صلاله؛ برگ برنده عمان در معادلات تجارت اقیانوس هند / مزیت ژئواقتصادی این بندر برای سرمایهگذاران ایرانی
اقتصادآنلاین: در شرایطی که بازآرایی مسیرهای تجارت جهانی و افزایش اهمیت کریدورهای دریایی، موقعیت بنادر را بیش از گذشته به یک مؤلفه راهبردی در تصمیمگیری سرمایهگذاران تبدیل کرده است، صلاله در جنوب عمان بهواسطه موقعیت کمنظیر خود در حاشیه دریای عرب و مجاورت با آبراههای اقیانوس هند، در حال تبدیلشدن به یکی از کانونهای قابل توجه تجارت و لجستیک منطقهای است.
دکتر سید مرتضی تنهایی، مشاور سرمایهگذاریهای کلان در کشورهای عربی و عضو اتاق بازرگانی مشترک ایران و عمان، در گفتوگو با اقتصادآنلاین با اشاره به ظرفیتهای متفاوت شهرهای اقتصادی عمان اظهار کرد:
«برای ارزیابی ظرفیت سرمایهگذاری در عمان، نباید همه معادله را در مسقط خلاصه کرد. مسقط همچنان قطب سیاسی، اداری، خدماتی و بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی عمان است؛ اما در حوزه تجارت دریایی، لجستیک و صادرات مجدد، صلاله دارای مزیت ژئواقتصادی متفاوتی است که باید بهصورت مستقل مورد بررسی قرار گیرد.»
وی افزود: «موقعیت صلاله در دریای عرب باعث شده این شهر از منظر اتصال به شبکه تجارت اقیانوس هند، جایگاهی فراتر از یک بندر محلی داشته باشد. این موقعیت میتواند صلاله را به یک نقطه اتصال میان بازارهای آسیایی، شبهقاره هند، شرق آفریقا، خاورمیانه و مسیرهای منتهی به اروپا تبدیل کند.»
صلاله؛ دسترسی مستقیمتر به تجارت اقیانوس هند
در تکمیل این تحلیل، الناز امیدبخش شاد، کارشناس مطلع اقتصادی مقیم شهر صلاله عمان، با اشاره به موقعیت جغرافیایی این شهر گفت: مهمترین مزیت صلاله برای فعالان اقتصادی، صرفاً وجود یک بندر نیست؛ بلکه قرارگیری آن در مجاورت مسیرهای مهم کشتیرانی اقیانوس هند است. این ویژگی، صلاله را در موقعیتی قرار میدهد که تجارت دریایی آن میتواند مستقیماً با بازارهای هند، پاکستان، شرق آفریقا و دیگر مقاصد بینالمللی پیوند بخورد.»
به گفته امیدبخش شاد، یکی از تفاوتهای مهم صلاله با مسقط، جهتگیری طبیعی این دو شهر در شبکه تجارت دریایی است؛ مسقط مزیت قابل توجهی در دسترسی به بازار داخلی عمان، ساختارهای اقتصادی و تجاری کشور و بازارهای خلیج فارس دارد، در حالی که صلاله از منظر اتصال به اقیانوس هند و مسیرهای شرق–غرب، مزیت برجستهتری ارائه میکند.
فرصت متفاوت برای سرمایههای متوسط
دکتر سید مرتضی تنهایی در ادامه تأکید کرد:«مزیت صلاله فقط برای سرمایهگذاریهای کلان و پروژههای زیرساختی قابل تعریف نیست. یکی از ظرفیتهای مهم این منطقه، امکان طراحی مدلهای تجاری مقیاسپذیر برای سرمایههای متوسط است؛ از جمله واردات، انبارداری، توزیع، بستهبندی و صادرات مجدد.»
وی افزود: «سرمایهگذار ایرانی باید عمان را صرفاً بهعنوان بازار مصرف نبیند؛ بلکه میتواند آن را بهعنوان یک سکوی تجاری برای دسترسی به بازارهای پیرامونی ارزیابی کند. در این چارچوب، انتخاب صلاله یا مسقط باید تابع بازار هدف و مدل کسبوکار باشد.»
از عمان به آفریقا؛ بازاری که کمتر دیده شده است
الناز امیدبخش شاد نیز با تأکید بر ظرفیت شرق آفریقا اظهار کرد: «یکی از فرصتهایی که هنوز در میان بسیاری از فعالان اقتصادی ایرانی کمتر مورد توجه قرار گرفته، ظرفیت صلاله برای اتصال تجاری به شرق آفریقاست. اگر سرمایهگذار به جای تمرکز صرف بر بازار داخلی عمان، یک زنجیره تأمین شامل واردات، انبارش و صادرات مجدد طراحی کند، موقعیت صلاله میتواند ارزش افزوده متفاوتی ایجاد کند.»

وی ادامه داد: «به اعتقاد من، مزیت اصلی صلاله را باید در پیوند سه مؤلفه بندر، منطقه آزاد و موقعیت جغرافیایی در اقیانوس هند جستوجو کرد. این سه مؤلفه در کنار یکدیگر، ظرفیت تبدیل صلاله به یک هاب تجاری و لجستیکی منطقهای را تقویت میکنند.»
مسقط یا صلاله؟
دکتر سید مرتضی تنهایی در پاسخ به این پرسش که کدام شهر برای سرمایهگذار ایرانی جذابتر است، گفت:«پاسخ مطلقی وجود ندارد. برای تجارت با بازار داخلی عمان، خدمات، ارتباطات اداری و بسیاری از فعالیتهای تجاری، مسقط همچنان انتخاب قدرتمندی است اما برای تجارت دریایی، صادرات مجدد و دسترسی به بازارهای اقیانوس هند، هند و شرق آفریقا، صلاله باید با نگاه جدیتری در سبد انتخاب سرمایهگذار قرار گیرد.»
الناز امیدبخش شاد نیز در پایان خاطرنشان کرد: «اگر بخواهیم صلاله را صرفاً یک شهر جنوبی عمان بدانیم، بخش مهمی از ظرفیت آن را از دست دادهایم. صلاله در واقع یک نقطه اتصال ژئواقتصادی میان عمان و شبکه تجارت اقیانوس هند است؛ ظرفیتی که میتواند در سالهای آینده، نقش این شهر را در معادلات تجارت منطقهای پررنگتر کند.»
گفتوگویی با دکتر سید مرتضی تنهایی، مشاور سرمایهگذاریهای کلان در کشورهای عربی و عضو اتاق بازرگانی مشترک ایران و عمان با تکمیل تحلیل توسط الناز امیدبخش شاد، کارشناس مطلع اقتصادی مقیم شهر صلاله عمان
ا