زیمنس: راه سرمایه گذاری در ایران هموار شد
بعد از لغو تحریمها و در دوران پسابرجام، شرکت زیمنس در زمینه ساخت راهآهن سریعالسیر، انرژیهای نو و توزیع انرژی در صنعت نفت و گاز فعالیتهای گستردهای را آغاز کرده است و در این زمینه قراردادها و تفاهمنامههایی را نیز به امضا رسانده است.
تحریمها و دوران بیش از یک دهه محدودیت که علیه ایران وجود داشت، چه خللی به فعالیتهای شرکت زیمنس در ایران وارد آورد؟
در دوران تحریم و حتی عمیقترین دورههای فشار، زیمنس در ایران حضور داشت و حتی در برهههایی که فشارهای زیادی علیه ایران وارد می شد، حدود 100 نیرو در ایران حضور داشتند و پروژههایی که متعهد به انجام آنها بودیم و در چارچوب قوانین رایج امکان ادامه آنها وجود داشت، در حال انجام آنها بودیم. به عنوان مثال نیروگاه رود شور که 10 کیلومتر بعد از فرودگاه امام(ره) قرار دارد، در تمام این مدت بهرهبرداری و نگهداری از این نیروگاه را ما انجام دادیم. همیشه هم حدود 45 نفر از نیروهای ما در این مجموعه حضور داشتند. یا پروژه لکوموتیو با شرکت مپنا را ما ادامه دادیم و در این مدت تحریمها هم فعالیتهای ما در این پروژه متوقف نشد. اما بدیهی است که چون ما باید در چارچوب قواعد و قوانین رایج بینالمللی فعالیت میکردیم، با محدودیتهایی هم مواجه شدیم. این محدودیت باعث شد بخشی از کارهایی را که میتوانست بهتر از این پیشرفت داشته باشد به نحو مطلوب نتوانیم پیش ببریم.
در این مورد مثالی میتوانید ذکر کنید؟
خب برخی از پروژههای زیمنس در ایران که نیاز به ورود قطعات و تجهیزات به روز بود گرفتار این محدودیتها میشدند. چون صادرات این تجهیزات ممنوع بود و ما برای صادرات آنها باید مجوز میگرفتیم که با توجه به تحریمهای شدید و ممنوعیت صدور تکنولوژی و کالا کسب این مجوز بسیار سخت بود. وقتی در چارچوب قوانین اتحادیه اروپا نمیتوانستیم صادرات قطعات و تجهیزات به ایران داشته باشیم، نمیتوانستیم این تجهیزات را تهیه کنیم و به مشتریهای داخلی خودمان توصیه میکردیم که آنها از بازارهایی که میشناختند و امکان تأمین دارند، آنها را تهیه کنند. ضمن اینکه مشکل نقل و انتقال مالی هم محدودیتها را بیشتر میکرد. وقتی ما نمیتوانستیم پول برای شرکای داخلی خود انتقال دهیم و یا بالعکس، فعالیتهای ما بسیار کند میشد.
وقتی تحریمها برداشته شد و محدودیتها فراروی اقتصاد ایران رفع شد، چه پیشرفتهایی در پروژهها و فعالیتهای شرکت زیمنس در ایران پدید آمد؟
پیش از برجام محدودیتهای دست و پاگیر و موانع تأثیر زیادی روی فعالیتهای ما داشت. اکنون اما ارتباطات اقتصادی ما با شرکای داخلی ما بسیار روان تر شد و با توجه به اینکه برای نقل و انتقال پول و همچنین صادرات تکنولوژی و قطعات مشکلی نداشتیم، زمینه برای ارتباطات گستردهتر فراهم آمد. آزادی عمل ما خیلی بهتر شد و مذاکرات متعددی را در زمینه پروژههای نیرو، حمل و نقل، صنایع و... با شرکای داخلی و دستگاههای اقتصادی ایران انجام دادیم که بسیاری از آنها به قرارداد رسیدند، بسیار از آنها به تفاهمنامه منجر شدند و برخی از آنها هم در مرحله رایزنی قرار دارند.
تأمین مالی این پروژهها به چه صورت است؟ آیا پیشبینی شده است؟
در خصوص بحث تأمین مالی پروژهها بله به نتیجه رسیدیم. البته باید گفت که بانکهای بزرگ اروپایی همزمان یا به موازات لغو تحریمها گام بر نداشتند و کند عمل کردند. ولی بدیهی است که بانکهای اروپایی وقتی میبینند که در کنار یک پروژه خاص در کشوری مثل ایران، شرکت بزرگی مثل زیمنس طرف قرارداد و پروژه است، اطمینان بیشتری در خصوص اقتصادی بودن و مثبت بودن پروژه حاصل میکنند. به این لحاظ ما ارتباطات بسیار زیادی را در ماههای گذشته با بانکهای اروپایی برقرار کردیم و رایزنیهای وسیعی صورت گرفته است. خوشبختانه حدود یک و نیم ماه پیش شرکت بیمه هرمس معوقاتی که از ایران طلب داشت دریافت کرد و مشکل بیمه صادرات حل شد. تأمین مالی به این صورت هست که بانکها خیالشان خیلی راحتتر است اگر پروژهها بیمه پوششی داشته باشند. با رفع مشکل بیمه هرمس این دغدغه هم برطرف شده است و مشکلی برای تأمین مالی برای زیمنس و همچنین سایر شرکتهای دیگر در وجود ندارد.
یعنی این فرآیند تأمین مالی پروژهها عملیاتی شده است؟
بله. ما حتی در خصوص تأمین مالی پروژههای حمل و نقل اقدام به تشکیل کنسرسیوم بینالمللی با حضور چند بانک کردیم و این کنسرسیوم در حال مذاکره با ایران در زمینه جزئیات این تأمین مالی و نحوه فعالیت است و با وزارت اقتصاد و بانک مرکزی ایران مذاکرات خود را ادامه میدهد. حتی با بانک مورد نظر در داخل ایران نیز در حال رایزنی است و تا حدودی هم به نتیجه رسیدهاند و در خصوص جزئیات این سازو کار تأمین مالی رایزنیها ادامه دارد.
کی به نتیجه نهایی منجر میشود؟
تا حدود زیادی به نتیجه رسیدیم و پیشبینی ما بر این است که ظرف هفتههای آتی این نتیجه نهایی حاصل شود. حتی در خصوص فریم و چارچوب همکاری به نتیجه رسیدهاند و مابقی جزئیات باقی مانده نیز طی چند هفته دیگر به اتمام خواهد رسید.
سرمایههای مورد نیاز تنها از طریق فاینانس جذب میشود یا خود زیمنس نیز آوردههایی خواهد داشت؟
ما در زمینه سرمایهگذاری مستقیم هم وارد کار خواهیم شد و قرار است که مجزا از تأمین مالی، به سمت سرمایهگذاری هم پیش برویم. مذاکرات متعددی را هم انجام دادهایم و بسیاری از این مذاکرات هم در مرحله نتیجه نهایی به شمار میروند.