50میلیارد تومان در راه صادرات مرغ ایران
سال93 سال خوبی برای آنچه به «صنعت مرغ» خلاصه میشود، نبود و آه از نهاد بسیاری از فعالان این صنعت برآورد بااینحال سال94 هم بنا ندارد سر دوستی با این صنعت بگذارد.
فعالان این صنعت با بررسی بازار پیشبینی کردهاند که قیمتهای محصولات این صنعت همچنان نزولی است و به همکاران خود هشدار دادهاند که فعالیت خود را توسعه فیزیکی ندهند و از دولت هم خواستند که برای صادرات، بهعنوان مرهمی بر بازار خراب، مشوقهای صادراتی بدهند. معاون امور دام وزارت جهادکشاورزی هم روز گذشته از اعطای تسهیلات 50میلیارد تومانی برای تشویق صادرات محصولات صنعت مرغ خبر داد. براساس گزارش 9ماهه سال93 این سال، سال مطلوبی برای تولیدکنندگان صنعت مرغ شامل مرغ، تخممرغ و جوجه نبوده و پیشبینی میشود که سال بعد هم تغییر آنچنانی در وضعیت کنونی ایجاد نشود. گرچه فعالان این صنعت در بخشهای مختلف تخممرغ، مرغگوشتی و جوجه یکروزه با آمار از صنعت و بازار خود ناامیدانه یکدیگر را از توسعه فیزیکی منع میکنند اما معاون وزیر کشاورزی با وعده اعطای تسهیلات در قالب مشوقهای صادراتی سعی میکند امید را دوباره به این صنعت بازگرداند. زیان کل؛ یکمیلیارد و 560 میلیون جوجه یکروزه یکی از نخستین حلقههای صنعت مرغ است که قیمت فروش آن از تیر سال جاری شروع به سقوط کرد و در آبان با فروش متوسط حدود 545تومان به قعر قیمت در 9ماه گذشته رسید. براساس گزارش انجمن جوجه یکروزه ایران، میانگین قیمت 9ماهه سال93 حدود 950تومان است که این میزان نزدیک به 250تومان زیر قیمت تمامشده است. یعنی اگر حدود 900میلیون قطعه جوجه در این 9ماه تولید شده باشد، زیانی حدود 225میلیون تومان به تولیدکنندگان جوجه یکروزه وارد شده است. نوسان بازار این محصول هم به حدود 36درصد رسیده هرچند پیشبینی این انجمن این است که قیمت جوجه یکروزه تا شهریور94 بهبود چندانی نداشته باشد. قیمت مرغ زنده نیز در 9ماهه سال93 هر کیلوگرم حدود 4600تومان بوده که از شهریور در سراشیبی افتاده و در آبان روی 3769تومان متوقف شد. نوسان قیمت این محصول در بازار معادل 7.5درصد بوده است که باتوجه به قیمت تمامشده حدود 4800تومانی آن، هرکیلو مرغ زنده با حدود 600تومان زیان فروش رفته است. باتوجه به تولید 1.5 میلیونتن مرغ زنده در 9ماهه سال93 حدود 975میلیون تومان ضرر در این بخش بر جای مانده است. در چنین شرایطی گفته میشود که بیش از 100هزارتن مرغ آماده طبخ در سردخانههای شرکت پشتیبانی امور دام وجود دارد و تولید نیز رو به افزایش است؛ با این روند، هیچ امیدی برای افزایش قیمت مرغ زنده وجود ندارد و بهنظر میرسد که سال94 هم بازار مناسبی برای پرورشدهندگان مرغگوشتی نباشد. تخممرغ هم از این سقوط در امان نبوده و با قیمت متوسط حدود 3200تومان و نوسانی 13درصدی به زیان 600تومانی در بازار رضایت داده است. زیان کل این بازار هم حدود 360میلیون تومان برآورد شد. اما صادرات توانست به کمک این بخش از بازار بیاید؛ صادرات تخممرغ در این 9ماه حدود 50هزارتن بوده که ضمن کمک به کنترل تولید، محصولات طیور ایران را وارد بازار جهانی کرد. از طرفی، مزارع مادر تخمگذار با عدم چیدن تخممرغ برای جوجه یکروزه عطش جوجهریزی گلههای تجاری تخمگذار را کم کرد و درنتیجه آن تولید مدیریت شد. با همه این اوصاف، مجموع زیان تولیدکنندگان مرغ، تخممرغ و جوجه یکروزه در 9ماه گذشته حدود یکمیلیارد و 560میلیون تومان برآورد میشود که باتوجه به اینکه اقدامات جدی هم برای مدیریت تولید بیش از نیاز صورت نگرفته است، آینده همچنان در پرده ابهام خواهد بود. سقوط در سال94 نیز ادامه دارد سال سخت93 که در اثر برنامهریزی بدون توجه به نیاز بازار برای این صنعت پیش آمد، آخرین سال سخت این صنعت خواهد بود؛ به پیشبینی فعالان این بخش سال آتی هم وضعیت با اندکی بهبود همین خواهد بود. برای نمونه، پیشبینی شده که سال93 بیش از 11میلیون قطعه جوجه یکروزه مادر جوجهریزی شود که قدری بیش از جوجهریزی سال پیش است. درنتیجه پیشبینی میشود که در چهار ماه اول سال94 بهطور متوسط بیش از 110میلیون قطعه جوجه یکروزه گوشتی در ماه تولید شود که جذب این میزان مشکل خواهد بود و موجب کاهش شدید قیمت جوجه یکروزه میشود. پیشبینی درمورد مرغگوشتی هم این طور است؛ در نیمه اول سال94 بیش از یک میلیونتن مرغ آماده طبخ تولید شد که باتوجه به رکود اقتصادی و تورم و کاهش قدرت خرید مردم به نظر میرسد که جذب این میزان مرغ نیز در بازار مشکل باشد و قیمتها نه تنها افزایشی نباشد بلکه قدری هم سقوط کند. قیمت نهادهها هم در بودجه سال94 بر مبنای 2850تومان وارد خواهد شد که حداقل 7درصد افزایش خواهد داشت. این به معنای سالی بسیار سخت برای تولیدکنندگان مرغ گوشتی است. سقوط قیمت نفت، رکود اقتصادی حاکم، شرایط تورمی و کاهش قدرت خرید مردم موجب کاهش مصرف محصولات طیور میشود و پیشبینی میشود که این وضعیت در سال94 هم ادامه داشته باشد. توصیهها و سیاستها توصیه انجمن جوجه یکروزه به همصنفان خود در این شرایط همخوان با برنامههای وزارت جهادکشاورزی است؛ خودداری از توسعه فیزیکی و اصلاح و بهینه کردن مزارع برنامه و سیاست جهادکشاورزی ایران است که روز گذشته توسط معاون امور دام این وزارتخانه اعلام شد. حسن رکنی در تشریح برنامهها وسیاستهای معاونت خود گفت: وزارت جهادکشاورزی در بخش صنعت مرغ به هیچوجه سرمایهگذاری جدید را تشویق نمیکند ولی نقدینگی لازم برای فعالسازی واحدهای راکد را تامین خواهد کرد. از طرفی رکنی از اصلاح و بهینهسازی استانداردهای موجود خبر داد. انجمن جوجه یکروزه هم از مسوولان خواست تا برای توسعه کمی صنعت ممنوعیت ایجاد و از تشکلهای تولیدی یکپارچه حمایت جدی و عملی کنند و در بودجه سال94، بین 20-15درصد قیمت صادراتی محصولات صنعت طیور را مشوق صادراتی از محل بودجه هدفمندی یارانههای سهم تولید قایل شوند. رکنی درباره مطالبه آخر این صنعت پیام خوشحالکنندهیی برای فعالان آن دارد: البته کشورهایی که در صادرات محصولات طیور خود خوب کار کردهاند، مشوق صادراتی به تولیدکنندهها اعطا کردهاند. البته ناگفته نماند که تولیدکنندههای ما بهصورت غیرمستقیم مشوق میگیرند. برای نمونه وقتی نهاده یا خوراکی را با نرخ ارز مبادلهیی دریافت و با ارز آزاد صادر میکنند به نوعی مشوق دریافت کردهاند. ولی بااینحال ما به دنبال افزایش صادرات با کمکهای مستقیم هم هستیم. بهگفته معاون وزیر کشاورزی، این مساله در جلسهیی میان دولتیها مطرح شده و کلیات آن مورد توافق قرار گرفته است. رکنی ابراز امیدواری کرد که در فاز اول مبلغ 50میلیارد تومان تسهیلات دریافت کنیم و این میزان را بهصورت نقدینگی در اختیار صادرکنندگان قرار دهیم.