هرچیزی که باید در مورد اوراق قرضه سبز بدانید

​این اوراق معمولاً به دارایی‌های خاصی مرتبط هستند و توسط ترازنامه واحد صادرکننده آن‌ها پشتیبانی می‌شوند، بنابراین معمولاً رتبه اعتباری مشابه با سایر تعهدات بدهی ناشران خود دارند.

اوراق قرضه سبز که قدمت آن‌ها به دهه اول قرن بیست و یکم بازمی‌گردد، گاهی اوقات به عنوان اوراق قرضه اقلیمی نیز شناخته می‌شود، اما این دو اصطلاح همیشه مترادف نیستند. اوراق قرضه اقلیمی به طور خاص پروژه‌هایی را تأمین مالی می‌کنند که انتشار گازهای کربنی یا اثرات تغییرات آب و هوایی را کاهش می‌دهند، در حالی که اوراق قرضه سبز دسته وسیع‌تری از ابزارهای مرتبط با پروژه‌هایی که تاثیر مثبتی بر محیط‌زیست دارند را نشان می‌دهند.

نکات کلیدی

اوراق قرضه سبز ممکن است با مشوق های مالیاتی همراه باشند تا جذابیت خود را برای برخی سرمایه گذاران افزایش دهند.

عبارت «اوراق قرضه سبز» گاهی اوقات به جای «اوراق قرضه اقلیمی» یا «اوراق قرضه پایدار» استفاده می شود.

اوراق قرضه سبز بخشی از یک روند بزرگتر در سرمایه گذاری مسئولیت‌پذیر اجتماعی و زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) است.

آشنایی با اوراق قرضه سبز

اوراق قرضه سبز اوراق قرضه مشخصی هستند که برای تشویق رشد پایدار و حمایت از پروژه های اقلیمی یا انواع دیگر پروژه های زیست محیطی خاص طراحی شده اند. به طور خاص، اوراق قرضه سبز پروژه هایی را که هدف آن‌ها بهبود بهره‌وری انرژی، پیشگیری از آلودگی، کشاورزی پایدار، شیلات و جنگلداری، حفاظت از زیست‌بوم‌های آبی و خشکی، حمل و نقل پاک، آب پاک و مدیریت آب پایدار است، تامین مالی می کنند. این اوراق همچنین از ایجاد فناوری های سازگار با محیط زیست و کاهش تغییرات آب و هوایی حمایت مالی می کنند.

اوراق قرضه سبز ممکن است با مشوق های مالیاتی خاصی مانند معافیت و اعتبارات مالیاتی همراه باشند که آنها را به سرمایه گذاری جذاب تری نسبت به اوراق مشمول مالیات مشابه تبدیل می کند. این مزیت های مالیاتی انگیزه‌های مالی برای مقابله با مسائل اجتماعی مهم مانند تغییرات اقلیمی و حرکت به سمت استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر فراهم می کنند. اوراق قرضه برای اینکه واجد شرایط اوراق قرضه سبز شناخته شوند، اغلب بایستی توسط شخص ثالثی مانند هیئت استاندارد اوراق قرضه اقلیمی تأیید شوند، نهادهایی مانند این هیئت تأیید می کنند که این اوراق قرضه برای تامین مالی پروژه هایی استفاده می‌شوند که مزایایی برای محیط زیست به همراه دارند.

تاریخچه اوراق قرضه سبز

تا سال 2012، تنها 2.6 میلیارد دلار اوراق قرضه سبز منتشر شده بود. اما در سال 2016، اوراق قرضه سبز به تدریج رشد بیشتری پیدا کردند. بخش عمده این افزایش به وام گیرندگان چینی قابل انتساب بود که 32.9 میلیارد دلار از کل ارزش اوراق قرضه سبز یا بیش از یک سوم کل اوراق منتشر شده را به خود اختصاص داده بودند. اما علاقه به این اوراق جهانی است و اتحادیه اروپا و ایالات متحده نیز در میان رهبران آن قرار دارند.

طبق گزارش سازمان رتبه بندی مودی در سال 2017، انتشار اوراق قرضه سبز به بالاترین حد خود رسیده است و 161 میلیارد دلار از سرمایه گذاری‌ها در سراسر جهان را به خود اختصاص داده است. سرعت رشد این اوراق در سال 2018 اندکی کاهش یافت و تنها به 167 میلیارد دلار رسید، اما در سال بعد به لطف آگاهی فزاینده بازار از مسائل اقلیمی، مجددا قوت گرفت. میزان انتشار اوراق قرضه سبز در سال 2019 به رکورد 266.5 میلیارد دلار و در سال بعد از آن نیز نزدیک به 270 میلیارد دلار رسید.

دهه 2010 شاهد توسعه صندوق‌های اوراق قرضه سبز بود که توانایی سرمایه‌گذاران خرد را برای مشارکت در این طرح‌ها افزایش می‌دادند. شرکت‌های Allianz S.E.، Axa S.A.، State Street Corp.، TIAA-CREF، BlackRock، AXA World Funds و HSBC از جمله شرکت های سرمایه گذاری و بنگاه‌های مدیریت دارایی هستند که از صندوق های سرمایه گذاری مشترک در اوراق قرضه سبز یا صندوق های قابل معامله در بورس این اوراق (ETF) حمایت مالی کرده اند.

2008

سالی که بانک جهانی اولین اوراق قرضه‌ای را که اوراق قرضه سبز نام گرفتند برای سرمایه گذاران نهادی منتشر کرد.

نمونه واقعی از اوراق قرضه سبز

بانک جهانی صادرکننده عمده اوراق قرضه سبز است و 14.4 میلیارد دلار اوراق قرضه سبز را از سال 2008 تا 2020 منتشر کرده است. این وجوه برای حمایت از 111 پروژه در سراسر جهان که عمدتاً در زمینه انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی (33٪)، حمل و نقل پاک (27) و کشاورزی و کاربری اراضی (15%) بوده‌اند استفاده شده است.

یکی از اولین اوراق قرضه سبزی که این بانک منتشر کرد، برای تامین مالی پروژه برق آبی رامپور استفاده شد که هدف آن تامین نیروی برق آبی کم کربن برای شبکه برق شمال هند بود. این نیروگاه که ساخت آن از طریق انتشار اوراق قرضه سبز تأمین مالی شد، سالانه نزدیک به 2 مگاوات برق تولید و از انتشار 1.4 میلیون تن کربن جلوگیری می کند.

انواع اوراق قرضه سبز

در حالی که تمام اوراق قرضه سبز نوعی تامین مالی از طریق بدهی برای اجرای یک پروژه زیست محیطی هستند، ممکن است ویژگی های خاص هریک از این ابزار بر اساس ناشر آن‌ها، زمینه‌ای که درآمد حاصل از آن‌ها استفاده می‌شود، حق مراجعه دارندگان اوراق به دارایی های ناشر در صورت فروش دارایی‌های آن و عوامل دیگر متفاوت باشد. در زیر فهرستی از برخی از انواع مختلف اوراق قرضه سبز که ممکن است در بازار موجود باشند ارائه شده است:

اوراق قرضه «استفاده از عواید»: این نوع ابزار برای تأمین مالی پروژه‌های سبز استفاده می‌شود، اما در صورت انحلال و فروش دارایی‌های کسب‌وکار ناشر آن‌ها، وام دهندگان از حق مطالبه سایر دارایی‌های ناشر برخوردار خواهند بود. رتبه اعتباری این ابزارها مشابه با سایر اوراق قرضه ناشر آن‌ها است.

اوراق قرضه درآمدی «استفاده از عواید» یا اوراق بهادار با پشتوانه دارایی (ABS): این اوراق ممکن است برای تامین مالی تجدید وام پروژه‌های سبز استفاده شوند، اما وثیقه بدهی از جریان‌های درآمدی مانند مالیات یا کارمزد که ناشر آن‌ها جمع‌آوری می‌کند، تأمین می‌شود. نهادهای ایالتی و شهری ممکن است در هنگام انتشار اوراق قرضه سبز این نوع اوراق را انتخاب کنند.

اوراق قرضه پروژه: دامنه این نوع اوراق قرضه به پروژه‌های سبز پایه و خاصی محدود می شود، به این معنی که سرمایه گذاران فقط برای دارایی های مرتبط با پروژه حق مطالبه دارند.

اوراق قرضه تبدیل شده به اوراق بهادار: این ابزارهای بدهی شامل گروهی از پروژه‌ها هستند که در یک سبد بدهی واحد جمع‌آوری شده‌اند و دارندگان این اوراق برای دارایی‌های پایه کل مجموعه پروژه‌های آن‌ها حق مطالبه دارند. برخی از نمونه‌های اوراق قرضه سبز تبدیل شده به اوراق بهادار شامل وام‌های مسکن سبز و پروژه‌های واسپاری انرژی خورشیدی است.

اوراق قرضه تحت پوشش: این نوع ابزار نیز شامل تأمین مالی گروهی از پروژه های سبز می‌شود که به عنوان «مجموعه تحت پوشش» شناخته می شود. در این حالت، سرمایه گذاران حق مراجعه به ناشر دارند، اما اگر ناشر قادر به پرداخت بدهی نباشد دارندگان اوراق قرضه به دارایی مجموعه تحت پوشش مراجعه می کنند.

وام: تامین مالی پروژه های سبز ممکن است به شکل تضمین شده (با پشتوانه وثیقه) یا تضمین نشده انجام شود. در مورد وام های بدون وثیقه، وام دهندگان حق مراجعه کامل به دارایی های وام گیرنده دارند. در وام های تضمین شده، وام دهندگان به وثیقه و در برخی موارد حق مراجعه نسبی به دارایی‌های خود وام‌گیرنده دارند.

نحوه خرید اوراق قرضه سبز

سرمایه گذاری در اوراق قرضه سبز اغلب از سوی سرمایه گذاران نهادی انجام می شود – نهادهایی مانند صندوق های سرمایه گذاری مشترک، صندوق های پوشش ریسک و سازمان‌های وقفی که می توانند مبالغ زیادی را در ابزارهای بدهی سرمایه گذاری کنند. با این حال، برای سرمایه‌گذاران خرد که می‌خواهند سبد سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت خود را با حساسیت‌ها و ارزش‌های زیست‌محیطی خود هماهنگ سازند، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و صندوق‌های قابل معامله در بورس متعددی وجود دارند که امکان بهره‌مندی از فضای اوراق قرضه سبز را به آن‌ها اعطا می‌کنند.

صندوق iShares USD Green Bond ETF  (BGRN) نمونه‌ای از این صندوق‌ها است که به دنبال تکرار عملکرد شاخصی است که شامل اوراق قرضه از درجه سرمایه گذاری برای تامین مالی پروژه های زیست محیطی می‌شود. در حالی که صندوق‌های قابل معامله در بورس به طور انحصاری بر بدهی های مبتنی بر دلار ایالات متحده متمرکز است، این صندوق شامل اوراق قرضه ناشران غیر آمریکایی و همچنین وام گیرندگان مستقر در ایالات متحده می‌شود.

در حالی که از طریق یک حساب کارگزاری یا پلتفرم آنلاین کارگزاری‌ها به راحتی می‌توان به صندوق‌های قابل معامله در بورسی مانند BRGN دسترسی پیدا کرد، سرمایه گذاران خردی که قصد خرید اوراق قرضه سبز منفردی را دارند ممکن است با پیچیدگی‌های بیشتری مواجه شوند. ممکن است کارگزار شما امکان سرمایه‌گذاری در اوراق قرضه منفرد را برای شما فراهم کند، اما هنگام خرید اوراق قرضه سبز از ناشران شرکتی، ممکن است مشمول رعایت قوانین حداقل سپرده، کارمزد نگهداری و پرداخت کمیسیون باشید. اوراق قرضه سبز منتشر شده توسط دولت نیز ممکن است از طریق کارگزاری یا مستقیماً از خود نهادهای دولتی برای خرید در دسترس باشند.

نحوه عملکرد اوراق قرضه سبز به چه شکلی است؟

اوراق قرضه سبز عملکردی درست مانند سایر اوراق قرضه شرکتی یا دولتی دارند. وام گیرندگان این اوراق را برای تامین مالی پروژه هایی با اثرات زیست محیطی مثبت مانند احیای زیست‌بوم‌ها یا کاهش آلودگی، منتشر می کنند. سرمایه گذارانی که این اوراق را خریداری می کنند، می توانند انتظار داشته باشند که با سررسید اوراق، بهره‌ای کسب کنند. علاوه بر این، اغلب سرمایه گذاری در اوراق قرضه سبز با مزایای مالیاتی همراه است.

اندازه بازار اوراق قرضه سبز چقدر است؟

طبق طرح ابتکاری Climate Bonds، ارزش کل اوراق قرضه سبز منتشر شده در سال 2020 به 269.5 میلیارد دلار رسید. ایالات متحده با صدور 50 میلیارد دلار اوراق قرضه سبز جدید بزرگترین بازیگر بود. همان تجزیه و تحلیل نشان داد که ارزش تجمعی اوراق قرضه سبز منتشر شده تا به این تاریخ به بیش از یک تریلیون دلار رسیده است.

اوراق قرضه سبز چه تفاوتی با اوراق قرضه آبی دارند؟

اوراق قرضه آبی اوراق قرضه رشد پایدار برای تامین مالی پروژه هایی هستند که از اقیانوس‌ها و زیست‌بوم‌های مرتبط به آن‌ها محافظت می کنند. این اوراق قرضه ممکن است شامل پروژه هایی برای حمایت از شیلات پایدار، حفاظت از صخره های مرجانی و سایر زیست‌بوم‌های آسیب‌پذیر یا کاهش آلودگی و اسیدی شدن آب دریاها باشد. تمام اوراق قرضه آبی اوراق قرضه سبز هستند، اما تمام اوراق قرضه سبز اوراق قرضه آبی نیستند.