5 مسیل حادثه‌خیز پایتخت!

آن هم در شرایطی که طی 10سال گذشته همزمان با ساخت و سازهای بی‌رویه و تخریب منابع طبیعی در تهران زیر سایه نبود مدیریت یکپارچه بر شهر منجر به افزایش احتمال خطر در این زمینه شد. بر همین اساس یکی از اعضای کمیسیون عمران شورای شهر تهران در گفت‌وگویی از 5منطقه در تهران به عنوان پرخطر‌ترین مناطق در هنگام وقوع سیل نام برد و گفت: بارش‌های شدید مسیر‌های حادثه‌خیز در تهران که رودخانه کن، اوین، درکه، دارآباد و سایر قسمت‌های شمالی تهران مثل حصارک را دربرمی‌گیرد منجر به خیزش باران از کوه‌های بالادست تهران و هدایت به قسمت‌های مختلف شهر تهران می‌شود. سال66 در پی بارش 107دقیقه‌یی باران در میدان تجریش تهران و مرگ بیش از 300تن و خسارت 757میلیاردی، دولت و شهرداری بر آن شدند تا انجام راهکارهای مهمی را برای جلوگیری از تکرار حادثه در پیش گیرند. اسماعیل دوستی درباره این راهکارها گفت: شهرداری تهران به دنبال وقوع این حادثه اقدامات خوبی انجام داد، مسیر‌ها را ساماندهی کرد، دیوارهای ساحلی را ساخت و در بالادست هم سدبند‌ها را ایجاد کرد. همچنین وزارت جهاد سازندگی و وزارت کشاورزی بخش آبخیزداری هم پیگیر موضوع بودند و برای جلوگیری از فرسایش خاک، سیل‌بند‌ها و حتی پوشش جنگلی ایجاد کردند. اما متاسفانه در 8سال دولت گذشته هیچ اقدامی صورت نگرفته و حتی آن سیل‌بندها هم پر شد. او افزود: بعد از سیلی که در تجریش اتفاق افتاد، شهرداری با هزینه خود مسیر‌ها را بازسازی، ساماندهی و بتن‌کشی کرد به همین دلیل تا سیل اخیر در کن و پاکدشت تهران تلفات جانی نداشتیم؛ در حالی که باید برنامه‌ریزی‌های اساسی داشته باشیم. سیلاب اخیر نتیجه اهمال 10ساله این عضو شورای شهر تهران اهمال 10سال اخیر را دلیل وقوع دوباره سیل و وقوع تخریب و خسارت‌ها دانست و گفت: در تیرماه امسال خطری که رودخانه کن و همچنین در جنوب‌شرقی تهران پاکدشت را تهدید کرد و باعث از دست رفتن عده‌یی از مردم و خسارت‌های مالی شد، به این دلیل بود که اقداماتی که باید برای جلوگیری از فرسایش خاک و حفظ پوشش جنگلی می‌شد در دولت نهم و دهم متوقف ماند. البته شهرداری تهران کوتاهی نکرده است بلکه دولت‌های گذشته در رابطه با تثبیت خاک و سیل‌بندهایی که خارج از محدوده هستند کوتاهی کرده‌اند و مسوولیت آن به طور مستقیم برعهده منابع طبیعی است. دوستی ادامه داد: جلوگیری از آب‌گرفتگی معابر شهری در هنگام بارندگی باز هم به هدایت آب‌های سطحی برمی‌گردد که شهرداری برای این موضوع اقدامات زیادی انجام داده است، اما علاوه‌بر این اقدامات باید در قسمت‌هایی که دبی آب زیاد است کنترل بیشتری داشته باشد. شهرداری تهران می‌تواند کانال‌ها و جداول مسیر‌ها را باز کرده و هر جایی که مسیرها جوابگو نیست را تصحیح کند. طرح شورا برای هدایت سیلاب‌ها رییس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران اما چند روز پیش از تدوین طرح جامع سیلاب پایتخت خبر داد؛ طرحی که قرار است با مشارکت تمام دستگاه‌ها ازجمله وزارت نیرو انجام شود. آن طور که احمد صادقی گفته است در این طرح حریم‌های رودخانه‌ها مشخص، ضوابط ساخت و ساز پیش‌بینی و همچنین آزادسازی حریم و سیستم هشدار سریع سیل نیز پیش‌بینی شده است. با این حال اعضای شورای شهر هم در این باره طرح‌ها و پیشنهادهایی را ارائه داده‌اند. دوستی، عضو کمیسیون عمران شورای شهر تهران درباره اقداماتی که قرار است از سوی شورای شهر، شهرداری و دولت دراین‌باره پیگیری شود نیز توضیح داد: بنده در شورا پیشنهاد دادم طرح جامع جلوگیری از بحران سیل در مناطق شمالی و شمال غرب و شرق تهیه شود. همچنین به دنبال سیل کن زمان آن فرارسیده است که شورا و دولت در این بخش مشاورانی داشته باشد تا مطالعاتی را درخصوص جلوگیری از صدمات سیل‌ها انجام دهند. این پیشنهاد با عنوان «طرح جامع هدایت سیلاب در شمال، شمال‌غربی و شرقی تهران» اکنون در 2کمیسیون عمران و محیط زیست در حال بررسی است و مضاف بر اینکه شهرداری تهران هم قرار است در این زمینه لایحه‌یی به شورا بیاورد. نبود مدیریت یکپارچه؛ چالش تهران البته غلامرضا انصاری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران نظر دیگری در این باره دارد. او در گفت‌وگویی داشت نبود مدیریت یکپارچه شهری در واحدها و بخش‌های مختلف را بزرگ‌ترین مشکل در مواقع اضطراری عنوان کرد و گفت: در کشور ما که وقوع حوادث غیرمترقبه ازجمله سیل و زلزله خطری بسیار جدی است ایجاد مدیریت یکپارچه واحد از ضروریات اجتناب‌ناپذیر است. در نبود مدیریت یکپارچه شهری زمانی که یک طرح صنعتی اجرا می‌شود باید حتما موافقت سازمان محیط زیست را جلب کند در حالی که به دنبال یکپارچه‌سازی این مشکل رخ نمی‌دهد. اکنون نیز 2کمیسیون شهرسازی و اجتماعی شورا این موضوع را در دستورکار جدی قرار داده‌اند تا در قالب طرح‌های کارشناسی آن را به تصویب برسانند. او از اقدامات غیرکارشناسی دولت گذشته نام برد و افزود: لازم است اقدام‌های غیرکارشناسانه‌یی که در دولت گذشته انجام و عملا باعت شد تا بخش‌های رفاه اجتماعی، امداد و نجات دچار مشکل شوند، اصلاح شود؛ به عنوان مثال سازمان هلال احمر باید در حوزه اجتماعی دیده می‌شد که متاسفانه اینگونه نشد. معتقدیم باید ساختار مدیریتی فرابخشی دیده شود تا بتواند نظارت و اعمال مدیریت داشته باشد و امکان توسعه فعالیت‌های مردمی را سازماندهی کند. این عضو شورا تخریب منابع طبیعی، مراتع و ساخت و سازهای بی‌رویه را دومین دلیل ایجاد مشکل اعلام کرد و ادامه داد: این اتفاق باعث شده است تا به دنبال کمترین بارش تهران با مشکل مواجه شود. شهرداری به تذکرات شورا توجه کند انصاری از اقدامات شهرداری تهران در سال‌های 66 به بعد و بعد از وقوع سیل در تجریش در این زمینه دفاع کرد و افزود: اکنون نیز براساس بررسی‌های شورا وظیفه رسیدگی به حوادث تهران به عهده شهرداری تهران گذاشته شده است. شهرداری تهران در آن زمان با تعبیه سدهای انحرافی، سیل‌بند در مسیر رود-دره‌ها توانسته بود این مشکل را تا حدی کنترل کند. در حال حاضر نیز امیدواریم به دنبال تذکراتی که شورا در مورد لایروبی مسیر‌ها و جوی‌ها، خیابان‌ها و پل‌ها به شهرداری تهران داده است واکنش خوبی به آن نشان داده شود. البته سیل اخیر صدمات زیادی نداشت و بیشتر صدمات مربوط به اطراف تهران بود. اما به هر حال امیدواریم دولت و شهرداری توجه جدی‌تری به بحث‌های ساختاری داشته باشند.این عضو شورا نیز اکثر نقاط تهران را حادثه‌خیز عنوان کرد و افزود: بیشتر مناطق تهران از شمال، حومه شهری تا فیروزکوه، چون در اتفاعات البرز قرار گرفته‌اند با وقوع بارش‌های شدید دچار مشکل خواهند شد.