مالیات تناسبی چیست؟ بررسی مزایا و معایب آن
در یک نظام مالیاتی تناسبی که به آن نظام مالیات ثابت نیز گفته میشود، بدون درنظرگرفتن درآمد یا ثروت افراد نرخ مالیات یکسانی برای همه افراد تعیین میشود.
درصد مالیات تناسبی برای مالیات دهندگان کمدرآمد، با درآمد متوسط و بالا یکسان است. گاهی اوقات به مالیاتهای تناسبی مالیات ثابت نیز گفته میشود.
در مقابل، در نظام مالیات تصاعدی یا مالیات نهایی، نرخهای مالیات بهتدریج بر اساس سطح درآمد افراد تنظیم میشود. در این نظام افراد کمدرآمد با نرخ کمتری نسبت به افراد پردرآمد مالیات پرداخت میکنند.
نکات کلیدی
مالیات تناسبی با هدق ایجاد برابری بیشتر بین نرخهای مالیاتی نهایی و متوسط نرخهای مالیاتی پرداختی در نظر گرفته شده است.
طرفداران مالیاتهای تناسبی بر این باورند که این مالیاتها با تشویق افراد به خرج پول بیشتر و کار بیشتر، اقتصاد را تحریک میکنند زیرا برای کسب درآمد بیشتر جریمه مالیاتی وجود ندارد.
درک مالیات تناسبی
مالیات تناسبی به افراد اجازه میدهد تا درصد یکسانی از درآمد سالانه خود را به عنوان مالیات پرداخت کنند. حامیان نظام مالیات تناسبی پیشنهاد میکنند که این نظام به مالیات دهندگان انگیزه میدهد تا درآمد بیشتری کسب کنند، زیرا آنها با پیوستن به گروه مالیاتی بالاتر مجازات نمیشوند. همچنین، نظامهای مالیاتی ثابت ارسال اظهارنامه مالیاتی را آسانتر میسازد. منتقدان مالیاتهای ثابت استدلال میکنند که این سیستم در ازای کاهش نرخ مالیات ثروتمندان، بار ناعادلانهای را بر دوش حقوقبگیران کمدرآمد تحمیل میکند. با این حال، منتقدان معتقدند که نظام مالیاتی تصاعدی منصفانه تر از یک نظام مالیاتی ثابت است.
در برخی موارد، مالیات بر فروش را نیز می توان نوعی مالیات تناسبی در نظر گرفت زیرا همه مصرف کنندگان، صرف نظر از سطح درآمد خود، ملزم به پرداخت نرخ ثابتی هستند. نرخ مالیات بر فروش بر کالاها و خدمات اعمال می شود و درآمد خریدار بخشی از معادله نیست. مثالهای دیگر شامل مالیاتهای ثابت سرانه و بخش محدود شده کسر حقوق و دستمزد در قانون سهمیه بیمه فدرال (FICA) است.
واقعیت سریع
روسیه بزرگترین کشور جهان است که از مالیات ثابت استفاده می کند. روسیه نرخ مالیات 13 درصد مالیات ثابتی را بر درآمد افراد اعمال می کند. از اول ژانویه 2021، نظام مالیات تصاعدی در روسیه معرفی شد. روس هایی که بیش از 5 میلیون روبل (73000 دلار) در سال درآمد داشته باشند، بر تمام درآمدهای بالاتر از این سطح خود 15 درصد مالیات پرداخت خواهند کرد.
نمونه ای از مالیات های تناسبی
در نظام مالیاتی متناسب، همه مودیان موظفند درصد یکسانی از درآمد خود را به عنوان مالیات پرداخت کنند. برای مثال، اگر نرخ مالیات 20 درصد تعیین شود، مالیات دهنده ای که 10000 دلار درآمد دارد، 2000 دلار و مالیات دهنده ای که 50000 دلار درآمد دارد، 10000 دلار می پردازد. به طور مشابه، شخصی که یک میلیون دلار درآمد داشته باشد، 200000 دلار پرداخت خواهد کرد.
مزایا و معایب مالیاتهای تناسبی
مالیاتهای تناسبی نوعی مالیات نزولی هستند زیرا با افزایش میزان درآمد مشمول مالیات، نرخ مالیات افزایش نمییابد و بار مالی بیشتری بر دوش افراد کمدرآمد وارد میشود. اگر نرخ مالیات ارتباط معکوسی با سطح درآمد داشته باشد به طوری که مالیات متوسط تأثیر کمتری بر افراد یا مشاغل پردرآمدتر داشته باشد، به آن مالیات نزولی گفته میشود.
مخالفان مالیات تناسبی مدعی هستند که افرادی که درآمد بالاتری دارند باید نسبت به مالیات دهندگان کمدرآمدتر درصد بیشتری مالیات پرداخت کنند. آنها اعتقاد دارند که این نظام بار سنگین تامین بخش بزرگی از هزینههای دولتی را بر دوش افراد با درآمد متوسط وارد میکند. اگرچه درصد مالیات یکسان است که میتوان آن را منصفانه تلقی کرد، اما تأثیر کسر مالیات از درآمد افراد بر افراد کمدرآمدتر سنگینتر از افراد پردرآمدتر است.
برای درک یک سیستم مالیاتی تناسبی، بایستی به نحوه تعریف درآمد نیز توجه کرد. اگر نظامی دارای کسورات مالیاتی سخاوتمندانه باشد، آنگاه ممکن است افراد کمدرآمدتر از پرداخت مالیات معاف شوند و به همین دلیل جنبههای نزولی نظام مالیاتی حداقل تا حدی از بین برود. انواع مختلف مالیات تناسبی شامل مجاز دانستن کسورات وام مسکن و تعیین سطوح درآمد پایینتر میشود.



