بورس تهران پس از توافق

هر چند هنوز جزییات لغو تحریم‌ها مشخص نیست اما حتی زمزمه‌یی درباره رفع تحریم‌ها کافی است تا بازار سهام برای صعود آماده شود. پس از روی کار آمدن دولت تدبیر و امید در سال 92، بورس تهران رشد 100درصدی شاخص کل را تجربه کرد. پس از آن و در نیمه‌های بهمن‌ماه سال 92 بود که سقوط آزاد بورس تهران آغاز شد. اما در بازه زمانی نزول هم پرواضح بود که فعالان بازار سرمایه تا چه حد به مذاکرات هسته‌یی و امکان لغو تحریم‌ها حساس بودند. نخستین‌بار تیرماه سال 93 بود که با قوت گرفتن امکان لغو تحریم‌ها شاخص کل بورس تهران، حجم معاملات و رشد قیمت سهم‌ها آغاز شد و پس از مطول شدن مذاکرات، بازار سرمایه مسیر نزول را در پی گرفت. اما اوج حساسیت بورس به مذاکرات هسته‌یی را در پاییز سال93 و پیش از ضرب‌الاجل سوم آذر می‌شد دید. در آن دوره بود که صف‌های طولانی خرید برای سهم‌ها بانکی و خودرویی تشکیل شد و برای خرید یک سهم بیشتر از این گروه‌ها ولوله‌یی برپا شده بود اما پس از تمدید مذاکرات، صف‌های خرید به سرعت جای خود را به صف‌های فروش داد. واکنش فعالان بازار سرمایه پس از تمدید مذاکرات به گونه‌یی بود که چنانچه در مرزهای کشور جنگی رخ داده بود نیز احتمالا عکس‌العمل مشابهی را می‌دیدیم. پس از نزول شدید شاخص کل و رسیدن به پایان سال، نمادهای پالایشگاهی پس از یک سال به صحنه بازگشتند و بخش زیادی از نقدینگی بلوکه شده، به بازار برگشت. همه این رخدادها نشان از آن دارد که بورس تهران در آستانه خیزش قرار گرفته است. از یک طرف قیمت‌ها نسبتا در محدوده مناسب قرار دارند. از طرف دیگر نقدینگی قفل شده به بازار برگشته و از همه اینها مهم‌تر خبر توافق هسته‌یی نیز رسیده است. به زعم اغلب کارشناسان در آینده بسیار نزدیک و دست‌کم برای چند روز تا چند هفته، بازار سهام به‌شدت رونق خواهد گرفت. اما آیا تجربه سال 92 تکرار خواهد شد؟ رشد قیمت‌ها در بازار سهام تا کجا خواهد بود و چه زمانی بازار به ثبات خواهد رسید؟ تجربه 92 تکرار نخواهد شد علیرضا کدیور، کارشناس ارشد بازار سرمایه در این باره گفت: کلیت بازار در چند روز آینده مثبت خواهد بود و این روند برای دو یا سه روز ادامه خواهد یافت. گروه‌های بانکی و خودرویی در مرکز توجه قرار خواهند داشت و احتمالا شاهد صف‌های خرید در این نمادها خواهیم بود. البته اینکه کلیت بازار مثبت است، بدان معنا نیست که لزوما معاملات همه گروه‌ها پر تب و تاب باشد. این کارشناس بازار سرمایه در ادامه افزود: با اعلام توافق، قیمت نفت و به‌تبع آن قیمت‌های جهانی کاهش بیشتری خواهند یافت و از طرف دیگر نرخ ارز نیز تنزل می‌یابد و به سمت تک‌نرخی شدن پیش می‌رود. این مساله باعث می‌شود که نیمی از شرکت‌های بورسی چندان از لغو تحریم‌ها منتفع نشوند و حتی در روزهای آینده نه‌تنها صف خرید نداشته باشند، بلکه معاملاتی کم‌رمق را تجربه کنند. کدیور اظهار داشت: نکته دیگری که باید بدان توجه شود رشد قیمت سهم‌های بانکی و خودرویی در دو هفته گذشته است. این سهم‌ها به طور متوسط بین 20 تا 25درصد رشد کرده‌اند. شاخص کل نیز 8درصد رشد کرده است. لذا این سهم‌ها نیمی از راه خود را رفته‌اند و اخبار مذاکرات را پیش‌خور کرده‌اند. همچنین لغو ترحیم‌ها دست‌کم سه ماه دیگر نهایی شده و 6ماه پس از آن عملیاتی می‌شود. لذا لغو تحریم‌ها در EPS سال 94 شرکت‌ها نشان داده نخواهد شد. آثار لغو تحریم‌ها در حالتی خوش‌بینانه در صورت‌های مالی سال 95 خود را نشان می‌دهد، لذا نمی‌توان انتظار داشت که سودآوری شرکت‌ها رشد کند. وی در پایان گفت: با توجه به جمیع شرایط ذکرشده، رشد شاخص کل و به طور کلی رشد قیمت‌ها در کوتاه‌مدت مقطعی بوده و به دلیل کاهش قیمت‌های جهانی، زمان‌بر بودن لغو تحریم‌ها و کاهش نرخ ارز به زودی متوقف خواهد شد و تجربه سال 92 قطعا تکرار نخواهد شد. فرصت خوب برای خرید سهام مدیر سرمایه‌گذاری آتی‌اندیشان مس نیز درباره آینده بازار سرمایه و اثر توافق هسته‌یی بر بازار بیان داشت: نظر من نسبت به این توافق بسیار مثبت است و معتقدم که به سرعت اثر آن در معاملات بازار سرمایه منعکس خواهد شد. البته نباید انتظار داشت که شرکت‌ها به سرعت اقدام به تعدیل مثبت سود خود کنند، چراکه اثر واقعی لغو تحریم‌ها میان‌مدت و بلندمدت خواهد بود. در قدم اول این تفاهم‌نامه بحث خواهد شد که قیمت سهم‌ها در کوتاه‌مدت رشد کنند. تا زمانی که جزییات توافق اعلام شود، یعنی تا تیرماه بازار با فراز و نشیب‌های فراوانی روبه‌رو خواهد شد که این فراز و نشیب‌ها با اخبار مذاکرات منطبق خواهد بود. فراز مسافری‌راد درباره میزان رشد قیمت‌ها در کوتاه‌مدت بیان داشت: انتظار من این است که لااقل با رشد قیمت‌ها برای یک هفته مواجه باشیم و از آنجا که قیمت‌ها در محدوده مناسبی قرار دارد، فرصت خوبی برای خرید سهام است. چراکه همه‌چیز در حال روشن شدن است. روشن شدن مسائل به معنای کاهش ریسک و اقبال سرمایه‌گذاران به بازار سهام است. حال اگر بحث توافق هسته‌یی را کنار بگذاریم، پس از باز شدن نمادهای پالایشگاهی، نقدینگی بلوکه شده در این نمادهای به بازار بازگشت و نقدشوندگی بازار را به‌شدت بالا برد. گرچه ابهامات در این صنعت بالا است و مشخص نیست که نرخ ارز و قیمت نفت تا چه حد پایین خواهد آمد اما باز شدن این نمادها باعث شد که نقدینگی بازار به‌شدت رشد کند و این اقدام به نفع بازار بود. درست است که در حال حاضر قضاوت درباره حجم معاملات بازار درست نیست و اندکی زود به نظر می‌رسد، اما از نظر من نقدینگی به بازار بازگشته است و اخبار مثبت نیز ورود نقدینگی را تشدید خواهد کرد. وی در ادامه افزود: از طرف دیگر زمزمه‌های کاهش بهره بانکی نیز به گوش می‌رسد و قیمت سهم‌ها نیز کاملا جذاب است لذا بازار در روند صعودی قرار خواهد گرفت که دست‌کم یک هفته ادامه خواهد داشت. عرضه‌های سنگین نخواهیم داشت مسافری‌راد در پاسخ به این سوال که فشار عرضه‌ها از چه زمانی آغاز خواهد شد، گفت: بعید می‌دانم که حقیقی‌ها فروشنده باشند و از طرف دیگر تجربه نشان داده است که حقوقی‌ها در ابتدای سال عرضه‌های خیلی شدید نخواهند داشت. با رونق بازار، خریدهای اعتباری نیز به بازار بازخواهند گشت و اقبال به بازار سهام نیز روز به روز بیشتر خواهد شد. لذا به نظر من چنانچه عرضه داشته باشیم و قطعا هم داریم، این عرضه‌ها به راحتی جذب خواهند شد. همچنین با رشد قیمت‌ها و وجود روندی صعودی، سفته‌بازی کاهش می‌یابد. چراکه اینگونه اقدامات در زمانی رخ می‌دهند که بازار اصطلاحا رنج باشد و روند خاصی را دنبال نکند. زمانی که روند صعودی باشد، دلیلی وجود ندارد که عده‌یی مدام خرید و فروش کنند، مگر آنکه بخواهند هزینه کارگزاری بدهند. وی درباره زمان به ثبات رسیدن بازار گفت: در حال حاضر ارزش بازار 290هزار میلیارد تومان است که در محدوده بسیار پایینی قرار دارد. از نظر من ارزش جایگزینی بازار باید در محدوده 400هزار واحد قرار گیرد که در این صورت شاخص به رقمی حدود 80هزار واحد خواهد رسید. ضمنا از آنجایی که شرکت‌ها بودجه‌های خود را به‌شدت محافظه‌کارانه بسته‌اند، بعید می‌دانم کاهش قیمت نفت و نرخ ارز اثر منفی خاصی داشته باشد و با توجه به انتظارات مثبتی که نسبت به اقتصاد ایران شکل گرفته است احتمالا P بر E بازار رشد خواهد کرد.