بیمارستان‌هایی که دربست برای زنان هستند

این نوع بیمارستان‌ها در کل دنیا هم سابقه دارند و هم طرفدار و در ایران هم همین حالا بیمارستان‌هایی هستند که افتان و خیزان، به ارایه خدمات تک جنسیتی به خانم‌ها می‌پردازند. دکتر علی شهرامی، معاون اجرایی معاونت درمان وزارت بهداشت می‌گوید: این وزارتخانه تامین تجهیزات و نیروی انسانی مورد نیاز این بیمارستان‌ها را آغاز کرده است، اما رسول خضری، عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی معتقد است که این وزارتخانه درحال حاضر باید به اولویت‌های مهم‌ترش بپردازد. وزیر بهداشت ضمن استقبال از ساخت بیمارستان‌های ویژه بانوان درکشور گفت: «در صورت ورود بخش خصوصی و خیرین به این حوزه، تسهیلات لازم دراختیار آنها قرار می‌گیرد.» به گزارش ایسنا، سیدحسن هاشمی در پاسخ به سوالی مبنی بر برخی زمزمه‌ها درباره احتمال اجرای «طرح انطباق» در بیمارستان‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی گفت: «وزارت بهداشت در این باره برنامه‌یی ندارد و اگر هم مبحثی در این باره مطرح شده در حد شایعه است.» وی در این باره افزود: «برنامه‌های وزارت بهداشت مانند گذشته است و درصد متخصصان و دانشجویانی که تربیت می‌کند نیز از نظر جنسیتی نزدیک به هم است و وزارت بهداشت تاکنون توفیقات زیادی در رشته‌های مختلف داشته و همگی قابل افتخارند. براین اساس همین مسیر باید ادامه یابد تا نیاز کشور برطرف شود.» هاشمی ادامه داد: «البته اگر کسانی وجود داشته باشند که علاقه‌مند به ایجاد بیمارستان‌های تخصصی ویژه بانوان باشند، با توجه به آنکه از نظر تخصصی این توانمندی درکشور وجود دارد، وزارت بهداشت از این امر استقبال می‌کند تا به این ترتیب از ورود تا خروج بیمارستان از خدمه گرفته تا کارکنان، بخش‌های جراحی و غیرجراحی، خانم‌ها حضور داشته باشند.» وی در این باره افزود: «این امر در کشورهای غیراسلامی معمول است؛ چه رسد به ایران که مردم ما متعصب هستند و علاقه‌مندند که هر جنسی خدمات را از جنس خودش دریافت کند.» وزیر بهداشت با تاکید بر اینکه راه‌اندازی بیمارستان تخصصی بانوان در راستای تفکیک جنسیت نیست، گفت: «بیمارستان‌های ویژه بانوان در سایر کشورها نیز وجود دارد و اگر بخش خصوصی و خیرین به این بخش ورود کنند، تسهیلات لازم دراختیار آنها قرار می‌گیرد.» انطباق بیماران بر پزشکان بنا به طرح موسوم به «انطباق» که تاریخچه‌اش به ابتدای دولت نهم برمی‌گردد، قرار بود پزشکان زن بیماران زن را ویزیت کنند و پزشکان مرد، بیماران مرد را. کامران باقری لنکرانی، وزیر بهداشت وقت، در اردیبهشت‌ماه سال 1386 این طور گفته بود: «الان حدود 67درصد دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی خانم هستند و ما نگران این هستیم که طرح انطباق در آینده برای مردان اجرا شود، تعداد زیادی از مردان الان مجبورند خدمات را از خانم‌ها بگیرند که داریم سعی می‌کنیم متعادل‌تر به پیش برویم.» و در ادامه، در مورد اعتبارات اجرای این طرح هم این طور گفته بود: «اعتبارات خاصی برای این منظور پیش‌بینی نشده است بلکه جهت‌گیری هزینه‌کرد اعتبارات وزارت بهداشت به این سمت است.» این طرح به نظر می‌رسد که به صورت چراغ خاموش، بار دیگر هم در وزارت بهداشت مطرح شده، هرچند شاید بدون الزامات اکید، چراکه به نظر می‌رسد بیماران زن، مختارند به بیمارستان‌های عادی یا بیمارستان‌های مخصوص زنان بروند. مراد هاشمزهی، نماینده نهبندان وسربیشه در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی، نخستین کسی است که با او تماس می‌گیریم. او معتقد است صحبت‌های وزیر بهداشت را باید به فال نیک گرفت چراکه راه‌اندازی بیمارستان‌های مخصوص زنان، با فرهنگ ما همخوانی دارد. از او می‌پرسیم مجلس چه بودجه‌یی را برای این مساله درنظر گرفته است و اینکه آیا اصولا این موضوع درکمیسیون بهداشت مطرح شده یا خیر. پاسخ هاشمزهی منفی است. «مجلس وارد ریز امور نمی‌شود و این مساله هم تا جایی که به یاد دارم در کمیسیون مطرح نشده است.» نماینده نهبندان و سربیشه درمجلس ادامه می‌دهد: «در مورد مکان احتمالی ساخت این بیمارستان‌ها هم باید دقت صورت گیرد، چراکه در صورتی که این بیمارستان‌ها تنها در تهران متمرکز شده باشند، عملا نقض غرض صورت گرفته است.» خانم‌ها هم می‌توانند با رییس بیمارستان دکترشریعتی تهران تماس می‌گیریم. دکتر احمدرضا سروش هم معتقد است که ساخت بیمارستانی مخصوص زنان، سازگاری زیادی با فرهنگ ایرانی‌ها دارد و می‌تواند بیماران زن را جذب کند. با این حال سروش معتقد است که شاید نتوان تمام فعالیت‌های موجود در یک محیط بیمارستانی را به خانم‌ها سپرد. «من فکر می‌کنم که اگر بیمارستان زنانی که تاسیس می‌شود امکانات خوبی ارایه کند، قطعا مخاطب خودش را خواهد داشت و موفق خواهد بود، اما یک مساله هم وجود دارد که من بعید می‌دانم قابل حل باشد و در نمونه‌های فعلی بیمارستان‌های مخصوص بانوان هم همین مشکل دیده می‌شود. بسیاری از خدمات بیمارستانی هستند که انجامشان برای خانم‌ها مشکل‌تر از آقایان است، مثل بخش‌های تاسیساتی و پشتیبانی، یا مثلا رانندگی آمبولانس‌ها.» او ادامه می‌دهد: «البته فکر می‌کنم در بخش‌های دیگر مثل تیم‌های درمانی، پزشکی و پرستاری، خانم‌ها کاملا قابلیت انجام خدمت را دارند ولی در بخش‌هایی که مثال زدم، این جای سوال است که آیا می‌توان بیمارستانی احداث کرد که تمام مشاغل آن را خانم‌ها دراختیار بگیرند یا نه؟» زنان آموزش دیده در راهند دکترعلی شهرامی، معاون اجرایی معاونت درمان وزارت بهداشت هم ، بر حمایتی تاکید کرد که وزارت بهداشت از بخش خصوصی و خیرینی به عمل خواهد آورد که برای تاسیس بیمارستان مخصوص زنان پا پیش بگذارند. از او پرسیدیم منظور از این حمایت‌ها چیست، شنیدیم: «حمایت‌های ما عمدتا جنبه تسهیل سرمایه‌گذاری و ارایه مجوزها را دارد.» او ادامه می‌دهد: «به دستور دکترهاشمی، دومعاونت وزارت بهداشت مامور شده‌اند که برای آماده‌سازی نیروی انسانی و تجهیزات اقدام کنند تا این بیمارستان‌ها در بدو امر در زمینه دراختیار داشتن نیروی انسانی و تجهیزات مشکلی نداشته باشند. در واقع معاونت بهداشت مامور آموزش‌دهی به نیروی انسانی شده است و معاونت درمان هم مامور تهیه تجهیزات.» نظر شهرامی اما مخالف نظر رییس بیمارستان دکتر شریعتی است. او معتقد است که لزومی ندارد تمام پرسنل بیمارستان از میان زنان انتخاب شوند. «به نظر من فقط مهم است آن دسته از پرسنل یا کادر درمانی که در تماس مستقیم با بانوان هستند از میان زنان انتخاب بشوند، که در این زمینه کمبودی هم نداریم، بخش اعظم فارغ‌التحصیلان پزشکی مخصوصا در مقاطع تخصصی و فوق تخصصی، خانم‌ها هستند و علاوه بر این دلیل و شاهدی هم وجود ندارد که یک خانم نتواند پشت فرمان آمبولانس بنشیند.» اولویت‌های بر زمین مانده با رسول خضری، نماینده پیرانشهر و عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی هم تماس گرفتیم. او به نظر می‌رسد چندان موافق ایجاد بیمارستان مخصوص زنان نباشد، هرچند درهمان ابتدای سخنانش می‌گوید که ایجاد بیمارستان‌های تک جنسیتی یک تجربه جهانی است. «مساله بیمارستان زنان، مختص ایران نیست. در بسیاری از کشورهای غربی و جهان اولی هم بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی وجود دارند که تنها به خدمت‌رسانی به زنان مشغولند. مراجعه به این بیمارستان‌ها نیز انتخاب خود بیمار است. بسیاری از زنان در این مراکز احساس راحتی بیشتری دارند و مایلند که توسط پزشک زن معالجه و درمان شوند. بنابراین وجود بیمارستان زنان، امری مثبت و مطلوب است.» او این طور ادامه می‌دهد: «اما برای تاسیس اینگونه مراکز و بیمارستان‌ها درکشور، باید شرایط ایران را نیز درنظر گرفت. درحال حاضر کشور با کمبود بیش از 47هزار تخت بیمارستانی مواجه است. ظرفیت توسعه سالانه ایران کمتر از 5هزار تخت است و این یعنی اگر جمعیت ایران ثابت بماند، 10سال طول می‌کشد تا این کمبود مرتفع شود. ایران از نظر هتلینگ و فضای بیمارستانی با مشکل روبه‌روست. بیمارستان‌ها نیاز به استخدام 80هزار پرستار دارند.» به اعتقاد خضری، بعد از اجرای طرح تحول سلامت و کاهش سهم مردم از هزینه درمان، بیش از 90درصد بار مراجعات بیماران بر دوش بیمارستان‌های دولتی است و این درشرایطی است که این بیمارستان‌ها توان خدمت‌رسانی به همه مراجعان را ندارند. نمایده پیرانشهر در مجلس ادامه می‌دهد: «یکی دیگر از مسائلی که با کمبود و مشکل روبه‌روست، مساله خانه‌های بهداشت است. هم‌اکنون 18هزار خانه بهداشت درکشور مشغول به خدمت‌رسانی‌ هستند. اما هنوز 2 تا 3هزار خانه بهداشت دیگر باید احداث شود تا نیاز کشور برطرف شود. به عنوان مثال، نخستین خانه بهداشت کشور در استان آذربایجان غربی احداث شده است. اما درحال حاضر این استان به 179 خانه بهداشت نیاز دارد تا بتواند به تمام ده‌ها و بخش‌ها خدمت‌رسانی کند. درچنین شرایطی به نظر می‌رسد که احداث بیمارستان مخصوص زنان، نباید در اولویت وزارت بهداشت باشد و این وزارتخانه باید رفع معضلات موجود را هدف قرار دهد. سروسامان دادن به وضعیت بیمارستان‌ها و استخدام نیروهای متخصص، فوق تخصص، پرستاران و پیراپزشکان در اولویت قرار دارد.» اینکه وزارت بهداشت باید طرح‌های نو را بیازماید یا به اولویت‌هایش بازگردد، پرسشی است مفتوح. بیمارستان‌های مخصوص زنان را نمی‌توان تنها با توجیه ساخت آنها درکشورهای دیگر، در ایران هم بومی کرد بدون آنکه شرایط را مورد سنجش قرار داد. ایران همین حالا هم با کمبود شدید تخت‌های بیمارستانی مواجه است و مشخص نیست که حمایت‌هایی که قرار است از بخش خصوصی برای ساخت بیمارستان‌های مخصوص زنان به عمل بیاید، چه شکل و شمایلی دارد.