عربستان از ترس حملات یمن تلاش می‌کند جنگ آغاز نشود | یمنی‌ها توان نظامی آمریکا را به حداقل رسانده‌اند

گروه سیاسی؛ تحولات یمن و افزایش فشار نظامی بر عربستان سعودی، بار دیگر معادلات امنیتی منطقه را در کانون توجه قرار داده است. حملات متقابل عربستان و انصارالله یمن ادامه دارد، اما ضربات به عربستان، نقش انصارالله در جنگ ایران و آمریکا را برجسته‌تر کرده است.

در این باره جعفر قنادباشی، دیپلمات پیشین ایران در گفت‌و‌گو با اقتصادآنلاین با اشاره به آنچه اشتباه محاسباتی عربستان و متحدانش در ارزیابی توان دفاعی یمن می‌خواند، معتقد است ریاض در موقعیتی دشوار قرار گرفته و ناگزیر است به خواسته‌های مردم یمن برای پایان جنگ و رفع محاصره تن بدهد.

در ادامه مشروح این گفت‌و‌گو را می‌خوانید.

***

*حوثی‌های یمن در هفته‌های گذشته به مراکز مهمی در عربستان حمله کرده‌اند. فکر می‌کنید تحولات در جنگ یمن به کدام سو می‌رود؟

واقعاً آنچه در حال وقوع است، به هیچ‌وجه در محاسبات عربستان و کشور‌های حامی آن نبود. آنها دچار یک اشتباه محاسباتی در سنجش و ارزیابی توان دفاعی یمن شدند و اکنون با پدیده‌ای مواجه هستند که برایشان به یک شکست تبدیل شده است.

واقعیت این است که عربستان، با وجود به‌کارگیری تمام تدابیری که به نظرش می‌رسید، توانایی ادامه این جنگ را ندارد. این کشور از تمام طرف‌هایی که امکان کمک گرفتن از آنها وجود داشته، درخواست کمک کرده است؛ حتی از کشور‌هایی مانند یونان و سوریه، نیرو‌های تکفیری، اسرائیل به‌صورت محرمانه و آمریکا و ایتالیا به‌صورت علنی. با این حال، هیچ‌یک نتوانسته‌اند در این جنگ به عربستان کمک مؤثری کنند.

روند تحولات نشان می‌دهد که عربستان به دلیل آسیب‌پذیری‌های خود، به‌ویژه آسیب‌هایی که به شرکت‌ها و مجموعه‌های وابسته به این کشور در منطقه و آمریکا وارد شده، در موقعیت دشواری قرار گرفته است. دفاتر کاری برخی از این شرکت‌ها تعطیل شده یا آسیب دیده‌اند.

در چنین شرایطی، عربستان ناگزیر است به خواسته‌های برحق و قانونی مردم یمن تن بدهد. خواسته آشکار مردم یمن پایان جنگ و رفع محاصره این کشور است. اگر عربستان همچنان این مطالبات قانونی را نادیده بگیرد، باید منتظر ادامه درگیری‌ها و ضرباتی باشد که برای آن بسیار زیان‌بار خواهد بود.

عربستان در حال حاضر توان دفاعی لازم برای مقابله با این حملات را ندارد. از سوی دیگر، حضور نیرو‌های مزدور این کشور در یمن نیز نه‌تنها موجب شکست‌های بیشتر شده، بلکه اعتراضات جهانی را به دنبال داشته است؛ زیرا این پرسش مطرح می‌شود که چرا عربستان در داخل یک کشور دیگر نیرو‌هایی را در اختیار دارد که در راستای منافع این کشور عمل می‌کنند؟ چنین اقدامی در واقع دهن‌کجی به قواعد بین‌المللی است.

در مجموع، تحولات به هیچ‌وجه به نفع عربستان پیش نمی‌رود و آنچه در حال رخ دادن است، به سود مردم یمن تمام می‌شود.

*این تحولات چه تأثیری بر جنگ ایران و آمریکا داشته دارد؟

جبهه یمن یکی از ارکان مهم و فعال جبهه مقاومت است. یمنی‌ها توانسته‌اند نقش بزرگی در دفاع از جبهه مقاومت بر عهده بگیرند و اکنون توانمندی‌های آمریکا را به حداقل برسانند.

آمریکایی‌ها و یمنی‌ها در این تحولات نشان داده‌اند که نه‌تنها متحدان آمریکا، بلکه خود آمریکایی‌ها نیز در برابر سیاست‌های نظامی و اقداماتشان با محدودیت‌ها و ناتوانی‌های جدی مواجه هستند.

این موضوع از یک سو می‌تواند در حفظ روحیه مبارزان مسلمان مؤثر باشد و از سوی دیگر، روحیه جبهه مقابل آمریکا را تضعیف کند. در چنین شرایطی، آمریکایی‌ها ناگزیر خواهند شد تجهیزات نظامی خود را به مناطق عقب‌تر منتقل کنند. این مسئله به معنای ثبت یک شکست دیگر برای آمریکاست و در واقع، اعتبار و وجهه‌ای را که این کشور در عرصه جهانی برای خود ایجاد کرده بود، بیش از گذشته تخریب می‌کند.

فشار بر عربستان و احتمال پایان جنگ یمن

*آیا تحولات باعث شده عربستان را به تلاش برای جلوگیری از جنگ، مشابه آنچه از سوی قطر دنبال می‌شود، سوق دهد؟

عربستان در شرایطی نیست که امکانات و تسهیلات لازم را برای ورود به یک جنگ دیگر داشته باشد. به هر ترتیب، مسئله اصلی این است که آیا عربستان می‌خواهد در یک جنگ جدید، ضربات بیشتری دریافت کند و آسیب‌پذیری‌اش افزایش پیدا کند یا خیر.

هشدار‌ها و اخطار‌های مقامات ما درباره استفاده از امکانات و خاک کشور‌های منطقه برای حمله به ایران، موضوعی است که مقامات عربستان ناگزیرند آن را جدی بگیرند. ایران اعلام کرده است اگر امکاناتی در اختیار آمریکایی‌ها قرار بگیرد تا از آنها علیه ایران استفاده کنند، آن مناطق مورد حمله قرار خواهند گرفت.

این هشدار‌ها از آن جهت اهمیت دارد که ایران نشان داده است در صورت لزوم، به تهدید‌های خود عمل می‌کند؛ بنابراین عربستان تلاش زیادی می‌کند تا در مسیر دریافت ضربات ایران قرار نگیرد.

البته این کشور در حال حاضر زیر ضربات شدید یمنی‌ها نیز قرار دارد و در بن‌بستی گرفتار شده است. عربستان مرتکب اشتباهی شده که اکنون از آن پشیمان است و نسبت به آینده نگرانی دارد؛ زیرا توان دفاع از خود در برابر پاسخ‌های یمنی‌ها را ندارد.

*در چنین شرایطی به نظر شما سرانجام جنگ یمن به کجا می‌رسد؟ آیا ممکن است در نهایت عربستان و امارات خواسته‌های امنیتی یمن را بپذیرند و این درگیری به پایان برسد؟

این موضوع از همان روز اول یعنی از حدود ۱۱ سال پیش مطرح بوده است. انصارالله یمن در مراحل مختلف تأکید کرده که برای پایان جنگ و گفت‌و‌گو آمادگی دارد؛ بنابراین از ابتدا نیز اعلام کرده‌اند که هر زمان آماده مذاکره و پایان درگیری هستند، به شرط آنکه محاصره یمن برداشته شود.

در واقع، شرایط برای پایان جنگ آماده است. مسئله این است که آیا عربستان به این مرحله می‌رسد و حاضر خواهد شد جنگ را متوقف کند و به محاصره یمن پایان بدهد یا خیر.

بدیهی است که پذیرش چنین شرایطی برای عربستان از نظر سیاسی و حیثیتی اتفاقی تلخ و ناگوار خواهد بود، اما به نظر نمی‌رسد راه چاره دیگری داشته باشد؛ زیرا به دلیل اشتباهاتی که مرتکب شده، راه‌های پیش روی این کشور بسته شده است.

عربستان اکنون ناگزیر است شرایط مورد نظر یمنی‌ها را بپذیرد و با اجرای توافقی که مورد قبول آنها باشد، به جنگ پایان دهد؛ در غیر این صورت، ممکن است با پیامد‌های بسیار سنگین‌تری مواجه شود.

فشار آمریکا بر عراق و آینده گروه‌های مقاومت

*اکنون گفته می‌شود نخست‌وزیر عراق نیز تحت فشار قرار دارد تا گروه‌های مقاومت را خلع سلاح کند و انحصار سلاح را در اختیار دولت عراق قرار دهد. آیا امکان دارد این فشار‌ها به خلع سلاح گروه‌های مقاومت منجر شود و تاثیر آن بر ایران چه خواهد بود؟

گروه‌هایی که در عراق حضور دارند و با جبهه مقاومت همراه هستند، سال‌هاست تحت فشار قرار دارند. اما اخیرا این فشار‌ها به حداکثر خود رسیده است. ولی واقعیتی که این گروه‌ها از خود نشان داده‌اند، ایستادگی در برابر چنین خواسته‌هایی است.

به‌ویژه اینکه هم مرجعیت و هم توده‌های مردم عراق با این گروه‌ها همراهی می‌کنند و از آنها حمایت به عمل می‌آورند. طبیعتاً اجازه نخواهند داد فشار بیشتری بر این گروه‌ها وارد شود.

این مسئله بار دیگر نشان داده است که دولت عراق اگر بخواهد در چارچوب هماهنگی با آمریکا یا بدون آن، سیاستی را در پیش بگیرد که همسو با خواسته‌های آمریکایی‌ها باشد و به تضعیف گروه‌های مقاومت منجر شود، با مشکلات جدی مواجه خواهد شد. در واقع، همین گروه‌ها به‌عنوان یک عامل بازدارنده عمل می‌کنند و شرایط به‌گونه‌ای نیست که بتوان به‌راحتی آنها را کنار گذاشت یا خلع سلاح کرد.