تحریریه اقتصادآنلاین
دیدگاه : ۵
یادداشت سردبیر؛

آقای رییس جمهور دنیای بنگاه ها مثل سیاستمداران فانتزی نیست!

​اواخر هفته گذشته حداقل دستمزد کارگران برای سال آینده مشخص شد که حاکی از افزایش ۵۷درصد نسبت به امسال بود. مصوبه ای که انتقادات بسیاری را برانگیخت اما واکنش وزرای دولت بر عجیب بودن این مصوبه افزود. وزیر کار اوایل هفته مدعی شد که افزایش دستمزد تورم زا نبوده و با افزایش تقاضا منجر به تولید می شود. وزیر صمت هم دوشنبه در نشست خبری با خبرنگاران، همین اظهارات را تکرار کرد.

نویسنده: سعید عباسیان*

طرح چنین اظهاراتی که تصور می‌شود افزایش ۵۷درصدی دستمزد به رشد نقدینگی منجر نمی شود، ناشی از رویکرد ظاهری و نبود نگاه عمیق به مسائل است. رشد شدید نقدینگی در اقتصاد ایران، ناشی از شکل گیری عدم تعادل‌ها در بازارهای مختلف است که در نهایت خود را در ترازنامه بانک مرکزی و رشد نقدینگی نشان می‌دهد؛ یعنی این گونه نیست که بتوان رشد نقدینگی را بدون توجه به ریشه‌های خلق آن کنترل کرد. رییس جمهور محترم باید توجه داشته باشد که وقتی وزیر کار او هزینه بنگاه‌ها را این گونه افزایش می‌دهد و وزیر صمت او، قیمت محصولات آنها را کنترل می‌کند، سودآوری بنگاه کاهش پیدا می‌کند که نتیجه آن دو اتفاق می‌تواند باشد:

۱. دولت سیاست‌های حمایتی برای بنگاه‌ها در نظر می‌گیرد. به عنوان مثال دیروز معاون وزیر کار گفته بود بنگاه هایی که تعدیل نیرو نکنند، از حمایتهای بیمه‌ای و مالیاتی برخوردار می‌شوند. مگر غیر از این است که حمایت‌های مالیاتی یعنی کاهش درآمدهای مالیاتی دولت و به تبع آن تشدید کسری بودجه‌ای که در نهایت به رشد نقدینگی و تورم می‌انجامد؟ پس چگونه وزرای صمت و کار از تورم زا نبودن این سیاست سخن می‌گویند؟ حمایت‌های بیمه‌ای چطور؟ آیا دولت در سالیان گذشته توانسته این حمایت‌های بیمه‌ای را به درستی انجام دهد؟ مگر غیر از این بوده که این حمایت‌ها به سازمان تامین اجتماعی فشار آورده و در نهایت یا دولت مجبور به پرداخت تعهدات این صندوق شده یا اینکه با فشار به شبکه بانکی تامین می‌شود که هر ۲ تورم زاست.

۲. اما حتی این حمایت‌های مخرب دولتی هم شامل حال همه بنگاه‌ها نمی شود و آنها در نهایت مجبور به تعدیل نیرو می‌شوند، هر چند وزیر کار در اظهاراتی عجیب تر گفته بود با تشدید بازرسی از بنگاه‌ها بر جلوگیری از تعدیل نیرو نظارت خواهد کرد. البته این سخن هم ناشی از اوج بی اطلاعی یک وزیر از سازوکارهای اقتصادی است، چرا که بنگاه‌ها در دنیای واقعی فعالیت می‌کنند نه دنیای فانتزی سیاستمداران و بر خلاف وزرا مجبور هستند هزینه های تصمیماتشان را از جیب خودشان و نه مردم پرداخت کنند و وقتی سیاستمداران برای تامین اهداف پوپولیستی خودشان چنین سیاست‌های مخربی را اعمال می‌کنند، بنگاه‌ها مجبورند برای حفظ حیات خودشان به آن واکنش نشان بدهند؛ چرا که در غیر این صورت تعطیل می‌شوند و این نظارت‌های آقای عبدالملکی هم همانقدر موفق خواهد بود که نظارت‌ها برای منحرف نشدن تخصیص ارز ۴۲۰۰تومانی!

اما نگران کننده تر آن است که هرکدام از دو حالت، منجر به تشدید سیاست‌های حمایتی نظیر همین تعیین حداقل دستمزد در سال‌های بعدی شده و این فرایند معیوب منجر به تداوم شرایط تورمی می‌شود که بی ثباتی حاصل از آن هم بزرگترین مانع تولید است و هم بیشترین فشار را بر معیشت کارگران وارد می کند. از شخص آقای رییس جمهور که حداقل در مسائل اقتصادی انتظاری نیست، اما حداقل انتظار می‌رفت وزرای اقتصادی را از بین افراد آشنا به مفاهیم اولیه اقتصاد انتخاب کنند که این گونه کشور را گرفتار نکنند! آقای رییسی اگر برای بهبود اوضاع به جز احیای برجام، برنامه دیگری هم داشته باشند، با این وزرا امکان پذیر نیست و نیاز به بازنگری و ترمیم اساسی در ترکیب تیم اقتصادی کابینه به شدت احساس می‌شود.

*سردبیر اقتصادآنلاین

این مطلب برایم مفید است
۸ نفر این پست را پسندیده اند
ارسال نظر

  • علی
    ۰ ۰

    میشه لطفا شما که نگاه عمیق به مسائل دارید با مدرک یا مطالعاتی که انجام دادید در این زمینه و با قطعیت در موردش حرف میزنید مارو آگاه کنید که افزایش دستمزد باعث رشد نقدینگی میشه؟ خداروشکر همه اقتصاد دادن هستن اون موقع که اکثر بنگاه ها قیمت محصول یا خدماتشون رو متناسب با تورم و رشد دلار افزایش دادن تورمی وجود نداشت ولی اگر کارگر بخواد قیمت خدمتی که ارائه میده رو با تورم رشد بده موجب تورم میشه خیلی جالبه عامل رشد دستمزد تورم هست نه بالعکس جناب کارشناس

    • APB
      ۱ ۰

      افزایش قیمت ها نتیجه تورم است نه خود تورم.
      من هم مثل شما حقوق بگیر هستم ولی میدونم این افزایش حقوق رو شاید چند برابر از جیب خودم برداشت می کنند بنابراین تمایلی ندارم.
      توضیح مختصر:
      وقتی دستمزد زیاد شه فشارش در بخش کارمندان دولت مستقیم به بودجه کشور وارد میشه و وقتی بودجه کسری داره از طریق افزایش پایه پولی یعنی قرض گرفتن از بانک مرکزی (قرضی که هیچ وقت قرار نیست پرداخت بشه) جبران میشه که این یعنی ایجاد تورم. یعنی مجموع پول های ملت اگه ۱۰۰۰ تومن بوده بعد از افزایش پایه پولی میشه ۱۱۰۰ تومان. حالا شما قبلا ۱۰ تومن از ۱۰۰۰ تومن داشتی حالا ۱۰ تومن از ۱۱۰۰ تومن. این یعنی مخرج کسر بزرگ شده و ارزش پول کم شده. پس یعنی اگه گوشت کیلویی ۱ تومن بوده حالا میشه کیلویی ۱.۱ تومن چون ارزش واحد پول کمتر از قبله نه اینکه اون گرون شده الزاما.
      در مورد خصوصی ها افزایش حقوق کسب و کارهارا با مشکلات جدی روبرو میکنه چون به این نسبت درآمدشون رشد نکرده و مجبور میشن یا یکدفعه قیمت کالا یا خدماتشون رو ۵۰ درصد ببرن بالا که خود همین احساس تورمی ایجاد میکنه. یا نیرو تعدیل کنند که منجر به کاهش تولید و باز فشار به اقتصاد کشور میشه. یا زیان بدهند که نهایتا منجر به تعطیلی بنگاه میشه و ده ها مشکل دیگه. اگر هم دولت بیاد بگه خب واسه جبران مثلا مالیات نده باز این میشه کسری بودجه جدید و مساله ای که اول مطرح کردیم و نهایتا میشه تورم.
      البته که قطعا حالات مختلف این مساله اینجا قابل گفتن نیست ولی خواهش میکنم مطالعه کنید.
      امیدوارم حوصله کنید و بخونید

  • علی
    ۰ ۰

    ببخشید حقوق کارمندان دولت 10 درصد افزایش داشته نه 50 درصد البته که 50 درصد هم برای کف حقوق بگیران هست با این قیمت نفت و برداشته شدن تحریم ها فکر نمیکنم نیازی به چاپ پول برای پرداخت حقوق کارمندانش باشه که کلا این یه بحث جداست که دولت ما نسبت به دولت کشورهای دیگه خیلی بزرگه که موضوع بحث ما هم نیست. در خصوصی ها درآمدشون رشد نکرده؟ تو این مدت متناسب با تورم درآمدشون بالا بردن ولی هزینه حقوق و دستمزدشون متناسب با تورم رشد نکرده مثل این میمونه که الان تو آمریکا به علت تورم مردم کف حقوق رو به 3000 دلار آوردن کسب و کارها به این علت قیمت محصولات یا خدماتشون رو ببرن بالا دوباره تورم بشه دوباره کف حقوق بره بالا علت اینکه کف حقوق رفته بالا تورم بوده البته که یه بحثی به نام مارپیج قیمت و تورم داریم ولی به هیچ وجه ربطی به شرایط کنونی ما نداره شکاف بین دستمزد و تورم تو ایران خیلی بالاست. از طرف دیگه فرض کنیم حقوق متناسب با تورم هست و بعد حقوق رو 50 درصد افزایش میدن کارفرما باید قیمت کالاش رو 50 درصد بالا ببره؟؟؟ این دیگه واقعا از اون حرفا بود. در حال حاضر ما در رکود به سر میبریم آیا رکود باعث تعطیلی کسب و کارها نمیشه اگر قدرت خرید مردم بیشتر بشه چی ممکن نیست کمی از این رکود رو کاهش بده؟ واقعا اقتصاددان های خارجی نتونستن رابطی صددرصدی بین افزایش حقوق و تورم (اونم در حالتی که حقوق و دستمزد متناسب تورم هم نه مثل ما) پیدا کنن و حتی مطالعات نشون میده مثلا در سال 2016 تو آمریکا افزایش حقوق رو تورم هیچ تاثیری نداشته. اون وقت ما تو ایران با اطمینان راجه به این موضوع صحبت میکنیم خواهش میکنم منابع خارجی رو مطالعه بفرمایید و انقدر مطمئن نظر ندید

  • علی
    ۰ ۰

    ببخشید حقوق کارمندان دولت 10 درصد افزایش داشته نه 50 درصد البته که 50 درصد هم برای کف حقوق بگیران هست با این قیمت نفت و برداشته شدن تحریم ها فکر نمیکنم نیازی به چاپ پول برای پرداخت حقوق کارمندانش باشه که کلا این یه بحث جداست که دولت ما نسبت به دولت کشورهای دیگه خیلی بزرگه که موضوع بحث ما هم نیست. در خصوصی ها درآمدشون رشد نکرده؟ تو این مدت متناسب با تورم درآمدشون بالا بردن ولی هزینه حقوق و دستمزدشون متناسب با تورم رشد نکرده مثل این میمونه که الان تو آمریکا به علت تورم مردم کف حقوق رو به 3000 دلار آوردن کسب و کارها به این علت قیمت محصولات یا خدماتشون رو ببرن بالا دوباره تورم بشه دوباره کف حقوق بره بالا علت اینکه کف حقوق رفته بالا تورم بوده البته که یه بحثی به نام مارپیج قیمت و تورم داریم ولی به هیچ وجه ربطی به شرایط کنونی ما نداره شکاف بین دستمزد و تورم تو ایران خیلی بالاست. از طرف دیگه فرض کنیم حقوق متناسب با تورم هست و بعد حقوق رو 50 درصد افزایش میدن کارفرما باید قیمت کالاش رو 50 درصد بالا ببره؟؟؟ این دیگه واقعا از اون حرفا بود. در حال حاضر ما در رکود به سر میبریم آیا رکود باعث تعطیلی کسب و کارها نمیشه اگر قدرت خرید مردم بیشتر بشه چی ممکن نیست کمی از این رکود رو کاهش بده؟ واقعا اقتصاددان های خارجی نتونستن رابطی صددرصدی بین افزایش حقوق و تورم (اونم در حالتی که حقوق و دستمزد متناسب تورم هم نه مثل ما) پیدا کنن و حتی مطالعات نشون میده مثلا در سال 2016 تو آمریکا افزایش حقوق رو تورم هیچ تاثیری نداشته. اون وقت ما تو ایران با اطمینان راجه به این موضوع صحبت میکنیم خواهش میکنم منابع خارجی رو مطالعه بفرمایید و انقدر مطمئن نظر ندید

  • علی
    ۰ ۰

    ببخشید حقوق کارمندان دولت 10 درصد افزایش داشته نه 50 درصد البته که 50 درصد هم برای کف حقوق بگیران هست با این قیمت نفت و برداشته شدن تحریم ها فکر نمیکنم نیازی به چاپ پول برای پرداخت حقوق کارمندانش باشه که کلا این یه بحث جداست که دولت ما نسبت به دولت کشورهای دیگه خیلی بزرگه که موضوع بحث ما هم نیست. در خصوصی ها درآمدشون رشد نکرده؟ تو این مدت متناسب با تورم درآمدشون بالا بردن ولی هزینه حقوق و دستمزدشون متناسب با تورم رشد نکرده مثل این میمونه که الان تو آمریکا به علت تورم مردم کف حقوق رو به 3000 دلار آوردن کسب و کارها به این علت قیمت محصولات یا خدماتشون رو ببرن بالا دوباره تورم بشه دوباره کف حقوق بره بالا علت اینکه کف حقوق رفته بالا تورم بوده البته که یه بحثی به نام مارپیج قیمت و تورم داریم ولی به هیچ وجه ربطی به شرایط کنونی ما نداره شکاف بین دستمزد و تورم تو ایران خیلی بالاست. از طرف دیگه فرض کنیم حقوق متناسب با تورم هست و بعد حقوق رو 50 درصد افزایش میدن کارفرما باید قیمت کالاش رو 50 درصد بالا ببره؟؟؟ این دیگه واقعا از اون حرفا بود. در حال حاضر ما در رکود به سر میبریم آیا رکود باعث تعطیلی کسب و کارها نمیشه اگر قدرت خرید مردم بیشتر بشه چی ممکن نیست کمی از این رکود رو کاهش بده؟ واقعا اقتصاددان های خارجی نتونستن رابطی صددرصدی بین افزایش حقوق و تورم (اونم در حالتی که حقوق و دستمزد متناسب تورم هم نه مثل ما) پیدا کنن و حتی مطالعات نشون میده مثلا در سال 2016 تو آمریکا افزایش حقوق رو تورم هیچ تاثیری نداشته. اون وقت ما تو ایران با اطمینان راجه به این موضوع صحبت میکنیم خواهش میکنم منابع خارجی رو مطالعه بفرمایید و انقدر مطمئن نظر ندید

دیگر رسانه‌ها