شانس کم آمریکا در بازار غلات ایران/ نهاده‌های دامی از کجا می‌آید؟

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایرنا، با وجود ادعای اخیر دونالد ترامپ درباره امکان فروش محصولات کشاورزی آمریکا به ایران، رئیس انجمن صنایع خوراک دام و طیور و آبزیان ایران معتقد است در شرایط فعلی، برزیل، روسیه و آرژانتین به دلیل قیمت تمام‌شده پایین‌تر، هزینه حمل کمتر و ریسک پایین‌تر مبادلات، همچنان تامین‌کنندگان اصلی نهاده‌های دامی و غلات ایران خواهند بود و خرید از آمریکا تنها در صورت کاهش موانع بانکی و ارائه مشوق‌های اقتصادی توجیه‌پذیر است.

مجید موافق قدیری درباره ادعای اخیر دونالد ترامپ مبنی بر اینکه ایران می‌تواند بخشی از منابع مالی آزاد شده را صرف خرید ذرت، گندم و سایر محصولات کشاورزی آمریکایی کند، اظهار داشت: اظهارات ترامپ به طور عمده سیاسی است و در چارچوب رقابت‌های داخلی آمریکا قابل بررسی است.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه ترامپ خرید اجباری محصولات کشاورزی این کشور را دستاوردی برای کشاورزان آمریکایی مطرح کرده است، افزود: البته ایران این ادعا را رد کرده و تاکید دارد که نحوه هزینه کرد منابع بر اساس تشخیص و نیاز‌های ایران خواهد بود.

وی در عین حال امکان خرید محصولات کشاورزی آمریکایی را فرصتی برای تنوع بخشی به منابع تامین ایران دانست و خاطر نشان کرد: تحقق این امر مشروط به کاهش موانع بانکی، لجستیکی و البته سیاسی است، زیرا تجربه نشان داده بدون تضمین‌های عملی مانند پرداخت‌های قابل اعتماد، جنبه اقتصادی آن محدود و بیشتر به ابزار چانه زنی سیاسی شبیه است.

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران خاطر نشان کرد: ایران در نیم قرن گذشته به دلیل کاهش منابع آبی و رشد جمعیت به یکی از واردکنندگان عمده نهاده‌های دامی همچون ذرت، کنجاله سویا و دانه‌های روغنی در منطقه و جهان تبدیل شده است، اما در سال‌های اخیر سهم آمریکا در واردات ایران بسیار محدود بوده است.

وی با اشاره به اینکه ایران نیاز خود را به طور عمده از برزیل (ذرت و سویا)، اوکراین، آرژانتین و روسیه تامین می‌کند افزود: بازار ایران برای آمریکا پتانسیل بالایی دارد، اما در عمل تا امروز سهم ناچیزی داشته است.

موافق قدیری خاطرنشان کرد: پیش از انقلاب اسلامی تجارت کشاورزی دو کشور قابل توجه بود، اما پس از آن به موارد معدود و خاص محدود شد، در واقع کشورمان خریدار بزرگی برای صادرکنندگان جهانی است، اما آمریکا به دلیل موانع موجود عملا غایب بوده است.

مزیت اقتصادی تامین نهاده از روسیه و برزیل

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران با بیان اینکه از نظر اقتصادی خرید غلات و نهاده‌های دامی از آمریکا می‌تواند برای ایران مزیت قیمتی یا کیفی نسبی به سایر تامین‌کنندگان مانند برزیل، آرژانتین و روسیه داشته باشد، گفت: البته محصولات آمریکایی مزیت قیمتی شاخص و قابل توجهی ندارد و حتی در بسیاری موارد محدود است، زیرا که برزیل و آرژانتین به دلیل فاصله حمل کمتر به خلیج فارس هزینه‌های لجستیکی پایین‌تر و البته حجم تولید اغلب رقابتی‌تر هستند و ذرت برزیل معمولا ارزان‌تر به ایران تحویل داده می‌شود.

موافق قدیری با یادآوری اینکه محصولات کشاورزی آمریکا به دلیل درجه بندی دقیق، پروتئین بالاتر، آلودگی کمتر و ثبات بیشتر در تامین از نظر کیفی برتری دارند، گفت: این نکته مهم است که برای صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان، کیفیت بالاتر می‌تواند بازدهی بهتر و سلامت بیشتر دام را به همراه داشته باشد که ارزش افزوده ایجاد می‌کند.

وی اضافه کرد: با این وجود با توجه به ریسک تحریم و هزینه‌های بالاتر بدون تخفیف قابل توجه یا تسهیلات بانکی، مزیت اقتصادی واضحی نسبت به تامین‌کنندگان فعلی وجود ندارد.

امکان توسعه تجارت بدون عادی سازی روابط سیاسی

عضو هیات نمایندگان اتاق ایران درباره اینکه آیا با وجود اعمال تحریم‌های ظالمانه از سوی آمریکا علیه مردم ایران در عمل امکان تجارت محصولات کشاورزی میان ایران و آمریکا وجود دارد، اظهار داشت: بله، در عمل هرچند به شکل محدود امکان پذیر است؛ آمریکا از سال ۲۰۰۰ صادرات غذایی و کشاورزی به ایران را تحت مجوز عمومی مجاز کرده و این اقلام اغلب از محدودیت‌های تحریمی مستثنی بوده‌اند.

موافق قدیری افزود: معاملات گذشته مانند خرید گندم در سال ۲۰۰۸ یا سویا در سال ۲۰۱۸ نشان دهنده این امکان است، موانع اصلی در این خصوص نیز شامل تحریم‌های بانکی، مسائل لجستیکی و ریسک ثانویه است؛ از این رو با کاهش محدودیت‌های بانکی به نظر می‌رسد تجارت می‌تواند بدون نیاز به عادی سازی روابط سیاسی مانند الگویی در برجام گسترش یابد.

این فعال حوزه نهاده‌های دامی درخصوص اینکه اگر محدودیت‌های بانکی و تحریمی کاهش یابد، کدام محصولات کشاورزی آمریکا امکان ورود به بازار ایران را خواهند داشت، گفت: در صورت کاهش محدودیت ها، ذرت، دانه سویا، کنجاله سویا، برخی افزودنی‌ها و ریزمغذی‌های خوراک دام بیشترین شانس ورود را خواهند داشت، زیرا ایران به عنوان واردکننده عمده این نهاده‌ها، تقاضای پایدار و قابل توجهی دارد.

اظهارات ترامپ بیشتر در چارچوب رقابت‌های سیاسی داخلی آمریکا قابل بررسی است

عضو هیات نمایندگان اتاق ایران درباره اینکه آیا اظهارات ترامپ را می‌توان نشانه‌ای از اهمیت اقتصادی بازار ایران برای صادرکنندگان آمریکایی دانست یا بیشتر باید آن در چارچوب رقابت‌های سیاسی داخلی آمریکا تحلیل کرد گفت: بازار ایران به دلیل ظرفیت بالقوه چند میلیون تنی برای غلات و نهاده‌های دامی اهمیت اقتصادی واقعی برای صادرکنندگان آمریکایی دارد، اما اظهارات ترامپ بیشتر باید در چارچوب رقابت‌های سیاسی داخلی آمریکا و حمایت از کشاورزان ایالت‌های کلیدی تحلیل شود.

موافق قدیری اضافه کرد: ترامپ این موضوع را به عنوان بازار جدید برای کشاورزان آمریکایی برجسته کرده است که مشابه رویکرد قبلی اش نسبت به چین است تا رضایت پایگاه انتخاباتی خود را جلب کند.

وی درخصوص اینکه اگر ایران تصمیم بگیرد همچنان نیاز خود را از کشور‌های دیگری مانند برزیل، روسیه، قزاقستان یا آرژانتین تامین کند، آیا از نظر اقتصادی هزینه یا مزیت قابل توجهی نسبت به خرید از آمریکا خواهد داشت تصریح کرد: بله حتما مزیت قابل توجهی وجود دارد، خرید از برزیل، روسیه، قزاقستان یا آرژانتین به دلیل حمل ارزان‌تر با مسیر‌های دریایی کوتاه‌تر قیمت رقابتی‌تر و پرداخت‌های آسان‌تر بدون ریسک تحریم ثانویه از نظر هزینه به صرفه‌تر است.

به گفته وی، هرچند آمریکا ممکن است در برخی موارد کیفیت بالاتری داشته باشد، اما این تفاوت معمولا با هزینه اضافی مگر در شرایط خاص توجیه نمی‌شود.

آمار ۸ میلیارد دلاری واردات و چشم انداز خودکفایی

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران درباره چگونگی حجم واردات نهاده‌های دامی و گندم در سال گذشته و همچنین با توجه به برنامه ایران برای کشت فراسرزمینی و کاهش وابستگی به واردات چه چشم‌اندازی در این بخش متصور هستید، گفت: سال گذشته بیش از ۲۰ میلیون تن نهاده دامی به ارزش حدود ۸ میلیارد دلار وارد کشور شده که بخش عمده واردات نهاده‌های دامی مربوط به ذرت و کنجاله سویا و جو دامی بوده است.

موافق قدیری افزود: ایران همچنان واردکننده قابل توجهی در حوزه نهاده‌های دامی تولید خوراک دام است و هرچند برنامه کشت فراسرزمینی و تلاش برای خودکفایی و خوداتکایی ادامه دارد، اما تقاضای رو به رشد بخش دام و طیور، واردات را ضروری نگه می‌دارد.

وی اظهار داشت: چشم انداز واقع بینانه این است که طبق قانون برنامه هفتم پیشرفت خام فروشی نهاده‌های دامی کاهش پیدا کند و از ظرفیت و تکنولوژی کارخانجات خوراک دام، طیور و آبزیان استفاده بهینه شود.

وی با تاکید بر اینکه تنوع منابع تامین انعقاد قرارداد‌های بلندمدت و بهبود لجستیک بنادر کلیدی نیز باید در برنامه‌های دولت و بخش خصوصی باشد افزود: به نظر می‌رسد تا مدت‌ها نوسانات ارزی و تغییرات آب و هوایی همچنان چالش محسوب شوند و کاهش کامل وابستگی در کوتاه مدت بعید است؛ بنابراین مدیریت هوشمند واردات در کنار تقویت تولید داخلی و برنامه ارتقا بهره وری بهترین مسیر است.