتباری کشور فرانسه و آموزش و نوآوری اجرا ‌شود.

شرکت سوئزکه در زمینه طراحی و اجرای پروژه‌های مرتبط با صنعت آب و فاضلاب نزدیک به ۱۵۰ سال سابقه دارد و طرح‌های مهمی را در این زمینه در نقاط مختلف دنیا اجرا کرده است قصد اجرای چنین پرویه‌ای را در ایران داشت که باید شاهد نتیجه آن ماند

وعده‌های برای اجرای طرح‌های آذربایجان

پس از برداشته شدن تحریم‌ها سطح روابط بین جمهوری اسلامی و جمهوری آذربایجان به‌سرعت رو به افزایش بوده که بر همین اساس مذاکراتی در خصوص احداث نیروگاه‌های بادی و زمین‌گرمایی با همکاری مشترک سازمان انرژی‌های نو ایران (سانا) و آژانس دولتی انرژی‌های تجدیدپذیر آذربایجان در مشکین شهر و خواف انجام شده بود که طبق وعده مسوولان قرار است در آینده نزدیک، اجرایی شود.

در این بین وزارت نیرو علاقمندی خود را نسبت به به گسترش روابط با آذربایجان در زمینه آب و برق اعلام کرده‌ بود و در خصوص روند اجرایی پروژه سد "خدا آفرین" که چندین سال معطل مانده گفته بود که اقدام‌های لازم در ایران انجام شده و مسائل کوچکی باقیمانده که به‌زودی مرتفع خواهد شد.

همچنین پروژه اتصال شبکه‌های برق کشورهای ایران، آذربایجان، گرجستان و روسیه نیز در حال انجام است البته سناریوهای متفاوتی برای این موضوع مطرح شده است.

گرجستان کار را به دوش ایران گذاشت

در این بین گرجستان از شرکت‌های ایرانی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های برق‌آبی دعوت به‌عمل آورد و در عوض ایران به دنبال اتصال شبکه‌های چهارگانه برق ایران، گرجستان، ارمنستان و بود تا از این طریق کمبود برق مصرفی هریک از این کشورها را در زمان پیک مصرف تأمین شود چراکه با با برق‌دار شدن پست ۴۰۰ به ۳۳۰ کیلوولت که در مرز آذربایجان در منطقه پارس‌آباد احداث شده است، امکان تبادل برق با آذربایجان به میزان ۵۰۰ مگاوات فراهم خواهد شد.

در کل  دامنه وسیعی از همکاری‌های جمهوری اسلامی در گرجستان می‌تواند در بخش احداث نیروگاه‌های برق‌آبی و حرارتی، ساخت سد و سایر تجهیزات تولید، انتقال و توزیع نیرو در صنعت برق را همراه داشته باشد، که این موارد می‌تواند شامل سرمایه‌گذاری‌های مشترک در دو کشور، تبادل تجربیات برای ارتقای سطح صنعت برق و آموزش کارشناسان ایرانی در گرجستان و کارشناسان گرجی در ایران را نیز در بر گیرد.

خبری از شرکت‌های مشترک ایران و الجزایر نیست

در مذاکرات صورت گرفته بین ایران و الجزایر قرار بود که چهار شرکت با هدف توسعه همکاری‌های مشترک آبی در بخش مهندسی مشاور و انجام مطالعات فنی و تخصصی، پیمانکاری برای ساخت سد و احداث نیروگاه‌های برق‌آبی، اجرای تصفیه‌خانه‌ها و احداث شبکه‌های آب و فاضلاب و ساخت تجهیزات آبی شامل لوله‌ها، ‌ اتصالات، شیرآلات، ‌ پمپ‌ها و سایر تجهیزات مورد نیاز با ترکیبی از متخصصان ایرانی و الجزایر راه‌اندازی شود که تا کنون خبری از راه‌اندازی این شرکت‌ها نشده است.

وزیر منابع آب الجزایر ضمن پیشنهاد تشکیل شرکت‌های مشترک ایرانی و الجزایری برای فعالیت‌های آبی در دو کشور افزود: همکاری‌های مشارکتی باعث خواهد شد تا سطح توان علمی و تجربی متخصصان دو کشور افزایش یابد.

ایتالیا قراردادهایی را به امضا رساند

در این میان ایتالیا قرارداد بزرگترین نیروگاه خورشیدی کشور در خراسان شمالی را در دوران پسابرجام منعقد کرد که  فاز اول این طرح با ظرفیت ۳۰ مگاوات به امضای سانا (سازمان انرژی‌های نو ایران) رسید و بر اساس پیش‌بینی‌های صورت گرفته برای اجرای این طرح ۴۰ میلیون یورو معادل هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال هزینه خواهد شد.

علاوه‌بر این با هدف انتقال دانش فنی و به‌کارگیری تجربیات شرکت ایتالیاییCESIدر اجرا و پیاده‌سازی زیرساخت اندازه‌گیری هوشمند کشور (فهام) و شبکه هوشمند قرارداد همکاری بین سابا بااین شرکت منعقد شد.

بر اساس این قرارداد، شرکت CESI با ارائه خدمات مشاوره‌ای در زمینه تهیه اسناد قابلیت همکاری در بخش ارتباطات بین کنتور، متمرکزکننده داده و سیستم‌های نرم‌افزاری و همچنین فناوری‌های نوین در بخش PLC با شرکت موننکو ایران (Monenco)، به عنوان مشاور طرح فهام، با سابا همکاری می‌کند.

این پروتکل برای ۴۰ میلیون کنتور هوشمند در پروژه زیرساخت اندازه‌گیری ایتالیا و ۱۳ میلیون کنتور مشترکین خانگی و تجاری در اسپانیا به کار گرفته شده است. ‌

همچنین پژوهشگاه نیرو تفاهم‌نامه‌ای را با یک شرکت ایتالیایی با هدف کسب فناوری آزمایشگاهی، انتقال دانش فنی مورد نیاز برای اجرا و پیاده‌سازی پایلوت‌های صنعت برق کشور امضا کرد.

این پژوهشگاه به‌منظور توسعه تعامل بین‌المللی و نیز استفاده از ظرفیت‌ها و تخصص‌های موجود در سطح بین‌المللی و با در نظر گرفتن زیرساخت‌ها و امکانات در زمینه پژوهش، فناوری و تحقیقات کاربردی، ارائه خدمات آزمایشگاهی در سطح کیفی مورد قبول، این تفاهم‌نامه‌ را با شرکت CESI ایتالیا منعقد کرده است.

این تفاهم‌نامه با هدف اکتساب فناوری آزمایشگاهی، انتقال دانش فنی و به کارگیری تجربیات این شرکت در اجرا و پیاده سازی پایلوت‌های مورد نیاز صنعت برق مبادله شد. به‌منظور عملیاتی شدن توافق‌ها، کارگروهی متشکل از نمایندگان پژوهشگاه نیرو و توانیر برای انتخاب اولویت‌های همکاری تشکیل می‌شود.

 شرکت CESI ایتالیا، سوابق و تجربیات بین‌المللی در زمینه ارائه خدمات فنی و مهندسی تست و ارزیابی تجهیزات و صدور گواهینامه و بازنگری طراحی در صنعت برق را داراست.

هلند به تازگی تفاهم‌نامه امضا کرد

هلند که به تازگی در بخش آب و انرژی با ایران تفاهم‌نامه امضا کرده قرار است که در حوزه‌های مدیریت رودخانه‌ای، مدیریت سیلاب، مدیریت کمبود آب و ... همکاری خوبی بین دو کشور صورت بگیرد.

در این تفاهم‌نامه سه نوع همکاری پیشنهاد شده که می‌توان به همکاری بین دو دولت، همکاری بین شرکت‌های تجاری دو طرف و همکاری بین مؤسسات و مراکز تحقیقاتی و آموزشی ایران و هلند با تمرکز بر مسائل مربوط به آب و محیط زیست اشاره کرد.

گفتنی است که در سال‌های گذشته حدود ۳ هزار نفر از کارشناسان ایرانی در مؤسسات آموزشی هلند در زمینه مدیریت و فرآوری آب آموزش‌های لازم را دیده‌اند.

علاوه‌بر طی قراردادی مقرر شده تا هلندی‌ها یک نیروگاه خورشیدی توسط در ایزان احداث کند و کلا در زمینه فعالیت در حوزه انریی‌های تجدیدپذیر این کشور تمایل زیادی نشان داده است.

وعده‌های بی سرانجام فنلاندی‌ها

یکی دیگر از کشورهایی که رفت‌وآمدهای آن منجر به انعقاد تفاهم‌نامه شد کشور فنلاند بود که قرار بود در زمینه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیرو انتقال تکنولوژی سیستم‌های نمک‌زدایی برای تأمین آب شرب سالم و تولید انرژی بیومس (Biomass) از زباله و ضایعات موجود شهری و صنعتی در ایران گام بردارد این انعقاد تفاهم نامه نیز در راستای ایجاد ۲۶ هزار ۵۰۰ مگاوات نیروگاه جدید ی پنج‌ساله آینده در ایران بود.

یکی از عواملی که به‌نظر می‌رسد مانع انعقاد قرارداد ایران با فنلاند شد تاکید وزیر نیرو بر عدم خرید کالای خارجی و تمرکز بر انتقال تکنولوژی بوده که چیت‌چیان سفری به این کشور برای توسعه ارتباطات داشته باشد که به دلایل نامعلوم تاکنون اتفاق نیفتاده است و این در حالی است که طبق ادعای فنلاندی‌ها شرکت‌های فنلاندی به ۲۷۰ کشور دنیا تکنولوژی و خدمات صادر می‌کنند و ما قادربه راه‌اندازی نیروگاه‌هایی با کمترین میزان آب‌بری و بالاترین راندمان راه هستیم.

دانمارکی‌ها می‌خواستند همه فن حریف شوند

گسترش همکاری‌های ایران و دانمارک در بخش‌های آب و آبفا و انرژی‌های تجدیدپذیر بادی وعده‌ دو کشور بود که قرار بر این شده بود تا با در سفر وزیر نیرو به دانمارک یادداشت تفاهمی بین دو کشور به امضا برسد و پس از این سفر، سمیناری در تهران با حضور مقامات دو کشور و ذی‌نفعان کلیدی صنایع آب و برق برگزار شود تا زمینه تعامل طرفین در این صنایع فراهم شود.

با سفر وزیر نیرو ایران به این کشور نیز اتفاق خاصی نیفتاد و تنها گفتمانی بین چیت‌چیان و  وزیر انرژی، مطلوبیت و آب و هوای این کشور در خصوص همکاری مشترک در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر، توسعه کیفیت منابع آب و همچنین بازیافت فاضلاب و استفاده دوباره از پساب در بخش‌های مختلف صورت گرفت.

نیروگاه زباله‌سوز هدف بی سرانجام چکها در ایران

برنامه وزارت نیرو این است که در سال‌های آینده تمرکز خود را بر تولید انرژی تجدیدپذیر متمرکز کند به همین منظور از تمایل "چک" برای ساخت نیروگاه خورشیدی و زباله‌سوز در ایران بسیار استقبال کرد البته طبق گفته وزیر سابقه همکاری این دو کشور دیرینه است و در حال حاضر ایران در زمینه احداث نیروگاه برق‌آبی «خدا آفرین» در شمال غرب کشور با این کشور همکاری دارد.

یکی از مشکلاتی که منجر به عدم انعقاد قرارداد با این کشور شده به نظر می‌رسد که وجود مشکلات بانکی در تحکیم روابط اقتصادی، بازرگانی و انتقال فناوری میان دو کشور بوده در هر صورت تا کنون خبری از نتیجه این صحبت‌ها نیز نشده است.

استرالیا برای مدیریت آب به ایران آمد، اما...

با توجه به اقدام‌های استرالیا در سال‌های اخیر در زمینه بازار آب، مدیریت خشکسالی و یا جمع‌آوری آب باران ایران تمایل زیادی برای برقرای ارتباط با این کشور را داشت و با توجه به‌اینکه وجوه مشترکی بین ایران و استرالیا از منظر تغییر اقلیم و مسئله کم‌آبی و خشکسالی وجود دارد؛ بی شک تجربیات این کشور می‌تواند تاثیرات مثبتی برای ایران داشته باشد.

گرچه وزارت نیرو نشست مشترکی را برای افزایش همکاری ها با دانشگاه ملبورن استرالیا برگزار کرد اما با گذشت حدود یک‌سال از این ملاقات هنوز تفاهم‌نامه‌ای امضا نشده است.

کرواسی از غافله جا نماند

در این بین که از اکثر نقاط جهان برای مذاکره به ایران آمدند جمهوری کرواسی نیز از غافله جا نماند و با ارسال یک هیات اقتصادی تمایل خود را برای افزایش همکاری با ایران در زمینه‌های برق، انرژی‌های تجدیدپذیر از جمله انرژی بادی، آب، فاضلاب، نفت، گاز، بازیافت زباله، ساخت و ساز، راه‌سازی، ذخیره‌سازی نفت و گاز و پتروشیمی اعلام کرد.

انگلستان هم با وزارت نیرو تفاهمنامه امضا کرد

با کشور انگلستان نیز در زمینه زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و خورشیدی تفاهم‌نامه امضا شد و برخلاف تاکید دو کشور مبنی بر شروع سریع همکاری‌ها و ادامه ارتباطات تا کنون قراردادی به امضا نرسیده است.

نکته جالب توجه در میان این رفت‌و آمدها این است که تا کنون هیچ قراردادی از سوی وزارت نیرو در دوران پسا برجام با هچ کشور خارجی امضا نشده که به گفته خود وزارت نیرویی‌ها دلیل این امر نپذیرفتن برخی شرایط ایران توسط خارجی‌ها است. به‌طور مثال یکی از شروط شرکت‌های خارجی حمایت‌ بانک‌های خارجی و ارائه‌ وام و تسهیلات ارزان‌قیمت است علاوه‌بر این اکثر شرکت‌های خارجی دغدغه بازگشت ایران به دوران تحریم و متحمل شدن ضرر را دارند که وزارت نیرو نیز صراحتا در یکی از بندها تفاهم نامه عدم بازگشت شرکت‌ها به دوران تحریم را آورده است.

می‌توان گفت که در دوران پسا برجام وزارت نیرو بزرگترین میزبان کشورهای خارجی بوده چراکه به دلیل اقلیم ایران بسیاری از کشورها تمایل سرمایه‌گذاری در ایران را داشتند با این وجود هیچ حرکت موثری اتفاق نیفتاده و همچنان این وزارتخانه گرفتاری بدهی‌ها پروژه‌های عقب‌مانده است.