خزانه‌دار:آرامش‌وثبات‌به‌جای‌هیجان‌وشعار‌زدگی

اقتصاد کشور تلاش می‌کند تا به دور از فضای سیاسی به سمت توسعه بیشتر حرکت کند ولی همه اتفاقات رخ داده طی هفته‌های گذشته موجی از نگرانی را برای فعالان بخش خصوصی رقم زده است. گفت‌وگو با سیدحامد واحدی خزانه‌دار و عضو هیات‌رییسه اتاق تهران برهمین اساس انجام شده است. پس از توافق لوزان موجی از امید در اقتصاد ایران ایجاد شده بود. اما طی چند ماه گذشته فضا قدری تغییر کرده است. به اعتقاد شما اقتصاد ایران در این دوره زمانی چقدر به آرامش نیاز دارد؟ دقیقا نکته همین آرامش است. روند فعالیت‌های دیپلماتیک همیشه با نوسان و تحولات زیادی همراه است. به هرحال بعد از توافق لوزان، دیپلمات‌های ما و دیپلمات‌های غربی وارد فضای گفت‌وگوهای فنی و کارشناسی شده‌اند، بنابراین نکته این است که روند فعالیت‌ها و مذاکرات کاملا فنی و تخصصی است، برهمین اساس ممکن است در این مسیر اتفاقات زیادی رخ دهد. آنچه برای ما به‌عنوان بخش خصوصی کشور اهمیت دارد، این است که پایه‌های توافق اولیه گذاشته شده است و براساس همین پایه‌های اولیه ما باید به سمت توسعه کسب‌وکارها و دعوت از شرکای خارجی برای سرمایه‌گذاری در کشور باشیم. به‌صورت عادی می‌دانیم که رسیدن به توافق نهایی و تصویب سازمان ملل شاید بیش از یک سال زمان نیاز داشته باشد. اقتصاد کشور نمی‌تواند و نباید زمان را ازدست بدهد. به هرحال امروز نگاه جهان به ما تغییر کرده است. طی دو ماهه گذشته هم شاهد بودیم که هم هیات‌های اقتصادی بسیاری به ایران آمدند و هم اینکه فعالان بخش خصوصی ما چندین سفر تجاری و اقتصادی خارجی را ترتیب دادند. همه اینها نشان می‌دهد که فضا در قیاس با سال گذشته تغییر کرده است. طی هفته‌های گذشته مناقشات و گفت‌وگوهای تازه‌یی در فضای کشور آغاز شده که گاهی تند و گاهی منطقی می‌شود. آنچه رخ می‌دهد، ساحت فضای سیاسی است ولی ما در بخش اقتصادی نباید تمرکزمان را روی این بحث‌ها قرار دهیم. نگاه ما به کلیت تصمیم‌گیری‌های کلان کشور است. دریافت ما هم تاکنون این بوده که کشور به سمت تعامل بیشتر با جهان می‌رود. معنای این اقدام برای بخش اقتصادی کشور توسعه روابط و حرکت به سمت بازارهای جهانی است، بنابراین بهتر است ما تمرکزمان را از مسایل سیاسی‌ برداریم و به سمت موضوعات زیرساختی اقتصادی حرکت کنیم. اما فضای اقتصاد نمی‌تواند خودش را از کلیت کشور دور کند. مثلا اینکه نشانه‌ها به سمت توافق یا عدم توافق پررنگ می‌شود، می‌تواند در فضای اقتصادی هم معنا داشته باشد، درست است؟ بله. اقتصاد خودش را نمی‌تواند از فضای کلی جامعه جدا بداند. اساسا اقتصاد بسیار هم به این موضوعات واکنش دقیق و درستی نشان می‌دهد. اما حرف من این است که دریافت کلی بخش خصوصی کشور تاکنون این بوده که مسیر سیاسی کشور به سمت تعامل بیشتر با جهان می‌رود. طی چند هفته گذشته گفت‌وگوهای تازه‌یی هم در کشور آغاز شده که عده‌یی مخالف و عده‌یی هم موافق هستند. هر کدام هم به فراخور امکانات و توان‌شان صدای‌شان را به گوش دیگری می‌رسانند. ما به‌عنوان بدنه اقتصادی کشور وارد این فضاها نمی‌شویم ولی همگی این صداها را به‌خوبی و با وضوح بالا می‌شنویم. اما با این حال اعتقاد دارم هر آنچه رخ می‌دهد در دل یک گفتمان داخلی است. به هرحال ما به گروه‌های مختلف حق داده‌ایم که به نقد عملکردها یا تقدیر از آنها بپردازند، بنابراین از شنیدن این صداها و حرف‌ها نباید وحشت کنیم. اما نکته این است که بخش خصوصی کشور خود را با گفته‌ها و موضع‌گیری‌های مسوولان رسمی کشور تراز می‌کند. امروز هم حرف همان است که سابقا گفته می‌شد. یعنی با حفظ خط قرمزها و موازین خودمان به سمت تعامل با جهان حرکت می‌کنیم، بنابراین اقتصاد و بخش خصوصی هم راه قبلی خودش را باید همچنان ادامه دهد. دقت داشته باشید که امروز نیاز ما به توسعه و رونق کسب‌وکار بسیار بیشتر از گذشته است. ولی شما نمی‌توانید به این اتفاقات بی‌تفاوت باشید. بله. باوجود تمامی تحولاتی که رخ داده من می‌توانم بگویم که در قیاس با سه سال گذشته در وضعیت ثبات نسبی هستیم، یعنی اینکه به هرحال وضعیت شاخص‌های کلان کشور به ثبات رسیده است. اتفاقا در این شرایط می‌توانید ثبات را حس کنید. طی دو هفته گذشته همان‌طور که گفتید بحث‌های پیرامون موضوع هسته‌یی بسیار شدید شده ولی می‌بینید که نوسان قیمت دلار همچنان در حد 100تومان باقی مانده است. نکته این است که نوسانات پیرامون اقتصاد ایران به میزان کمی کاهش یافته است. یعنی اگرچه به دوران رونق اقتصادی نرسیده‌ایم ولی به هرحال ثبات را تجربه می‌کنیم. درمورد سوال شما باید اشاره کنم که نیاز امروز اقتصاد ما و اساسا کشور ثبات و آرامش بیشتر است. همه ما باید در این راه تلاش کنیم. اقتصاد، امروز اولویت اول کشور است. توجه به آمارهای بیکاری نشان می‌دهد تا چه اندازه باید به سمت توسعه بیشتر حرکت کنیم. رقم بیکاری جوانان 15 تا 25سال به‌عنوان جمعیت آماده برای ورود به بازار کار به‌شدت رشد پیدا کرده است. برهمین اساس همگی باید در ذهن‌مان این موضوع را حل کنیم که صرف‌نظر از نگاه‌های مختلف سیاسی و گروهی باید به سمت توسعه کسب‌وکارها برویم چراکه معیشت مردم به این موضوع گره خورده است. برهمین اساس پاسخ شما را این‌گونه می‌دهم که ما به فضای اطراف‌مان بی‌تفاوت نیستیم ولی سعی می‌کنیم همچنان تمرکزمان را روی موضوعات اقتصادی با محور توسعه نگه داریم. شما می‌دانید که ما سندی مانند اقتصاد مقاومتی را در دست داریم که رهبر معظم انقلاب آن را مدتی قبل ابلاغ کردند. با اجرای بندهای همین سند در فضای آرام و بدون تنش می‌توانیم به نقطه‌یی که مطلوب است، برسیم. یک موضوع دیگر که بحث درمورد آن، این روزها رونق گرفته، بحث قدیمی حضور ایران در سازمان تجارت جهانی است. به‌نظر می‌رسد که موضوع پیوستن به سازمان تجارت جهانی تاحدودی به بحث رفع تحریم‌ها گره خورده است. در حال حاضر هم که می‌بینید مسیر توافق قدری پیچیده‌تر شده است. قطعا سازمان تجارت جهانی پروتکل‌های سیاسی دارد که اجازه نمی‌دهد بدون حل شدن موضوعات کلان سیاسی ما به این سازمان ملحق شویم. اما با این حال مشکلات دیگری هم مانند تعرفه‌های بالا داریم. درصورتی که روند تعرفه‌گذاری کشور به همین شکل باقی بماند، پیوستن به سازمان تجارت جهانی سخت‌تر هم می‌شود. ارزش صادرات ایران در سال2014 به 88میلیارد دلار رسیده است که با این حساب، 47صدم درصد صادرات در جهان را به خود اختصاص داده است. سهم واردات ایران نیز 3دهم درصد کل واردات جهان را شامل می‌شود. پیوستن به سازمان تجارت جهانی نیاز مهم ماست. من به موضوع سازمان تجارت جهانی مانند کشورهای توسعه‌یافته نگاه می‌کنم. سازمان تجارت جهانی دو بعد مشخص دارد؛ یک بخش همان حوزه اقتصادی است که می‌تواند پیوندی عمیق بین ما با کشورهای دیگر دنیا برقرار کند. از طرف دیگر هر اندازه این پیوند و ارتباط تجاری و اقتصادی عمیق‌تر شود، جهان دشوارهای بیشتری برای برخورد سیاسی با ما دارد. ما بارها اشاره کرده‌ایم که نباید نگاه سیاسی بر فضای اقتصادی حاکم شود. اتفاقا قدرت‌های جهانی هم خیلی وقت‌ها از اقتصاد به‌عنوان ابزار سیاسی استفاده می‌کنند ولی وقتی ما به سازمان تجارت جهانی ملحق شویم، قطعا آنها هم نمی‌توانند به‌سادگی و به ناحق رای به تحریم‌ها بدهند. ازسوی دیگر حضور در جمع چنین سازمان‌هایی می‌تواند نقش ضدفساد را برای ما بازی کند. بازهم تاکید می‌کنم امروز بیش از همه حرف‌های هیجانی به آرامش نیاز داریم. امیدوارم که چنین فضایی در اقتصاد کشور حاکم شود.