تاریخچه کفش از ماقبل تاریخ تا امروز

به گزارش اقتصادآنلاین، مطمئناً تصور کردن این اتفاق حس ناخوشایند لمس شدن سنگ‌ریزها و آشغال‌های کف خیابان را در ذهن شما مجسم می‌کند. باگذشت زمان انسان احساس نیاز به محافظت از پای خویش را بیش‌ازپیش احساس کرد و درصدد ساخت پوشینه برای پاهایش برآمد. اولین پوشینه‌های پا در تاریخ بشریت در سال 1991 در مجاورت مرز اتریش و ایتالیا یافت شد. بااین‌حال، قدیمی‌ترین کفش چرمی شناخته‌شده جهان که روز چهارشنبه معرفی شد، یکی از معروف‌ترین طراحان کفش جهان را به ‌طور تکان‌دهنده‌ای مد روز معرفی کرد. او از طریق ایمیل گفت: "تعجب‌آور است، این کفش چقدر شبیه یک کفش مدرن است! " این کفش ۵۵۰۰ساله که جنس آن شبیه به پوست گوزن است که درون آن پر شده از علف بود این تصور را به وجود می‌آورد که شاید به‌عنوان عایق یا یک کفش اولیه محسوب بشود که به لطف انبوهی از فضولات گوسفند در حفاری اخیر در غار ارمنی به‌خوبی حفظ شده است.

سایز پای بدست آمده از کفش کشف شده چیزی برابر با اندازه پای هفت زن بالغ می باشد. این کفش به احتمال زیاد برای پای راست این مرد یا زن بوده است. البته با توجه به نداشتن اطلاعات کافی از نسبت اندازه پای انسان قدیم نمیتوانیم به دست نسبت به مرد یا زن بودن صاحب کفش صحبت کرد.

این کفش از یک‌تکه پوست گاو ساخته شده است - تکنیکی که قیمت‌های عالی را برای کفش‌های مدرن تحت عنوان "برش کامل" ترسیم می‌کند. این کفش در امتداد درزهای جلو و عقب با یک طناب چرمی بسته شده است.

 ران پینهاسی، یکی از مدیران حفاری از دانشگاه کالج کورک در ایرلند توضیح داد: "پوست به دولایه بریده شده و دباغی شده بود که احتمالاً یک فناوری کاملاً جدید بود در ساخت کفش برای انسان نخستین محسوب می‌شده است.

 

یووت ورال یک کفش ساز برای شرکت کفش‌های دست‌ساز Conker در بریتانیا، اضافه کرد: من تصور می‌کنم چرم ابتدا خیس شده و سپس بریده شده و در اطراف پا نصب شده و از پا به‌عنوان آخرین قالب برای دوخت آن استفاده می‌شود. نتیجه نهایی به طرز شگفت‌انگیزی برای شی ای بسیار باستانی طبیعی به نظر می‌رسد.

متصدی موزه کفش باتا در تورنتو کانادا، خانم الیزابت سملیک گفت: "این کفش بلافاصله به نظر من بسیار شبیه به شکل سنتی کفش بالکان معروف به opanke است که هنوز هم به‌عنوان بخشی از لباس محلی در جشنواره‌ها امروزی پوشیده می‌شود."

صندل های فورت راک

صندل فورت راک یک نوع متمایز از کفش های الیاف باستانی است که در جنوب شرقی اورگان و شمال نوادا یافت شد. صندل‌های فورت راک که توسط باستان‌شناس لوتر کرسمن، که برای اولین بار نمونه‌هایی را در غار فورت راک اورگان پیدا کرد، نام‌گذاری کرده‌اند، قدیمی‌ترین کفش‌ها با قدمت بسیار زیاد در جهان هستند. در سال 1938، لوتر کرسمن، انسان شناس از دانشگاه اورگان، ده ها صندل و تکه های صندل را از غار فورت راک کشف کرد. آنها در زیر لایه ای از خاکستر آتشفشانی یافت شدند که بعداً مشخص شد که از فوران کوه مازاما در حدود 7600 سال قبل از میلاد باقی مانده اند. کرسمن معتقد بود که صندل‌ها باستانی هستند، اما از آنجایی که تاریخ‌گذاری رادیوکربن تا یک دهه دیگر توسعه نمی‌یافت، اعتقاد او تا سال 1951 تأیید نشد، زمانی که الیاف صندل‌ها بیش از 9000 سال قدمت داشتند.

تمام صندل‌های فورت راک غار از یک سبک متمایز بودند، با کفی صاف و کف پا که بالای پا را می‌پوشاند. صندل‌های فورت راک نشان‌دهنده یکی از سه شکل صندل هستند که کرسمن در طول تحقیقات باستان‌شناسی خود در دیگر سایت‌های حوضه بزرگ شمالی شناسایی کرده است. او سبک یافت شده در غار فورت راک را نوع سنگ فورت نامید. بقیه، انواع تارهای چندگانه و پود مارپیچی، به دلیل ویژگی‌های ساختاری و عموماً صندل‌های فورت راک پس از تاریخ نام‌گذاری شدند.

کفش در شروع دوران مدرن تا رکود اقتصادی بزرگ

چند هزار سال جلوتر بروید و به آغاز کفش‌های مدرن برسید. در اوایل دوره باروک اروپا، کفش‌های زنانه و مردانه بسیار شبیه به هم بودند، اگرچه مد و مواد در بین طبقات اجتماعی متفاوت بود اما برای مردم عادی، پاشنه‌های چرمی مشکی سنگین معمول بود و برای اشراف به همان شکل از چوب ساخته می‌شد.

در اوایل دهه 1800، کفش‌های زنانه و مردانه بالاخره از نظر سبک، رنگ، پاشنه و شکل پنجه با یکدیگر متفاوت شدند. کفش‌های پارچه‌ای در این دوره ظاهر شدند و چکمه‌ها بسیار محبوب شدند. پس از نوسانات بسیار، استاندارد پاشنه مردانه در نهایت به 1 اینچ رسید.

در قرن هجدهم، کفش‌های پارچه‌ای مانند جفت ابریشمی زیر طراحی  من باب مد روز داشتند.

در قرن بیستم، چهره کفش از دهه‌ای به دهه دیگر به‌شدت تغییر کرد. این تغییرات تا حدی بسیار زیادی به دلیل انواع پیشرفت‌های تکنولوژیکی بود که زمان فرایند تولید کفش را ساده‌تر و کوتاه‌تر کرد. در دوران رکود بزرگ، کفش‌های مشکی و قهوه‌ای بر بازار آمریکا مسلط بودند. مدت کوتاهی پس از آن، آکسفورد تبدیل به یکی از گزینه‌های محبوب مردانه شد و کفش‌های پلتفرم با کف چوب پنبه‌ای در میان زنان محبوبیت پیدا کردند.

هرچند مدل‌های کفش مردانه پس از جنگ جهانی دوم نسبتاً بدون تغییر باقی ماند اما در ظاهر کفش‌های زنانه تغییرات چشم‌گیری به وجود آمد. کفش‌های زنانه قوس‌دار، پیچیده و برای برجسته‌کردن پا ساخته شده بودند. پس از گذشت یک دهه صنعتگران در طراحی کفش‌های زنانه ظرافت بیشتری به خرج دادند و پاشنه‌ها را در کفش‌های زنانه باریک‌تر طراح زدند.

کفش در تمدن ایران

در ایران باستان اولین کفش‌های ساخته شده از دوران مادها به‌جای‌مانده است که در واقع اولین تصاویر مربوط به کفش در لوح‌ها و کتیبه‌های به‌جامانده از دوره مادها و هخامنشیان ثبت گردیده است. کفش‌های ساخته شده توسط مادها شامل یک‌تکه پوست حیوان و بند است تا بتوانند پوست را دور پا ثابت نگه دارند. بیش از این اطلاعاتی از نوع پوست یا چگونگی ساخت کفش از دوره مادها در دسترس نیست. از کتیبه‌های به‌دست‌آمده در تخت‌جمشید و پاسارگاد  می‌توان متوجه شد که در این دوره نسب به گذشت ساختار کفش‌ها تغییرات اساسی کردند چرا که باتوجه‌به آثار دست آمده، در این دوره کفش‌ها ساختاری امروز تر داشته و دارای پاشنه بوده‌اند که در واقع پاشنه این کفش‌ها مخفی و از داخل بوده است. البته میزان بلندی پاشنه کفش‌ها با مرتبه و جایگاه انسان‌ها ارتباط داشته است.

پوشاک اشراف هخامنشی در نقوش پلکان آپادانای تخت‌جمشید. به پاپوش‌ها توجه کنید.

چکمه داریوش بزرگ هخامنشی در تندیس مصری او از شوش، موزه ایران باستان

کفش بعد از حضور اسلام تا دوران صفویه

پس از حضور اسلام در ایران تا زمان حکومت صفویان صنعت کفش تغییر شایانی را در خود احساس نمی‌کرد. پس از به حکومت رسیدن صفویان کفش به طرز چشمگیری دست خوش تغییرات ظاهری و کاربردی بسیاری گشتند. در این دوره کفش‌ها نوک‌های تیز و کف و پاشنه‌ای تخت داشتند. کفش‌ها در دوره صفویه به دسته‌بندی‌های متنوع‌تری تقسیم می‌شدند، برای مثال: کفش‌های چوبی، چکمه‌های سوارکاری، بوت‌های مردانه کوتاه و کفش‌های روستائیان که به نام "چاروق" معروف بود. چاروق کفشی با کف و رویه چرمی بود که در نوک کفش تیزتر می‌شد و نوک کفش به سمت بالا برگشته بود و با بندی به‌دور ساق پا بسته می‌شد.

کفش مرد نمکی

دراین‌بین یادی کنیم از قدیمی‌ترین کفش ایرانی که متعلق به غار یخ مراد استان زنجان و مومیایی‌های مردان نمکی است. مردان نمکی دربین سال‌هایی 1372 تا 1386 در تعداد شش مومیایی نمک‌سودشده کشف شدند که سالم‌ترین آنها مربوط به کشف اول است که تقریباً اکثر پوشاک، کفش و ملزومات سالم باقی‌مانده بودند. البته تنها یک لنگ از چکمه از اولین مومیای به طور کامل سالم باقی‌مانده است که در موزه ایران باستان در خیابان سی تیر نگهداری می‌شود.

کفش در دوره قاجاریه تا به امروز

عبدالله مستوفی در خاطرات خود می‌نویسد: در دوران قاجار اشراف‌زادگان کفش‌های بسیار شیک و دستک‌دار (بنددار) به پا می‌کردند که رو و ساق پا را می‌پوشاند که هنوز در پایتخت عمومی نشده بود و اگر در جایی یافت می‌شد بسیار گران بود و عوام توانایی خرید آن را نداشتند و زنانشان کفش‌های با نوک‌تیز و ظریف‌تر به پا می‌کرده‌اند. در جایی دیگر می‌نویسد: در نوجوانی یک جفت از این کفش‌ها را هدیه گرفته بود که چون در نظر عوام جلف و زننده می‌نمایید هیچ زمان آن‌ها را به پا نکرده بود اما به‌شدت از میزان گرمای آن در زمستان و پوشانندگی بسیار راضی بود. ایرانیان از دیرباز در زمان ورود به یک مکان مانند مسجد، حسینه و خانه کفش‌های خود را در میاورد و با پای برهنه در منزل و مساجد قدم می‌گذاشتند، در خاطرات عبدالله مستوفی آمده است که میرزا حسین‌خان سپه‌سالار تنها شخص در دربار پادشاهی بود که در تالار کاخ سلطنتی با کفش عبور می‌کرده است. کفش‌های سیاه و براق با جوراب‌های سفید میرزاحسن خان، توجهات بسیاری را به خود جلب می‌کرد.

زنان و مردان عوام در دوره قاجار عموماً کفش‌هایی مشابه نعلین و چاروق، کفش‌هایی بدون پشت با کفی تخت بدون چفت و بند برای مردان و برای کفش زنانه نوک برگشته و گاها ساق دار مرسوم بوده است.

اولین کفش ورزشی

با شروع قرن بیستم و تغییرات اساسی در صنعت و فرهنگ مردم ساختار و طراحی کفش‌ها دستخوش تغییرات کارآمدتری شد. می‌توان کفش ورزشی را نقطه شروع انقلابی در صنعت طراحی کفش دانستن. اولین کفش های ورزشی ساخته شده در سال 1917 برای تیم بسکتبال توسط شرکت کانورس طراحی و تولید شد. لازم به ذکر است که با شروع جنبش پاپ آرت در دنیای مدرن طراحی و رنگ در کفش روی دیگری از خود را به نمایش گذاشت که تا به امروزه در نحوه تولید و طراحی کفش ها تاثیرگذار بوده است.

اهمیت چرم

شاید به گوش شما هم این اصلاح خورده باشد که تمامی انواع پوست قابلیت تنفس کردن دارد و چرم هم از این ویژگی مستثنا نیست. از گذشته تا به امروز مرغوب‌ترین متریال برای ساخت کفش ها چرم و پوست حیوانات بوده اند، همانطور که پیش تر گفته شد با استفاده از چرم امکان ورود و خروج هوا به داخل کفش داده میشود که در نتیجه آن مانع از ایجاد رطوبت و تعرق در کفش میشود.

در بین برندهای صاحب‌نام این صنعت می‌توان با کفش شیما، چرم مشهد، مارال چرم و غیره اشاره کرد. در این بین کفش شیما با

سابقه طولانی خود در طراحی کفش از سال 1305 تا به امروز ثابت کرده است که در زمینه ساخت و عرضه کفش طبی و چرم  پیشگام بوده و

برند معتبری در بازار کفش ایران است.