چگونه توانایی سدها برای نگهداشتن سیلابها کاهش مییابد؟
پر شدن بیش از پیش ظرفیت ذخیره سد از رسوب، توانایی سدها برای نگهداشتن سیلابها را کاهش میدهد و نتیجه اینکه سال به سال خطر بزرگتری ساکنان تازه سیلابدشتها را تهدید میکند.
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد افزایش خسارت سیل دلایل گوناگونی دارد: جنگلزدایی، تخریب و شهرسازی در آبخیزها که سرعت فرار آب از اراضی به رودخانه را افزایش میدهد و نیز تغییر آبوهوا که ممکن است تغییرپذیری، شدت و دفعات رخداد توفان باران را افزایش دهد.
به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از خبرآنلاین، شاید مهمترین عامل در پشت هزینههای حلزونی شکل افزایش یابنده سیلابها در سراسر دنیا، این باشد که سدها و خاکریزها یک توهم ایمنی ایجاد میکنند. از روی عمد تا غیرعمد، مردم به استقرار در سیلابدشتها تشویق میشوند و این سبب میشود که خسارت سیلهای آینده بسیار جدیتر از زمانی باشد که دشت توسعه نیافته بماند و هیچ سازهای برای کنترل سیلاب ساخته نشود.
گذشته از اینها، پر شدن بیش از پیش ظرفیت ذخیره سد از رسوب، توانایی سدها برای نگهداشتن سیلابها را کاهش میدهد و نتیجه اینکه سال به سال خطر بزرگتری ساکنان تازه سیلابدشتها را تهدید میکند.
یک مخزن دارای ظرفیت کافی با ذخیره کردن بخشی یا همه جریان اضافی ناشی از یک بارندگی سنگین، میتواند کمک کند که سیل در پاییندست آرامتر شود. سدهای بسیار بزرگ که ظرفیت اثرگذاری بر یک سیل در یک رودخانه مهم را دارا باشند، به طور معمول طرحهای چندمنظوره هستند و فشارهای مالی و سیاسی بهگونهای است که مخزن را بهسوی بیشینه کردن تولید الکتریسیته و با تامین آب که در بیشتر جاها بر هدف پایین نگهداشتن سطح مخزن برای کنترل سیلاب غلبه میکنند، سوق میدهد.
برای مردمی که در پاییندست سدها زندگی میکنند، خطر سیل با احتمال همیشه موجود شکستن سد ترکیب میشود. سیل ناشی از شکستن یک سد تقریبا ویرانگرترین رویدادی است که در دره یک رودخانه رخ میدهد. سیلهای زیادی به ثبت رسیدهاند که از سیلهای پیشین خود بدتر بودهاند، چون بهرهبرداریکنندگان در هنگامی که سد درحال پر شدن بوده است، آب را نگه داشته و جلوی خروج آن را گرفتهاند و سپس هنگامی که باران ادامه یافته است، برای پیشگیری از آن که آب از روح تاج سد بگذرد، دریچههای سد را با شتاب باز کردهاند.