ایجاد هرشغل، برای دولت چقدر آب می‌خورد؟

سورنا ستاری در نشست مشترک اعضای انجمن‌های علمی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در بنیاد ملی نخبگان استان تهران شرکت کرد. اهم سخنان وی را در ادامه بخوانید. یکی از مطالبات انجمن‌های علمی، رفع هر چه سریع‌تر اختلافات بین وزارت علوم و معاونت علمی است. ما در حال حاضر در حال تعامل با وزارت علوم هستیم و در این زمینه کمیته‌های مشترکی شکل داده‌ایم تا دعواها و اختلافات گذشته رفع شود. حوصله مردم و همچنین منابع مالی کشور اجازه هیچگونه اختلاف نظر میان نهادها را نمی‌دهد و با توجه به وضع موجود کشور، باید در بیشترین حد همدلی و همکاری فعالیت کنیم. اگر بحثی سر بودجه یک درصدی پژوهش مطرح است این بودجه چه در اختیار وزارت علوم باشد و چه در اختیار معاونت علمی باید به سمت 99 درصد مابقی بودجه‌ها پیش رود و تلاش کند تا بودجه‌های دستگاه‌ها را به سمت توسعه فناوری و اشتغال سوق دهد. هرچند برخی موازی کاری‌ها میان معاونت علمی و وزارت علوم وجود دارد، اما اهداف معاونت علمی و وزارت علوم متفاوت است. هدف معاونت علمی ریاست جمهوری تجاری سازی فن‌آوری است و باید در این زمینه از انجمن‌ها نیز استفاده کنیم که نوع این استفاده باید با ایده خود انجمن‌ها صورت گیرد. اکنون شش میلیون نفر فارغ التحصیل در رشته‌های مختلف دانشگاهی در کشور وجود دارد. در صورتیکه میزان تولید ناخالص ملی (جی.دی.پی) هشت درصد افزایش یابد می‌توان آمار فارغ التحصیلان بیکار را ثابت نگاه داشت و از افزایش آن جلوگیری کرد. در شرایط فعلی ایجاد هر شغل 160 میلیون تومان هزینه در بر می‌گیرد، در حالی که با ایجاد این شرکت‌ها هر شغل با هزینه بسیار کمتر از این ارقام ایجاد می‌شود. تنها راه رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال برای فارغ التحصیلان ایجاد و توسعه شرکت‌های دانش بنیان است و معاونت علمی با برقراری معافیت مالیاتی و عوارض گمرکی و ایجاد بازارهای صادرات برای محصولات از این شرکت‌ها حمایت می‌کند. مشارکت انجمن‌های علمی در بخش‌های مختلف علمی و صنعتی و صادرات دانش بنیان و همچنین توسعه بازارهای داخلی از برنامه‌های معاونت علمی است و در تلاش هستیم تا بودجه‌های سایر دستگاهها را به سمت فعالیت‌های دانش بنیان سوق دهیم. در سالهای گذشته نسبت به بخش انرژی غفلت شده و در صورتی که بتوانیم مناقصات شرکت نفت را به سمت شرکت‌های دانش بنیان سوق دهیم تحول بزرگی را در حوزه فناوری‌های نوین حوزه نفت انجام داده‌ایم. در صورت وجود همدلی بین دستگاه‌های مختلف قطعا بسیاری از مشکلات موجود رفع خواهد شد به عنوان نمونه وزارت بهداشت طی همکاری‌های اخیر خود شرایطی را فراهم کرده‌است تا شرکت‌های دانش بنیان سلامت نیز با همکاری دو بخش وزارت بهداشت و معاونت علمی در فاز 2 پردیس پارک علم و فن‌آوری شکل گیرد. در حوزه سلامت موفق به صادرات 30 میلیون دلاری در بخش کالاها و تجهیزات شدیم که برای ارتقای این میزان نیاز به مشارکت‌های انجمن‌های علمی است. ستاد توسعه فناوری هوا فضا سالانه چهار تا پنج میلیارد تومان بودجه از سوی معاونت علمی دریافت می‌کند و پروژه‌های متعددی را هم از وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح دریافت کرده است که سبب شده انجمن‌های علمی فعال دراین حوزه به دلیل فعالیت‌های تحقیقاتی خود نفع مالی هم ببرند. می‌توان با ایجاد راهکارهای جدید برای جذب بودجه‌های پژوهشی دیگر وزارتخانه‌ها، نقش‌های جدیدی برای انجمن‌های علمی تعریف کرد. یکی از درخواست معمول انجمن‌های علمی کمک مالی است. اما بودجه معاونت علمی محدود است و حتی گاهی برابر با بودجه یک دانشگاه وزارت علوم نیست اما به واسطه مشارکت ستادهای توسعه فناوری و کانون‌های دانش و صنعت، بسیاری از بودجه‌های پژوهشی دیگر وزارتخانه‌ها را می‌توانیم جذب کنیم کما این که در نظر داریم بودجه معاونت علمی را نیز شدیدا افزایش دهیم.دو رویکرد در زمینه ارائه حمایت‌ها مطرح است یک ایده در زمینه ارائه تسهیلات و اعتبارات است و رویکرد دوم ایجاد زمینه سازی برای توانمند کردن نیروهای تخصصی که رویکرد دوم در دستور کار معاونت علمی قرار دارد. دولت تدبیر و امید نگاه ویژه‌ای به شرکت‌های دانش بنیان و فناوری نوین دارد و متوجه تفاوت اصلی بحث فناوری با علم و توسعه علمی است. امیدوارم که صندوق نوآوری و شکوفایی به زودی به صورت کاملا فعال به ارائه خدمات به صورت خاص به شرکت‌های دانش بنیان می‌پردازد. همچنین مشکلات مالیات و گمرک شرکت‌ها نیز به زودی رفع می‌شود. مشارکت انجمن‌های علمی در تصمیم گیری‌ها و تصمیم سازی‌ها، حمایت از تحقیقات انجمن‌های علمی و ارائه تسهیلات به آنها از جمله مهمترین مطالبات انجمن‌های علمی است. انجمن‌های علمی باید ایده‌های خود را درباره نحوه فعالیت آنها در کنار ستادهای فناوری‌های راهبردی و کانون‌های هماهنگی دانش و صنعت ارائه کنند. با تعریف مکانیسم برد- برد برای تعامل میان انجمن‌های علمی و معاونت علمی و فناوری رییس جمهوری میتوان به توانمندسازی این انجمن‌ها و نقش آفرینی آنها در اجرای بسیاری از طرح‌ها پرداخت و با تعیین یک مکانیسم مشخص می‌توان از فعالیت‌ها و پتانسیل موجود در انجمن‌های علمی در پیشبرد اهداف معاونت علمی بهره برد. ستادهای فعال درمعاونت علمی می‌توانند از انجمن‌ها استفاده کنند . تاکید ما این است که انجمن‌ها با شرکت‌های دانش بنیان همکاری داشته باشند و در واقع تاکید اصلی ما استفاده از انجمن‌ها در تجاری سازی و توسعه صادرات بازار داخلی است. ایده ایجاد ارتباط بین کانون‌های دانش و صنعت مستقر در معاونت علمی و انجمن‌های علمی بسیار خوب است و ما دراین زمینه می‌توانیم بسیاری از انجمن‌ها را با کانون‌های موجود ادغام یا هماهنگ کنیم. در حال حاضر به دنبال این هستیم تا هزینه‌های موجود را صرف توانمدسازی نخبگان کنیم تا ان‌شاءالله در چند سال آینده به عنوان نمونه بتوانیم در بخشی همچون پزشکی چندین پزشک شاخص داشته باشیم. همچنین در نظر داریم مکانیزم شناخت نخبگان را اصلاح کرده و تغییر دهیم چرا که به عنوان نمونه درحال حاضر 150 نفر اول کنکور ریاضی وارد بنیاد ملی نخبگان می‌شوند اما آیا نفر صد و پنجاه و یکم با نفر صد و پنجاهم خیلی متفاوت است؟ از طرف دیگر نفر صد و پنجاهم کنکور ریاضی با نفرات اول کنکور تفاوت دارد بنابراین ما به دنبال ایجاد مکانیزمی جدید برای شناخت نخبگان هستیم.