پیش‌بینی بانک جهانی درباره آینده | جنگ ایران و آمریکا با اقتصاد جهان چه می‌کند؟

به گزارش اقتصادآنلاین، ایندرمیت گیل، اقتصاددان ارشد بانک جهانی، در گفت‌و‌گو با رویترز هشدار داد که تشدید درگیری‌ها میان ایالات متحده و ایران می‌تواند تورم جهانی را مجددا افزایش دهد، نرخ‌های بهره را بالا ببرد و رشد اقتصاد جهان را از ۲.۹ درصد در سال گذشته به ۱.۳ درصد در سال ۲۰۲۶ کاهش دهد.

سناریوی بدبینانه بانک جهانی

گیل اعلام کرد، بانک جهانی در گزارش اقتصادی خرداد ماه خود، با توجه به ابهامات فراوان درباره جنگ خاورمیانه، سه سناریو را بررسی کرده بود. به گفته او، بدترین سناریو که شامل ادامه درگیری‌ها برای شش ماه یا بیشتر است، اکنون تا حد زیادی در حال تحقق است که در این حالت، تورم جهانی به حدود ۴.۵ درصد خواهد رسید.

هرمز و باب المندب؛ گلوگاه‌های بحران

او اضافه کرد، ادامه جنگ و آسیب به زیرساخت‌های نفتی منطقه و تنش در مسیر‌های کشتیرانی تنگه هرمز و باب المندب، امنیت غذایی را نیز به خطر خواهد انداخت؛ زیرا صادرات کود شیمیایی، هلیوم و گوگرد مورد نیاز بخش کشاورزی مختل می‌شود، که این مسئله زنجیره‌ای از پیامد‌های اقتصادی از جمله افزایش نرخ بهره را به دنبال خواهد داشت.

اظهارات گیل نخستین موضع‌گیری یک مقام ارشد بانک جهانی پس از افزایش شدید تنش‌ها میان واشنگتن و تهران و فروپاشی توافق آتش‌بس فروردین ماه است؛ توافقی که امید‌ها را برای کاهش اثرات جنگ افزایش داده بود.

با شدت گرفتن درگیری‌ها در روز‌های اخیر، نیرو‌های آمریکایی اهدافی را در جنوب و غرب ایران بمباران کردند و ایران نیز به پایگاه‌های آمریکا در بحرین، کویت و اردن حمله کرد. همچنین تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان با اختلال روبه‌رو است و حوثی‌های یمن نیز از محاصره دریایی کشتی‌های عربستان در تنگه باب‌المندب خبر داده‌اند.

گیل اعلام کرد: «احساس شخصی من این است که شاید فقط چند ماه تا وقوع این وضعیت فاصله داشته باشیم، زیرا هنوز افزایش نرخ‌های بهره آغاز نشده است.» به گفته او، اگر تورم شتاب بگیرد، کشور‌های بدهکار تنها ظرف چند ماه با مشکلات جدی در پرداخت بدهی‌های خود مواجه خواهند شد.

نشانه‌های این فشار‌ها از هم‌اکنون دیده می‌شود، چرا که برخی کشور‌های کم‌درآمد از صندوق بین‌المللی پول درخواست افزایش وام‌های فعلی خود را کرده‌اند و پاکستان نیز بنا بر گزارش‌ها از آمریکا درخواست یک بسته ۱۰ میلیارد دلاری برای تثبیت نرخ ارز کرده است.

پیش بینی بانک جهانی

طبق پیش‌بینی بانک جهانی در خرداد ماه، ۴۰ درصد از کشور‌های کم‌درآمد و با درآمد متوسط یا هم‌اکنون در بحران بدهی قرار دارند یا در معرض خطر بالای ورود به آن هستند.

او وضعیت را چنین توصیف کرد: «این مانند یک فاجعه آرام و تدریجی است؛ کشور‌هایی که همچنان بدهی‌های خود را پرداخت می‌کنند، ناچار خواهند شد منابع مالی را از آموزش، بهداشت و سایر بخش‌های حیاتی که موتور رشد آینده هستند، خارج کنند.»

چشم انداز رشد اقتصاد جهانی

بر اساس داده‌های بانک جهانی، نسبت متوسط بدهی به تولید ناخالص داخلی در کشور‌های در حال توسعه و اقتصاد‌های نوظهور در سال ۲۰۲۵ به ۷۴ درصد رسیده است، در حالی که پیش از همه‌گیری کرونا این نسبت حدود ۵۰ تا ۵۵ درصد بود. در کشور‌های کم‌درآمد نیز این نسبت از حدود ۴۰ درصد به ۶۷ درصد افزایش یافته است. گیل اعلام کرد، برخی کشور‌ها احتمالاً دچار بخشش بدهی به‌صورت موردی خواهند شد.

او همچنین اظهار داشت که اقتصاد‌های بزرگ جهان یعنی آمریکا، چین و هند تاکنون تا حد زیادی از پیامد‌های جنگ در امان مانده‌اند، زیرا هر یک از منابع متفاوتی برای حفظ تاب‌آوری اقتصادی برخوردار هستند.

گیل در ادامه افزود: «گروه ۲۰ در زمینه اصلاح سازوکار بازسازی بدهی کشور‌ها پیشرفت‌هایی داشته است، اما این اصلاحات با سرعتی بسیار کند پیش می‌رود.»

هوش مصنوعی؛ فرصت تازه برای رشد اقتصاد

با این حال، او به یک خبر امیدوارکننده نیز اشاره کرد که بر اساس تحلیل جدید بانک جهانی، کشور‌های در حال توسعه می‌توانند از هوش مصنوعی و افزایش بهره‌وری ناشی از آن سود قابل توجهی ببرند. طبق گفته او، تنها حدود ۱۰ درصد از مردم کشور‌های فقیر ممکن است از هوش مصنوعی آسیب ببینند، در حالی که این رقم در کشور‌های ثروتمند بین ۳۰ تا ۴۰ درصد است.

گیل در پایان گفت: «برای کشور‌های در حال توسعه، هوش مصنوعی می‌تواند یک فرصت بزرگ باشد. این کشور‌ها باید نسبت به اثرات هوش مصنوعی خوش‌بین‌تر از کشور‌های توسعه‌یافته باشند، این فناوری می‌تواند در بلندمدت رشد اقتصادی را به سطوحی بازگرداند که دهه‌هاست دیده نشده، هرچند احتمالاً این اتفاق در همین دهه رخ نخواهد داد.»