بالاخره یک چای داغ ایرانی می‌خوریم؟

از آن زمان تاکنون صنعت چای در دنیا پیشرفت بسیاری کرده و از این محصول در تولید عطر، اسانس، بستنی، کیک و کلوچه، پودر، عصاره و نوشابه چای و نیز محصولاتی نظیر چای سرد، چای فوری، روغن بذر چای، قرص، قطره، لوازم آرایشی- بهداشتی و رنگ استفاده می‌شود، اما هنوز در ایران از برگ خشک شده چای تنها به عنوان نوشیدنی استفاده می‌شود. علاوه بر آن بازار چای ایرانی رونق ندارد و جای آن را انواع چای خارجی گرفته است. ابراهیم کریمی، یکی از چایکاران لنگرودی، منطقه گیلان، تصریح کرد: سال‌های پیش برخی کارخانه‌ها، چای چیده شده توسط کشاورزان را به سختی تحویل می‌گرفتند و کشاورزان باید ساعات بسیاری را برای تحویل دادن چای چیده شده منتظر می‌ماندند. وی افزود: علاوه بر این کارشناسان حاضر در برخی کارخانه‌ها چای چیده شده توسط کشاورزان را براساس درجه‌بندی تعریف شده درجه می‌زدند که اغلب مواقع درجه چای‌ چیده شده را پایین و درجه 3 محسوب می‌کردند و همین امر سبب می‌شد که چیدن چای و تحویل آن به کارخانه برای کشاورز مقرون به صرفه نبود، به همین دلیل کشاورزان تمایلی به چیدن چای نداشتند و اغلب آنها زمین‌های چای خود را تغییر کاربری داده و کشت دیگری جایگزین آن می‌کردند. کریمی تصریح کرد: علاوه بر این کارخانه‌ها پول چای خریداری شده را با چند ماه تاخیر به کشاورزان پرداخت می‌کردند اما خوشبختانه امسال دولت مشکلات فوق را رفع کرده به طوری که کارخانه‌ها چای‌ چیده شده در فصل بهار را درجه یک محسوب کرده و پول آن را در موعد مقرر و بلافاصله بعد از تحویل گرفتن به کشاورزان پرداخت کرده‌اند. وی، ابراز امیدواری کرد، این رویه ادامه داشته باشد. علی محرر، رییس سازمان چای کشور با بیان اینکه این سازمان به دنبال ارتقای کیفیت محصول چای است.

خاطرنشان کرد: مبلغ تضمینی یک کیلو برگ سبز چای درجه یک، 1800 تومان است که امسال مبلغ مذکور ۵۰ درصد نسبت به سال گذشته افزایش داشته است. همچنین مبلغ خرید برگ سبز چای درجه دو، یک ‌هزار تومان است که نسبت به سال گذشته ۵۵ درصد افزایش یافته است. دکتر محمد علی نجفی، استاندار گیلان خاطرنشان کرد: با اختصاص اعتبار ۱۶۰ میلیارد تومانی در بخش چای، شور و شأف خوبی در بین کشاورزان و دست اندرکاران چای ایجاد شده است. وی، توجه به تحقیقات و پژوهش در موضوع چای را از جمله نکات مهم در جهت شکوفایی این بخش دانست و گفت: باید مطالعات مفیدی در بخش تولید چای انجام شود تا با برنامه ریزی مناسب شاهد شکوفایی این بخش باشیم. نجفی به به‌زراعی باغات و افزایش کمی و کیفی تولید چای تأکید کرد و افزود: با توجه به حرکت خوبی که در بخش چای آغاز شده، باید تولید و فروش مناسب داشته باشیم و ماندگاری چای در انبارها، دیگر بی معناست. دکتر رضا آزادی، محقق و پژوهشگر مرکز تحقیقات چای کشور که تحقیقات بسیاری بر روی بذر چای انجام داده است،

خاطرنشان کرد: فرآوری بذر چای برای نخستین بار در کشور، کار مشترک 5 نفر از متخصصان مرکز تحقیقات چای کشور است. وی افزود: در بسیاری از کشورهای بزرگ تولید کننده چای، محصولات فراوانی از جمله عطر، اسانس، بستنی، کیک و کلوچه، پودر، عصاره و نوشابه چای و نیز محصولاتی نظیر چای سرد، چای فوری، روغن بذر چای، قرص، قطره، لوازم آرایشی- بهداشتی و رنگ از چای تولید می‌شود، این در حالی است که در ایران به طور معمول، از برگ خشک شده این محصول به عنوان نوشیدنی استفاده می‌شود. آزادی با بیان اینکه اوج دوره برگ دهی بوته‌های چای، بین 50 تا 60 سال است، اظهار کرد: حدود 50 درصد از باغ‌های چای کشور معادل حدود 16هزار هکتار بیش از نیم قرن عمر دارند که بر این اساس رشد زایشی (گل دهی و تولید بذر) در این باغها بیشتر از رشد رویشی (برگ دهی) بوده و ظرفیت خوبی برای تولید محصول جدید از بذر چای محسوب می‌شود. به گفته وی از آنجا که بوته‌های چای در باغهای کشور در ردیف‌های فشرده کشت شده، دانه‌های فندقی چای پس از جدا شدن از بذر، لابه لای بوته‌ها محصور شده و در مواقعی هم که به زمین می‌رسند به علت فشرده بودن بوته‌ها و نرسیدن نور خورشید، فرصت رشد نمی‌یابند. این محقق افزود: از طرفی پس از برداشت برگ سبز چای و در زمان تبدیل گل به میوه ( بذر)، باغ‌های چای هرس شده و مقدار قابل توجهی از بذرها از بین می‌رود، این در حالی است که این ظرفیت ناشناخته باغ‌های چای می‌تواند به عنوان منبع جدید درآمد چایکاران و نیز ماده اولیه‌ای برای تولید روغن و دیگر محصولات جانبی آن باشد. پژوهشگر مرکز تحقیقات چای کشور با بیان اینکه روغن بذر چای به علت داشتن اسیدهای چرب غیر اشباع، در سبد غذایی مردم کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا که چای نوشیدنی اصلی آنهاست قرار دارد، خاطرنشان کرد: مصرف روغن بذر چای که بدون کلسترول بوده و خواص روغن زیتون را دارد، با پایین آوردن کلسترول بد خون، از بروز بیماری‌های قلبی - عروقی پیشگیری می‌کند. وی افزود: اگر چه هنوز بررسی‌های اقتصادی و مالی بهره برداری از بذر چای انجام نشده اما پیش‌بینی می‌شود با راه اندازی کارخانه روغن کشی، بتوان با برداشت بذرهای 32 هزار هکتار از باغ‌های چای کشور، سالانه به طور میانگین یک میلیون لیتر روغن بذر چای، تولید و به همین میزان از واردات محصولات مشابه جلوگیری کرد. به گفته آزادی، پس از روغن گیری، با فرآوری کنجاله بذر چای هم می‌توان سم قوی تولید کرد که در مزارع پرورش میگو و برای از بین بردن آفات باغ‌های چای کاربرد دارد که درصدد تهیه طرح تحقیقاتی آن هستیم. به گزارش اقتصاد آنلاین ه نقل از ایسنا، وی به شباهت ظاهری دانه چای و فندق، اشاره و اضافه کرد: با احداث یک کارخانه چند منظوره روغن کشی، می توان پس از برداشت فندق و روغن کشی از این خشکبار که سالهاست فقط در تب کوره‌های تفت آجیل می‌سوزد، بذر چای را هم برداشت و روغن کشی کرد. اگرچه تولید آفت کش و لوازم آرایشی بهداشتی از بذر چای هنوز در مراحل اولیه تحقیقات قرار دارد و ارائه آمارها در این زمینه مستلزم بررسی‌های بیشتر است اما به نظر می رسد از روغن بذر چای بتوان محصولات آرایشی و بهداشتی بسیاری از جمله کرم، شامپو و صابون تولید کرد و از تفاله برجا مانده از بذر روغن کشی شده هم، مقدار قابل توجهی از سموم مزارع پرورش میگو و باغهای چای را تامین کرد.