آینده بازارسرمایه مثبت است

علیرضا عسگری مارانی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، در مورد اثر مصوبه نقدینگی 4 هزار میلیارد تومانی بانک‌ها برای رونق بازار سرمایه، گفت: شاخص بورس هیچ ربطی به پول و نقدینگی ندارد، بورس بازاری است که آئینه تما‌م‌نمای اقتصاد کشور است، اگر وضع اقتصاد مناسب باشد، تشعشع آن در بورس خوب خواهد شد. وی افزود: مشکلی که در 6 ماه گذشته در بورس داشتیم و افت شاخص شروع شد، ناشی از تصمیماتی بود که دارای ریسک سیستماتیک بوده که اختیار آن دست مدیران بورس نبوده است و ریسک بازار را افزایش داده است. * تبصره بودجه در بهره مالکانه بورس را مشکل دار کرد این کارشناس بازار سرمایه افزود: از زمانی که تبصره‌های بودجه ارائه شد، علی‌رغم اینکه دولت اعلام می‌کرد، از بورس حمایت می‌کند، اما با تصویب بهره مالکانه و افزایش قیمت گاز و نیز قیمت‌گذاری محصولات باعث وارد شدن ریسک سیستماتیک به بازار شده که از اختیار مدیران بورس خارج بوده است. وی تاکید کرد:‌ دولت از اسفندماه مسائلی را مطرح کرد و در بخشنامه 24 اسفند 92 آقای شریعتمداری معاون اجرایی رئیس جمهور گفت، ‌هیچ افزایش قیمت تا اطلاع ثانوی نباید باشد و کسی به بهانه هدفمندی یارانه‌ها نباید قیمت‌ها را بالا ببرد. *هماهنگی تیم اقتصاد دولت لازم است وی تاکید کرد: ‌این مسائل هنوز ادامه دارد و در دولت غیر از وزیر اقتصاد که حرف خوب می‌زند، بقیه وزیران اقتصادی با صحبت‌های خود مرتب ریسک سیستماتیک به بازار وارد می‌کنند،‌مثلا وزیر ارتباطات یکباره می‌گوید، چرا مخابرات واگذار شده و باید این واگذاری باطل شود و یا وزیر نیرو گفته بود که نیروگاه‌های واگذار شده را باید پس بگیریم و این عدم اعتقاد برخی از وزیران به سیاست‌‌های اصل 44 باعث ریسک بازار شده‌اند. این کارشناس بازار سرمایه افزود: در حال حاضر اتفاقات خوب مانند کاهش احتمال تحریم و نیز رونق اقتصادی بجای اینکه مشکلات را حل کند، فقط حرف خوب از برخی وزرا در حمایت از بازار سرمایه شنیده‌ایم و در عمل چیزی ندیده‌ایم. *رقابت نفس گیر بانکها در جذب سپرده مردمی عسکری مارانی گفت: ‌آخرین مورد در بهمن 92 بانک مرکزی نرخ سود اوراق مشارکت را 23 درصد تعیین کرد و همه بانک‌ها در یک رقابت برای جذب سپرده وارد شده‌اند و حتی سودهای 24 درصد هم به سپرده‌گذاران دادند و ریسک سیستماتیک و قیمت‌گذاری بی‌پروا وارد بازار سرمایه شد. وی به نمونه دیگر از ریسک‌های وارد شده به بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: انجمن صنایع سیمان بعد از اینکه یک سال قیمت نهاده های آن مانند گاز، ‌مازوت، برق و آهک و گچ از معادن افزایش یافته بود، تصویب کردند که 20 درصد قیمت سیمان افزایش پیدا کند، اما آنقدر فشار آوردند و وزارت صنایع و معاون معدنی این وزارتخانه آنقدر فشار آورد تا این مصوبه انجمن سیمان باطل شود، زیرا اعلام شد، این افزایش قیمت غیرقانونی است، درحالی که خود انجمن سیمان بعد از افزایش قیمت مواد اولیه و حامل‌های انرژی آن را تصویب کرده بود. این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که آیا بهره مالکانه از معادن که در واقع معادن جزء انفال و اموال عمومی بوده و تاکنون بهره مالکانه واقعی را به دولت نپرداخته بودند و حال که دولت می‌خواهد برای تنوع‌بخشی به درآمد خود علاوه بر نفت از معادن هم درآمد کسب کند، چرا علیه بهره مالکانه حرف می‌زنید، گفت:‌مثلا در معدن چادرملو و گل‌گهر که ابتدا یک بیابان و معدن کم رونق بود و هیچ کس حاضر به سرمایه‌گذاری در آن نبود، اما بانک سپه از طریق سرمایه‌گذاری امید مشارکت کرد و پس از آن صندوق بازنشستگی کارکنان فولاد مشارکت کردند و از سال 69 تا امروز معدنی که بیابان بود، تبدیل به یکی از معادن بزرگ سنگ آهن دنیا شده است و در آن بخش‌های فلوتاسیون و کنستانتره ایجاد شده،‌کارخانه گندله سازی درست کردند و سپس کارخانه فولاد احداث کردند و درآمد آنجا صرفا از خاک معدن نیست، بخش مهمی از سود آن از ارزش افزوده ایجاد شده در آن است و وقتی یک معدن شروع به کار می‌شود، توسط بهره‌بردار جاده، آب، برق، گاز و همه امکانات با بودجه خود معدن و خارج از بودجه دولتی در آن ایجاد می‌شود. *دولت بعد از 10 سال گفت معدن بزرگ است وی تاکید کرد: اگر یک معدن را طبق قانون به بهره‌بردار واگذار کنند و آنجا را آباد کنند و بعد از 10 سال دولت اعلام کند اینجا معدن بزرگ است و باید پول بیشتری بپردازیم، تکلیف چیست، در معادن چادرملو و گل‌گهر از 69 تا 79 که حدود 10 سال می‌گذشت و بعد از آن این دو شرکت وارد بورس شدند، دولت کاری نداشت، اما حالا می‌گوید معدن بزرگ است، گرچه همه معادن طبق اصل 45 قانون اساسی جزء انفال بوده ولی دولت پروانه بهره‌برداری برای استخراج که صارد می‌کند، علاوه بر پرداخت حقوق و عوارض دولتی، یکباره اعلام می‌کند اینجا معدن بزرگ است و بجای رابطه دولت و پروانه بهره‌برداری تبدیل می‌شود به رابطه دولت و کارفرما و دارنده پروانه بهره‌برداری دیگر فقط کارفرما است و نمی‌تواند این پروانه را به نام خود داشته باشد و از معافیت مالیاتی آن استفاده کند، چون رابطه دولت صاحب معدن تبدیل به دولت و پیمانکار شده است. عسکری مارانی گفت:‌چگونه دولت یک دفعه بحث بهره مالکانه را مطرح کرد و می‌گوید پروانه بهره‌برداری از آن دولت است و بهره‌بردار معدن فقط باید به دولت پول بدهد. وی تاکید کرد:‌ دولت در دو معدن بزرگ تصمیم ناصحیح گرفته درحالی که دولت اگر می‌خواهد بازار سرمایه را تقویت کند، باید سرمایه‌گذاری را تشویق کند و بجای اینکه نقدینگی به سمت دلالی در سکه، دلار و مسکن سوق پیدا کند، به بورس جذب شود و صرف توسعه اقتصادی و اشتغال شود. این کارشناس بازار سرمایه افزود: دولت با سیاست معافیت مالیاتی به نفع دولت و اشتغال از بازار سرمایه حمایت کند نه اینکه با افزایش 5 برابری قیمت گاز و بهره مالکانه ریسک غیر سیستماتیک به بازار و سرمایه وارد کند. وی در پاسخ به اینکه بهره مالکانه قبلا چقدر بود و الان چه میزان شده، گفت: امسال دولت می‌خواست 5 درصد قیمت شمش فولاد اهواز را یعنی عملا 45 درصد قیمت سنگ آهن را به عنوان بهره مالکانه دریافت کند، اما در مجلس این نسبت مقداری کم شد و به 30 درصد قیمت سنگ آهن، تصویب شد، درحالی که سال گذشته این بهره مالکانه بین 3 تا 4 درصد قیمت سنگ‌آهن بود. امسال 30 درصد شده است. عسکری مارانی تاکید کرد:‌90 درصد سهام چادرملو و گل‌گهر مربوط به صندوق‌های بازنشستگی فولاد، صندوق بازنشستگی بانک‌ها، سهام عدالت و بانک سپه از طریق سرمایه‌گذاری امید است و 10 درصد بقیه سهام مربوط به سهامداران عادی کوچه و بازار است و هیچ سهامدار عمده در آن نیست. وی در مورد اینکه آیا سرمایه‌گذاری امید، سهم عمده در گل‌گهر ندارد، گفت:‌شرکت سرمایه‌گذاری امید وابسته به بانک سپه 40 درصد از گل‌گهر و 30 درصد از چادرملو را در اختیار دارد که البته خود شرکت سرمایه‌گذاری امید، 60 درصد متعلق به بانک سپه، 20 درصد صندوق کارکنان بانک سپه و 20 درصد صندوق بازنشستگی کارکنان بانک‌ها و 4،5 درصد مربوط به مردم است. *دو دلیل ریزش شاخص بورس عسگری مارانی در پاسخ به اینکه بالاخره دلیل ریزش شاخص بورس و فراخواندن وزیر اقتصاد به مجلس چه بود که نمایندگان از پاسخ نوسان عادی در بورس از سوی وزیر اقتصاد قانع نشدند، گفت:‌ ریزش شاخص بورس دو دلیل دارد، یکی صحبت‌های روز یکشنبه وزیر صنعت در مورد خروج پتروشیمی‌ها از بورس کالا بود که نه در اختیار ایشان بود و نه به صلاح کشور بود و دوم اینکه روز گذشته وزیر اقتصاد به سازمان خصوصی‌سازی دستور داده بود، زمانی که بازار کشش ندارد، سهام دولتی عرضه نکند و دیروز سازمان خصوصی‌سازی عرضه نداشت. این کارشناس بازار سرمایه افزود:‌هر وقت دولت می‌خواهد سهام بفروشد، باید اعلام عمومی کند و سهامدار عمده مانند سازمان خصوصی‌سازی حق ندارد بدون اطلاع سهام بفروشد و مثلا روز گذشته که سازمان خصوصی‌سازی یکباره سهام سایپا را عرضه کرد، باعث ریزش بازار شد و به سایر بخش‌ها هم رسید. عسکری مارانی تاکید کرد: اقتصاد کشور بالا رفته و وقتی مکانیزم قیمت‌گذاری همراه با زیان کارخانه‌ها اعمال می‌شود، دیگر کارخانه‌ها مجبور می‌شوند، کارگر اخراج کنند و تصمیم‌گیری در این شرایط برای فعالان اقتصادی سخت شده است. *مربع تصمیم گیری دولت یکنوا باشند این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: در دولت باید 4 نفر یعنی وزیر اقتصاد، رئیس کل بانک مرکزی،‌معاون برنامه‌ریزی و معاون اول یا معاون اجرایی در مورد اقتصاد تصمیم بگیرند نه اینکه یک دفعه وزیر جهاد کشاورزی بگوید قیمت کود اوره بالا نرود یا وزیر نفت که قیمت گاز پتروشیمی را 5 برابر کرده، بگوید پتروشیمی‌ها حق ندارند قیمت کود اوره را بالا ببرند و این چرخه معیوب باعث کاهش بهره‌وری و افزایش ناکارآمدی می‌شود. این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که پس بهره‌وری در کجا ناشی می‌شود و چرا فقط تولیدکنندگان به فکر افزایش قیمت محصول هستند، چرا مدیریت کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری ندارند، گفت: بهره‌وری از چه چیزی ناشی می‌شود، آیا از مدیریت نیست، وقتی که مدیر در 8 سال گذشته مرتب با افزایش نیرو در کارخانه مواجه شده،‌مثلا در ذوب آهن 10 هزار نفر در فولاد مبارکه حدود 7 هزار و در فولاد اهواز حدود 5 هزار کارگر مازاد وجود دارد، چگونه بهره‌وری را افزایش دهد. وقتی مدیریت دولتی حاکم است و از یک طرف سهام این شرکت‌ها به مردم فروخته شده، چگونه بهره‌وری بالا رود؟ عسکری مارانی افزود: مثلا سهام ذوب‌آهن اصفهان به صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی، فولاد خوزستان به صندوق بازنشستگی نفت و فولاد مبارکه به تامین اجتماعی و صندوق مهر اقتصاد ایرانیان و سهام عدالت واگذار شده است و مدیران این واحدها نمی‌توانند کارگران را اخراج کنند. اما هر سال بعد از افزایش قیمت حامل‌های انرژی هم نمی‌توانند قیمت محصول را بالا ببرند. وی افزود: در زمستان با سردی هوا گاز کارخانه‌ها حدود 1.5 ماه قطع می‌شود در حالی که کارگر حقوق می‌گیرد، هزینه سربار وجود دارد ولی تولید متوقف می‌شود. مثلا فولاد خوزستان 12 ماه حقوق می‌پردازد ولی فقط 10.5 تولید دارد، چون دولت‌مردان رفاه مردم را بر تولید صنعت ترجیح می‌دهند. به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از فارس، این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد:‌گاز به همه روستاها و شهرها رسیده و بجای اینکه در نیروگاه تبدیل به برق پاک شود، اگر روزی زلزله بیاید، لوله‌های گاز مانند انبار مهمات منفجر می‌شوند و هر سال زمستان حدود یک ماه و نیم گاز صنایع و کارخانه‌ها قطع می‌شود تا خانه‌های مردم گاز داشته و گرم شود. عسکری مارانی تاکید کرد:‌ مثلا شرکت‌های پتروشیمی که در زمستان گاز نداشتند، می‌خواستند بخشی از ارز صادراتی خود را حدود 15 روز پیش در بازار بفروشند اما دولت از این کار جلوگیری کرد و یا می‌خواستند محصول اوره پتروشیمی‌ها را صادر کند، اما وزیر جهاد کشاورزی گفت، کود اوره را به کشاورزان بدهید و صادر نکنید. وی گفت: با نیروی مازاد، قطعی گاز و همچنین عدم اختیار در افزایش قیمت محصول چگونه می‌توان هزینه‌های تولید را جبران کرد. این کارشناس بازار سرمایه افزود: مثلا کامیونداران اعتصاب می‌کنند که دیگر بار شرکت‌های پتروشیمی را حمل نمی‌کنند و فرمانداری می‌گوید که کرایه کامیونداران را افزایش دهید و این افزایش هزینه بر دوش تولیدکننده است و یا تولیدکننده در دو سه سال گذشته برای باز کردن خطوط اعتباری 130 درصد مبلغ ال‌سی را در بانک ودیعه می‌گذارد و منتظر این است که آثار تحریم کی کاهش پیدا می‌کند و گردش نقدینگی و ارز کی به روال عادی برمی‌گردد. عسکری مارانی در پاسخ به اینکه چه چشم‌اندازی برای بورس کشور می‌بینید، گفت:‌تا زمانی که خود رئیس جمهور پرچم اقتصادی را مانند سیاست خارجی در دست نگیرد و هماهنگی بین وزرای اقتصادی ایجاد نشود، بازار سرمایه استحکام نمی‌یابد. وی گفت: هر دفعه یک وزیر در یک جایی حرف می‌زند و بازار سرمایه را با مشکل مواجه می‌‌کند. این کارشناس بازار سرمایه در پایان تاکید کرد:‌دولت باید الگوی اقتصادی مناسبی داشته باشد و بازار سرمایه را درک کند و با حمایت از تولید و اشتغال درست گام بردارد و وزرای اقتصادی در یک سیاست هماهنگ و درست گام بردارند.