نگرانی‌ از ایجاد رانت با دو نرخی شدن ارز

اقتصادآنلاین/گروه ارز:

یک کارشناس اقتصادی با تاکید بر این‌که دو نرخی شدن ارز ایجاد رانت می‌کند، گفت: وقتی ارز چند نرخی می‌شود، به علامت‌دهی به مصرف‌کنندگان و خریداران ارز خدشه وارد می‌شود و چون مسوولان مربوطه نمی‌تواند تمام تقاضاهای ارزی را با دلار 1226 تومان برآورده کند، مقداری تقاضا وجود دارد که بازار آزاد روی می‌آورند و در نتیجه با تفاوت نرخ ارز دولتی و آزاد برای کسانی که از ارز دولتی استفاده می‌کنند رانت ایجاد می‌شود.

فرهاد خرمی در گفت‌وگو با ایسنا، همچنین تاکید کرد: میزان رانت برای هر دلار تفاوت بین قیمت بازار و نرخ مرجع است؛‌ این موضوع تبعیض اقتصادی ایجاد می‌کند چراکه یک عده می‌توانند ارز را ارزان بگیرند و این عده نمی‌توانند.

این استاد دانشگاه با تاکید بر ایجاد انگیزه قاچاق با چند نرخی شدن ارز تصریح کرد: قاچاق ارز چه در حوزه صادرات و چه در حوزه واردات حتی از مراکز دولتی امکان‌پذیر است.

وی افزود: با وجود انگیزه برای قاچاق ارز، خریدار ارز دولتی هنگامی که شرایط را فراهم می‌بیند می‌تواند این انگیزه را داشته باشد که ارزی که به نرخ دولتی گرفته را به قیمت بالاتر بفروشد.

خرمی با تاکید بر این‌که دو نرخی شدن ارز بازتاب مناسبی ندارد، اظهار کرد: وقتی ارز با دو قیمت فروخته می‌شود، عده‌ای که دسترسی به ارز ارزان‌تر دارند، منتفع می‌شوند. عدم دسترسی به دلار 1226 تومانی برای برخی از افراد، روی قیمت کالا تاثیر می‌گذارد و باعث افزایش قیمت کالای وارداتی می‌شود.

وی همچنین با بیان این‌که افزایش قیمت‌ها باعث افزایش قیمت نرخ ارز نیز می‌شود درباره این‌که چند نرخی شدن ارز آیا انگیزه‌ای برای سرمایه‌داران برای خروج نقدینگی از بازار ارز باقی می‌گذارد، گفت: هیچ انگیزه‌ای باقی نمی‌ماند. حتی ممکن است مردم اقتصاد ندانند اما علم محاسبات برای خود درست می‌کنند.

خرمی با اشاره به وعده مسوولان مبنی بر کنترل بازار ارز و تک نرخی شدن ارز اظهار کرد: این حرف‌ها برای تسکین مردم است. تا زمانی که تقاضا برای ارز توسط بانک مرکزی با دلار 1226 تومان پاسخ داده نشود دو نرخی شدن ارز باعث ایجاد انگیزه قاچاق ارز می‌شود.

وی درباره این‌که گفته می‌شود نرخ موجود در بازار حباب دارد با بیان این‌که شاید مسوولان تظاهر کنند که نرخ بازار وجود نداشته باشد اما واقعیت این است که آن نرخ وجود دارد و تا زمانی که آن تقاضا از طرف بانک مرکزی برآورده نشود مردم از بازار موازی ارز می‌گیرند، گفت: مردم از بازار موازی ارز تهیه می‌کنند مگر اینکه کالا را تعزیراتی کنند.

خرمی افزود: در شرایطی که ارز را تعزیراتی کنند، فروشنده در حالی که فروش ارز برایش صرف نکند می‌گوید که دلار ندارد آنگاه خریداران پنهانی و با قیمت بالاتر به مجبور به خرید ارز هستند.

این اقتصاددان همچنین با اشاره به لزوم پذیرفتن نرخ آزاد ارز گفت: گفته می‌شود که نرخ دلار در بازار آزاد حباب دارد و این به این معنی است که دلار باید همان 1226 تومان باشد در حالی که دیده می‌شود نرخ دلار در بازار حدود دو هزار تومان است. گرچه گفته می‌شود این تفاوت حباب است اما اینگونه نیست.

این استاد دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: حباب چیزی است که در مدت کوتاهی از بین برود اما مشاهده می‌شود که قیمت‌های ارز نوسان داشته اما تفاوت بین ارز دولتی و ارز آزاد از بین نمی‌رود.