افزایش نرخ بهره قطعی شد| استقلال فدرال‌رزرو زیر ذره‌بین جهان

اقتصاد جهان - دانیال رحیمی؛ شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا در ماه اوت ۰.۴ درصد افزایش یافت؛ رقمی که مطابق پیش‌بینی بازار بود. تورم سالانه نیز مطابق انتظار در سطح ۳.۴ درصد باقی ماند. در مقابل، تورم هسته ماهانه با رشد ۰.۳ درصدی از پیش‌بینی ۰.۲ درصدی فراتر رفت. به این ترتیب، بخش اصلی گزارش مطابق انتظار منتشر شد، اما افزایش بیشتر از پیش‌بینی تورم هسته، نگرانی‌ها درباره تداوم فشار‌های قیمتی و اعمال سیاست انقباضی از سمت فدرال رزرو را تشدید کرد. 

انرژی موتور تورم آمریکا شد

انرژی مهم‌ترین عامل شتاب گرفتن تورم ماهانه در اوت بود. شاخص قیمت انرژی پس از کاهش ۱.۵ درصدی در ژوئیه، این بار ۲.۱ درصد افزایش یافت و رشد ۳.۹ درصدی قیمت بنزین به‌تنهایی بیش از یک‌سوم افزایش ماهانه CPI را رقم زد. قیمت نفت کوره نیز ۱۰.۱ درصد بالا رفت؛ در حالی که بهای برق ۰.۲ درصد و گاز شهری ۱.۱ درصد کاهش پیدا کرد.

هزینه مسکن پس از رشد ۰.۱ درصدی در ژوئیه، در ماه اوت ۰.۳ درصد افزایش یافت. قیمت مواد غذایی نیز ۰.۱ درصد بالا رفت؛ قیمت غذای مصرف‌شده در خانه بدون تغییر باقی ماند، اما هزینه غذا در رستوران‌ها ۰.۳ درصد افزایش یافت. در میان مواد غذایی، قیمت تخم‌مرغ ۲.۹ درصد بالا رفت و در مقابل، میوه و سبزیجات ۰.۴ درصد ارزان شد.

قیمت بلیت هواپیما، اقامتگاه‌ها، خدمات ارتباطی، آموزش و خودرو‌های دست‌دوم نیز افزایش یافت. در سوی مقابل، هزینه خدمات درمانی و بیمه خودرو کاهش پیدا کرد. شاخص خدمات بدون احتساب انرژی ۰.۳ درصد رشد کرد و تورم سالانه این بخش به ۳ درصد رسید؛ موضوعی که نشان می‌دهد فشار‌های قیمتی فقط به بنزین و انرژی محدود نمانده است.

تفاوت پیام CPI و PPI برای فدرال رزرو

گزارش CPI نشان می‌دهد خانوار‌های آمریکایی در زمان خرید کالا و خدمات با چه میزان افزایش قیمت روبه‌رو شده‌اند؛ در حالی که PPI تغییر قیمت‌ها در سطح تولیدکننده و تقاضای نهایی را اندازه‌گیری می‌کند و می‌تواند نشانه‌ای از فشار‌های تورمی پیش از رسیدن به مصرف‌کننده باشد.

شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا در ماه اوت ۰.۴ درصد افزایش یافت و نرخ سالانه آن از ۴.۸ درصد در ژوئیه به ۵.۴ درصد رسید. بهای کالا‌های نهایی ۱.۱ درصد و قیمت خدمات ۰.۱ درصد رشد کرد. بیش از سه‌چهارم افزایش قیمت کالا‌ها به انرژی مربوط بود؛ شاخص انرژی تولیدکننده ۴.۲ درصد بالا رفت و قیمت سوخت دیزل نیز جهشی ۲۴.۱ درصدی را ثبت کرد.

بنابراین، PPI فشار شدیدتری را در ابتدای زنجیره قیمت نشان می‌دهد و CPI نیز از آغاز انتقال بخشی از این فشار، به‌ویژه در بنزین، حمل‌ونقل و خدمات، به مصرف‌کننده حکایت دارد. افزایش قیمت تولیدکننده الزاماً به همان نسبت و بلافاصله وارد قیمت مصرف‌کننده نمی‌شود؛ اما هم‌جهت شدن دو شاخص، احتمال ماندگاری فشار تورمی در ماه‌های آینده را تقویت کرده است.

بازار‌ها چگونه به تورم آمریکا واکنش نشان دادند؟

مهم‌ترین واکنش در بازار اوراق خزانه‌داری شکل گرفت. بازده اوراق دو ساله آمریکا که حساسیت بیشتری به مسیر نرخ بهره دارد، به حدود ۴.۶۲ درصد افزایش یافت؛ در حالی که بازده اوراق ۱۰ساله نزدیک ۴.۹۴ درصد باقی ماند. هم‌زمان احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در نشست سپتامبر از حدود ۷۰ درصد پیش از انتشار گزارش به نزدیک ۸۵ درصد رسید.

معاملات آتی سهام آمریکا پس از انتشار CPI بخشی از رشد خود را از دست داد، اما همچنان مثبت ماند. معاملات آتی داوجونز ۰.۶۷ درصد، اس‌اندپی۵۰۰ حدود ۰.۶۱ درصد و نزدک۱۰۰ نزدیک به ۰.۷۳ درصد افزایش یافت. افت بیش از ۳ درصدی قیمت نفت و انتشار گزارش مالی مثبت برخی شرکت‌ها نیز مانع از شکل‌گیری موج فروش گسترده در بازار سهام شد. 

در بازارهای دیگر، طلا حدود ۰.۶ درصد افت کرد؛ زیرا افزایش بازده اوراق و بالا رفتن احتمال رشد نرخ بهره، جذابیت این فلز را کاهش داد.

 بیت‌کوین نیز کمتر از نیم‌درصد عقب نشست و شاخص دلار در زمان انتشار گزارش، کمی تقویت شد.

افزایش نرخ بهره قطعی شد؟

مجموع گزارش‌های اشتغال، PPI و CPI، مسیر تصمیم‌گیری فدرال رزرو را روشن‌تر کرده است. بازار کار همچنان باثبات باقی مانده، تورم تولیدکننده به ۵.۴ درصد رسیده و تورم مصرف‌کننده نیز با وجود کاهش جزئی نرخ هسته سالانه، در مقیاس ماهانه دوباره شتاب گرفته است. بازار اکنون با احتمال حدود ۸۵ درصد، افزایش ۲۵ واحدپایه‌ای نرخ بهره را تقریباً قطعی می‌داند.

کوین وارش در نشست جکسون‌هول تأکید کرده بود هدف تورمی ۲ درصدی فدرال رزرو، هدفی ثابت و غیرقابل تغییر است و تا زمانی که حرکت تورم به سمت این سطح با سرعت کافی مشاهده نشود، کار سیاست‌گذاران تمام نشده است. او همچنین گفته بود تمرکز اصلی فدرال رزرو در شرایط فعلی باید بر ثبات قیمت‌ها باشد. متن سخنرانی وارش

سیاست‌گذاران فدرال رزرو اکنون وارد دوره سکوت خبری پیش از نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر شده‌اند و تا زمان اعلام تصمیم، سخنرانی یا اظهارنظر تازه‌ای درباره سیاست پولی نخواهند داشت. در تقویم اقتصادی نیز داده‌ای هم‌وزن گزارش تورم باقی نمانده که بتواند احتمال افزایش نرخ بهره را به‌طور اساسی تغییر دهد.

تصمیم پیش‌رو تنها آزمون مبارزه با تورم نیست؛ بلکه به آزمونی برای استقلال فدرال رزرو و ریاست تازه وارش تبدیل شده است. دولت ترامپ همچنان برای کاهش نرخ بهره فشار وارد می‌کند و خودداری فدرال رزرو از افزایش نرخ، برخلاف قیمت‌گذاری ۸۵ درصدی بازار و مواضع انقباضی وارش، می‌تواند به‌عنوان عقب‌نشینی در برابر فشار سیاسی تعبیر شود و پرسش‌ها درباره استقلال بانک مرکزی آمریکا را تشدید کند.