نقشه جدید شیخ نشینهای امارات برای ایران لو رفت
با ازسرگیری تدریجی تجارت ایران و امارات از مسیر بندر جبلعلی، بار دیگر این شیخنشین به یکی از گلوگاههای مهم تجارت خارجی ایران تبدیل شده است. هرچند دولت به دنبال بازگشت مبادلات به شرایط پیش از جنگ است، برخی کارشناسان هشدار میدهند که وابستگی دوباره به این هاب تجاری میتواند آسیبپذیری اقتصاد ایران را در برابر تحولات سیاسی افزایش دهد.
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فارس، پس از چند ماه اختلال در روابط تجاری ایران و امارات، معاون خدمات تجاری سازمان توسعه تجارت از فعال شدن دوباره مراودات تجاری میان دو کشور خبر داد. سیدمحمدصادق قنادزاده روز شنبه اعلام کرد که مبادلات تجاری از طریق بندر جبلعلی دوباره آغاز شده و روند تجارت با «شیب ملایمی» در حال بازگشت است.
بندر جبلعلی که یکی از مهمترین مسیرهای ترانزیتی کالا به ایران به شمار میرود، دو روز پس از آغاز جنگ دچار اختلال شد و روند تخلیه و ارسال بار با مشکل مواجه شد.
اختلال در تجارت و محدودیت برای تجار ایرانی
با وجود ازسرگیری فعالیت بندر، در آن مقطع امارات اجازه ترخیص برخی کانتینرهای متعلق به تجار ایرانی را نداد. همزمان گزارشهایی از مسدود شدن حسابهای بانکی تعدادی از بازرگانان ایرانی و حتی اخراج برخی از آنها از امارات منتشر شد؛ موضوعی که نگرانیهایی درباره امنیت تجارت ایران از این مسیر ایجاد کرد.
مزیتهای اقتصادی امارات برای تجارت ایران
برخی کارشناسان معتقدند جایگاه امارات در تجارت ایران بهراحتی قابل جایگزینی نیست. امیرمحمد گلوانی، کارشناس اقتصادی، میگوید حجم بالای مبادلات و ظرفیتهای مالی این کشور باعث شده امارات به یکی از مهمترین هابهای تجاری برای ایران تبدیل شود.
به گفته او، یکی از مزیتهای اصلی امارات برخورداری از نظام مالی انعطافپذیر است؛ بهگونهای که فعالان اقتصادی میتوانند بهسادگی شرکت ثبت کرده و از طریق سازوکارهای مالی مانند تراستی، تامین مالی صادرات و واردات را انجام دهند.
هشدار درباره وابستگی به یک هاب تجاری
با این حال برخی اقتصاددانان نسبت به تکیه بیش از حد بر امارات هشدار میدهند. ولیالله سیف، رئیس اسبق بانک مرکزی، معتقد است تجربه سالهای اخیر نشان داده اتکا به یک هاب ارزی—even اگر کارآمد باشد—ریسک بالایی برای اقتصاد کشور ایجاد میکند.
به گفته او، راهبرد پایدارتر برای ایران ایجاد شبکهای متنوع از کانالهای تجاری، مالی و ارزی است تا اقتصاد در برابر تحولات سیاسی و ژئوپلیتیکی آسیبپذیری کمتری داشته باشد.
لزوم تنوعبخشی به مسیرهای تجاری
اندیشکده حملونقل ایران نیز بازگشت امارات به محور اصلی تجارت خارجی کشور را به معنای وابستگی دوباره به یک گلوگاه ژئوپلیتیکی میداند. این اندیشکده تأکید دارد که ایران باید با توسعه شرکای تجاری و مسیرهای لجستیکی، از فرصت متنوعسازی بازارها استفاده کند تا تجارت خارجی کشور در برابر شوکهای سیاسی و اقتصادی مقاومتر شود.
