آمریکا و چین

یک فعال اقتصادی از سفر نماینده جمهوری اسلامی به پکن پیش از دیدار شی و ترامپ در ۲۴ اردیبهشت خبر داد.

آمریکا با طرح مسدودسازی مسیر‌های دریایی ایران، عملاً به چین اعلام جنگ کرده است. بخش عمده صادرات نفت ایران به چین می‌رود و چین روزانه بالغ بر ۱۰ میلیون بشکه نفت واردات دارد که ۵ تا ۶ میلیون بشکه آن از مسیر خلیج فارس تأمین می‌شود.

رویارویی کوتاه ۱۰ جنگنده آمریکایی و چینی بر فراز آب‌های بین‌المللی نزدیک کره جنوبی، تنش‌های منطقه‌ای را بار دیگر به اوج رساند.

رسانه‌های کره جنوبی امروز (جمعه) به نقل از منابع نظامی گزارش دادند که جنگنده‌های ایالات متحده و چین اوایل این هفته بر فراز آب‌های نزدیک شبه جزیره کره درگیر یک رویارویی کوتاه مدت شدند.

دولت ترامپ پیش از دیدار رؤسای جمهور دو کشور در آوریل، تعدادی از اقدامات امنیتی کلیدی فناوری علیه پکن را کنار گذاشته است.

یک مقام آمریکایی اعلام کرد که به لطف عملیات قاطع و موفقیت‌آمیز رئیس‌جمهوی آمریکا مردم ونزوئلا به جای قیمت‌های ارزان، قیمت منصفانه‌ای برای نفت خود از چین و دیگر کشور‌ها دریافت خواهند کرد.

یوان چین برای نخستین بار از سال ۲۰۲۳ در بازار داخلی و تحت کنترل این کشور از سطح کلیدی ۷ یوان در برابر دلار عبور کرد؛ حرکتی که نشان‌دهنده رضایت پکن از ادامه تقویت تدریجی ارز ملی و بهبود چشم‌انداز اقتصادی است.

سال ۲۰۲۵ با جنجال‌های دونالد ترامپ در سیاست داخلی و خارجی آمریکا همراه بود، اما در پس این هیاهو، چین و شی جین‌پینگ به‌عنوان برندگان اصلی ظاهر شدند؛ جایی که تعرفه‌ها، فناوری و زنجیره‌های تأمین جهانی، موازنه قدرت را به سود پکن تغییر داد.

خبرگزاری رویترز از ساخت نمونه اولیه یک ماشین فوق‌پیشرفته تولید تراشه در چین پرده برداشته است؛ پروژه‌ای محرمانه که می‌تواند انحصار غرب در فناوری EUV (لیتوگرافی با نور فرابنفشِ بسیار شدید، پیشرفته‌ترین دستگاهی است که برای ساخت تراشه‌های نیمه‌رسانای فوق‌پیشرفته به کار می‌رود) را به چالش بکشد و پیامدهای ژئوپلیتیکی عمیقی برای رقابت آمریکا و چین در صنعت نیمه‌رساناها به همراه داشته باشد.

انتشار هم‌زمان اسناد امنیت ملی آمریکا و چین در سال ۲۰۲۵ نشان‌دهنده ورود رقابت دو ابرقدرت به مرحله‌ای ساختاری و پایدار است؛ مرحله‌ای که مسیر روابط دوجانبه، نظم بین‌المللی و حوزه‌های رقابت امنیتی، اقتصادی و فناورانه را در سال‌های آینده شکل می‌دهد.

گزارشی تازه نشان می‌دهد گفت‌وگوهای تلفنی دونالد ترامپ با رئیس‌جمهور چین و نخست‌وزیر ژاپن، به دلیل اظهارات توکیو درباره احتمال واکنش نظامی به حمله چین به تایوان، به نقطه حساسی رسیده و این موضوع با توافقات تجاری واشنگتن و پکن گره خورده است.

در حالی‌که دولت آمریکا فروش تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی شرکت انویدیا به چین را ممنوع کرده است، بررسی‌های وال‌استریت ژورنال نشان می‌دهد حدود ۲۳۰۰ تراشه انویدیا در یک مرکز داده در جاکارتا برای استفاده یک شرکت چینی آماده بهره‌برداری است؛ معامله‌ای پیچیده که اگرچه قوانین آمریکا را نقض نکرده، اما نگرانی‌های امنیتی تازه‌ای ایجاد کرده است.

در حالی که چین با سرعتی بی‌سابقه نیروهای هسته‌ای خود را گسترش می‌دهد، پاکسازی گسترده‌ای که شی جین‌پینگ در ارتش آغاز کرده، از فساد عمیق در میان فرماندهان نظامی پرده برداشته است. این بحران، پرسش‌هایی درباره توان واقعی پکن در مدیریت زرادخانه در حال رشدش برانگیخته و هم‌زمان با تغییرات بی‌سابقه در ساختار نظامی آمریکا، بر تنش‌های جهانی در عرصه تسلیحات هسته‌ای افزوده است.

آمریکا و چین پس از ماه‌ها تشدید تنش در مناقشه دریایی، بر سر تعلیق یک‌ساله هزینه‌های بندری و تدابیر مرتبط توافق کردند. این توافق که در ۸ آبان حاصل شد، نخستین گام واقعی در کاهش تنش اقتصادی و راهبردی میان دو قدرت بزرگ محسوب می‌شود.

جنگ تجاری چندساله میان چین و ایالات متحده در بهمن سال گذشته (فوریه ۲۰۲۵) با اعمال تعرفه‌های تازه از سوی رئیس‌جمهور دونالد ترامپ علیه چین، کانادا و مکزیک شدت گرفت. در پی دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ در سئول، آمریکا موافقت کرده بخشی از تعرفه‌ها را در ازای اقدامات چین برای مهار ورود فنتانیل به خاک خود کاهش دهد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا از موافقت چین با توافق انتقال تیک‌تاک خبر داد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و شی جین پینگ، رئیس جمهور چین با یکدیگر در شهر بوسان کره جنوبی دیدار کردند. رئیس جمهور چین در دیدار رئیس جمهور آمریکا در بوسان کره جنوبی گفت: «آقای رئیس جمهور من آماده‌ام با شما همکاری کنم. از شما تشکر می‌کنم به خاطر اینکه شما به دنبال ایجاد صلح هستید و مسائل و مشکلات مختلف منطقه جهانی را حل کردید. ما هم مثل شما در موضوع تایلند و کامبوج برای ایجاد صلح درگیر بودیم و کمک می‌کردیم. چین به عنوان یک کشور بزرگ مسئولیت خود را برای ایجاد صلح و ثبات در جهان بر عهده می گیرد. ما امروز اینجا هستیم تا مسائل دو کشور و جهان را با هم به اشتراک بگذاریم.»

توافق اولیه در بوسان به دست آمد و جنگ تجاری فعلا متوقف شد. دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ روسای جمهور آمریکا و چین در نخستین نشست خود در کره جنوبی بر سر کاهش تعرفه‌ها و تعلیق بخشی از محدودیت‌های تجاری به توافق اولیه رسیدند؛ دیداری که به گفته تحلیلگران، می‌تواند آغازگر دوره‌ای از آرامش موقت در روابط دو کشور باشد.

با وجود اعلام توافق تجاری میان چین و ایالات متحده، بازار‌های جهانی نفت واکنشی قابل‌توجه نشان ندادند و قیمت‌ها در محدوده پایین باقی ماند. تحلیلگران می‌گویند نبود جزئیات اجرایی و تردید نسبت به دوام این آتش‌بس، مانع رشد قیمت‌ها شده است.

در یکی از کاخ‌های امپراتوری در ژاپن، نشست میان دونالد ترامپ و نخست‌وزیر تازه منصوب‌شده ژاپن، سانائه تاکائیتچی، برگزار شد. نشستی که دو طرف آن را نقطه آغاز «عصر طلایی» در روابط دو کشور نامیدند. توافق‌ها میان دو کشور در این نشست امضا شدند که به گفته ترامپ و تاکائیچی قرار است دوره‌ای تازه از اتحاد و همکاری میان واشنگتن و توکیو را رقم بزند.