هوش مصنوعی قربانی تازه نبرد دموکرات‌ها و ترامپ می‌شود؟

گروه فناوری - آناهیتا محب‌علی؛ انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا علاوه بر تغییر ترکیب کنگره، زمینه را برای بازنگری در سیاست‌های فناوری دولت ترامپ فراهم کرده است. دموکرات‌ها با به دست گرفتن کنترل مجلس نمایندگان و سنا، از دی‌ماه فرصت بیشتری برای پیشبرد برنامه‌های نظارتی خود خواهند داشت.

یکی از مهم‌ترین محورهای این برنامه، افزایش نظارت بر صنعت هوش مصنوعی است؛ صنعتی که طی سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری‌های گسترده شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، گوگل، متا، آمازون و انویدیا توسعه یافته است. دموکرات‌ها معتقدند سرعت توسعه این فناوری از سرعت تدوین قوانین و مقررات آن بیشتر بوده و دولت باید برای کنترل پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی آن مداخله کند.

دیتاسنترها؛ نخستین هدف دموکرات‌ها

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های دموکرات‌ها، مصرف گسترده برق و آب توسط دیتاسنترهاست. این مراکز برای آموزش و اجرای مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی ضروری هستند، اما افزایش تعداد آن‌ها فشار قابل‌توجهی بر شبکه برق و منابع آبی مناطق میزبان وارد می‌کند.

بر اساس پژوهش بانک فدرال رزرو دالاس، دیتاسنترها تا سال ۲۰۲۵ قیمت عمده‌فروشی برق آمریکا را به‌طور متوسط ۶.۹ درصد افزایش داده‌اند؛ رقمی که در شمال ویرجینیا به ۱۵ درصد می‌رسد.

برنی سندرز و الکساندریا اوکاسیو-کورتز نیز طرحی برای توقف موقت ساخت دیتاسنترهای جدید تا زمان تدوین مقررات جامع ایمنی، زیست‌محیطی و اقتصادی ارائه کرده‌اند. هدف این پیشنهاد، جلوگیری از انتقال هزینه توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به خانوارها و اطمینان از مشارکت شرکت‌های فناوری در تأمین هزینه‌های انرژی و خدمات عمومی است.

OpenAI و گوگل زیر فشار کنگره

دموکرات‌ها خواهان نظارت مستقل بر مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی و افزایش مسئولیت حقوقی شرکت‌های سازنده نیز هستند. در تاریخ ۶ آبان، نمایندگان دموکرات کنگره از پنج شرکت OpenAI، گوگل، متا، آنتروپیک و اسپیس‌ایکس خواستند اطلاعات مربوط به حوادث ایمنی و عملکرد خطرناک مدل‌های هوش مصنوعی را ارائه کنند.

این اقدام بخشی از تلاش برای افزایش پاسخ‌گویی شرکت‌ها در برابر پیامدهای محصولاتشان است؛ به‌ویژه در شرایطی که ابزارهای هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلف از خدمات مالی و پزشکی تا امنیت و زیرساخت‌های حیاتی گسترش یافته‌اند.

نگرانی از حذف مشاغل و افزایش نابرابری

یکی دیگر از محورهای اختلاف، تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار است. دموکرات‌ها نگران‌اند که توسعه سریع این فناوری به حذف بخشی از مشاغل انسانی منجر شود و منافع اقتصادی آن عمدتاً در اختیار مالکان شرکت‌های بزرگ فناوری باقی بماند. 

نظرسنجی مهرماه رویترز و ایپسوس نشان داد ۸۴ درصد پاسخ‌دهندگان، هوش مصنوعی را تهدیدی برای نیروی کار آمریکا می‌دانند. در همین راستا، بخشی از برنامه دموکرات‌ها بر حمایت از نیروی کار، تعیین مسئولیت شرکت‌ها و ایجاد سازوکارهایی برای توزیع منافع اقتصادی حاصل از هوش مصنوعی متمرکز است.

ترامپ در برابر کنگره جدید

رویکرد دولت ترامپ با بخش مهمی از این برنامه‌ها تفاوت دارد. ترامپ توسعه سریع هوش مصنوعی را برای حفظ برتری آمریکا در رقابت با چین ضروری می‌داند و با مقررات سخت‌گیرانه فدرال مخالفت کرده است. از نگاه دولت او، محدود کردن فعالیت شرکت‌های فناوری می‌تواند سرمایه‌گذاری و نوآوری را کاهش دهد و موقعیت آمریکا را در رقابت جهانی تضعیف کند. با این حال، کنترل کنگره توسط دموکرات‌ها می‌تواند فشار سیاسی و نظارتی بر شرکت‌های فناوری را افزایش دهد.

بازار سهام نگران شد

تقابل سیاسی بر سر آینده هوش مصنوعی در شرایطی تشدید شده که بازارهای مالی نیز نسبت به بازده سرمایه‌گذاری‌های عظیم این صنعت حساس شده‌اند. در تاریخ ۱۴ آبان، شاخص نزدک ۵.۵۲ درصد و اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۴.۳۶ درصد کاهش یافتند. سهام انویدیا نیز بیش از ۹ درصد سقوط کرد.

نگرانی از سخت‌گیرانه‌تر شدن مقررات، محدودیت توسعه دیتاسنترها و احتمال کند شدن سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی از عوامل فشار بر سهام فناوری بود؛ هرچند نگرانی درباره ارزش‌گذاری شرکت‌ها و بازده هزینه‌کردهای سنگین این صنعت نیز در افت بازار نقش داشت.