ارتباط لابی‌موسیقی و معروف‌شدن خوانندگان!

حضور موفق در عرصه موسیقی ایران همواره با اماواگرهای فراوانی همراه بوده است؛ موفقیتی که بسیاری از آنها که به خصوص در عرصه پاپ صاحبش شده‌اند نتیجه تلاش و صدای منحصر به فردشان تلقی کرده اند و گروهی دیگر که در اوج نیستند، محصول فضای دلال سالارانه و لابی‌گری‌ها می‌دانند و سخن از مافیا به میان می‌آید اما آیا چنین مافیایی وجود خارجی دارد؟ به گزارش «تابناک»، «کافی است آهنگ‌هایتان در تیتراژ یک سریال پرمخاطب باشد؛ آنقدر گل می‌کند که زودتر از آنچه تصور کنید، به اوج برسید. این فرمولی است که بسیاری از خوانندگان پاپ را به اوج رسانده و پس از مطرح شدن در تلویزیون، آلبوم هایشان به بازار آمده و کنسرت‌هایشان نیز در بزرگ ترین سالن‌های تهران برقرار شده است و همین اتفاق منجر به آن شد که برخی از خوانندگان، همکارانش را متهم به لابی کردن برای انتخاب قطعاتشان برای تیراژ سریال‌ها کنند و ادعای لابی در این ارتباط، یکی از قدیمی ترین ادعاها در بازار موسیقی است. با این حال شاید بتوان «لابی» را ساده ترین ادعا در بازار کنونی موسیقی کشورمان دانست که تعداد خواننده های نوظهورش روز به روز در حال افزایش است. «دلالی» مفهوم پررنگ‌تری در بازار موسیقی است؛ مفهومی که از استودیوهای تمرین و ضبط موسیقی تا بک استیج کنسرت‌ها شنیده می‌شود و ظاهراً اگر با «دلال‌ها» نباشید، احتمال موفقیت‌تان در موسیقی ایران محدود بوده و احتمال استمرار موفقیت یک خواننده محدودتر خواهد بود و در واقع اگر درخششی نیز توسط یک خواننده رخ دهد، نباید امیدوار به پایداری این توفیق بود. به تازگی یکی از روزنامه‌ها در این باره ویژه‌نامه‌ای منتشر کرده که در همین رابطه با چند خواننده نیز گفت و گو کرده و یکی از این خوانندگان ریشه های این جریان را در دهه هشتاد خوانده که مرکز موسیقی لاله زار بود؛ منطقه‌ای که حال نه از سینماهایش خبری است و نه از فروشگاه‌های موسیقی اش و در عوض تا دلتان بخواهد مغازه‌های فروش لوازم الکترونیکی کنار هم صف کشیده‌اید و بورس این اقلام شده اند و مغازه ها از این باب قیمت یافته‌اند! پیگیری‌های «تابناک» اما از دورانی قدیمی تر حکایت داشت؛ دورانی که بازار موسیقی با نوار کاست اداره می‌شد و هنوز خبری از سی دی و اینترنت و تکنولوژی‌های اینچنینی نبود؛ دورانی که رانت برخورداری از تعداد بیشتری از نوارهای خام بود و سهمیه نوار، نخستین رانت بازار محسوب می‌شد و رانت خوار به اشخاصی گفته می‌شد که نوار خام دولتی می‌گرفتند و در بازار آزاد می‌فروختند و یا آلبوم‌های برخی خوانندگان را بیرون می‌دادند که به واسطه آنکه با نوار دولتی و ارزان تولید شده بود، سود بیشتری در پی داشت و فروش اندکش، هزینه های نسخه های فروخته نشده را نیز جبران می‌کرد. این فضای رانت در آن دوران با خوانندگان محدود، مختصات دیگری داشت و در دوره‌های بعد مبانی دیگری یافت. در دوره‌ای عنوان می‌شد تنها برخی شرکت‌های موسیقی که در دهه هفتاد و هشتاد شکل گرفتند توان دریافت مجوز برای آلبوم‌های برخی خوانندگان یا برگزاری کنسرت برای برخی از آنها دارد و اتفاقاً چندان پربیراه نیز نبود و این شرکت‌ها عملاً با این تابلو، از بسیاری از رقبا پیش بودند. برخی از آلبوم‌های پاپ که در مقاطعی منتشر شد و هیچ گاه بازنشر نیافت، محصول همین فضای رانتی بود و برخی خوانندگان نیز تنها با مجوزی که این شرکت‌ها دریافت کرده بودند، توانستند روی سن بروند. در این باره می‌توان به نام‌های بزرگی اشاره کرد که هم‌اکنون نیز مشتری همین شرکت‌ها هستند؛ شرکت‌هایی که شاید در حال حاضر دیگر آن فضای رانت را نداشته باشند اما دردسری که خواننده برای طی پروسه دریافت مجوز کنسرت می‌بایست طی کند را انجام می‌دهند و چک‌های برگزاری کنسرت را به همراه هدایایی پیش و پس از کنسرت تقدیم می‌کنند و اساتید را از استرس فروش بلیت و دریافت مجوز دقیقه نود (که در صورت لغو با مصیبت‌های فراوان از جمله پس دادن هزینه بلیتها همراه است) و دردسرهای اینچنینی می‌رهانند و البته سود بسیار کلانی را به جیب می‌زنند! برخی سالن‌های درجه یک کشور توسط این شرکت ها در بهترین روزها رزرو شده و عملاً اگر قرار باشد در این سالن‌ها اجرایی داشته باشید، باید سراغ این شرکت های موسیقیایی بروید و شاید بتوان ردپای مافیای موسیقی را در همین شرکت‌ها جست؛ البته اگر بتوان به این جریان لفظ «مافیا» را اطلاق کرد. در این میان این خوانندگان از شرکت‌هایی سخن گفته اند که آلبوم‌های مورد وثوق‌شان را در ابتدای هر سال را پیش خرید می‌کنند و از قضا همین آلبوم ها فضای تبلیغات موسیقی را پر می‌کنند و دیگر آلبوم‌ها عملاً در حاشیه بازار موسیقی در هر سال قرار می‌گیرند که از قضا همان شرکت‌های برگزارکننده کنسرت با مختصات فوق الاشاره هستند. در این میان، نقش برخی مدیربرنامه‌ها نیز پررنگ ارزیابی می‌شود و در کنار برخی مدیربرنامه‌ها که حکم کارمند گروهی از خوانندگان را دارند، برخی دیگر حتی در محتوای اشعار و موسیقی خوانندگان نیز نقش پررنگی دارند و گاهی سرنوشت تلخی را برای برخی خوانندگان رقم می‌زنند که در این باره شنیده‌ها و ناشنیده های فراوانی میان اهالی موسیقی ردوبدل می‌شود. با این وجود باید برای شفاف سازی بیشتر در این زمینه، ابتدا شاهد سخن گفتن بیش از پیش اهالی موسیقی به ویژه خوانندگان پاپ بود تا درباره برخی اتفاقات عجیبی که تنها در موسیقی ایران رخ می‌دهد و الفاظی چون «دلالی»، «لابی گری» و «مافیا» را به درست یا غلط در پی دارد، قضاوت دقیق‌تری داشت.