نذری محرم در محاصره تورم | قیمه نذری برای ۱۰۰ نفر چقدر خرج برمیدارد؟
در شرایطی که تورم سالانه خوراکیها بر اساس آمارهای رسمی از ۸۰ درصد گذشته است، سنت دیرپای پخت غذای نذری در محرم، امسال بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر افزایش هزینهها قرار گرفته است.
به گزارش اقتصادآنلاین، غذای نذری در فرهنگ ایرانی-اسلامی، صرفاً یک رسم تقویمی یا توزیع ساده خوراک نیست؛ بلکه تجلی همبستگی اجتماعی و سازوکاری خودجوش برای بازتوزیع نعمت در مقیاس خرد و کلان است. با فرارسیدن محرم، فشار گرانی بیش از هر زمان دیگری بر این آیین دیرینه سنگینی میکند و پخت نذری را به مسئلهای جدی برای بانیان و هیئتها تبدیل کرده است؛ وضعیتی که آمارهای رسمی نیز بر آن صحه میگذارند.
شوک آماری؛ تداوم فشار بر سبد خوراکی
تحلیل دادههای اقتصادی نشان میدهد که تورم گروه «خوراکیها و آشامیدنیها»، مستقیماً هزینههای نذری را هدف قرار داده است. طبق گزارش مرکز آمار، نرخ تورم نقطهبهنقطه این گروه در اردیبهشتماه به شاخص ۱۳۰ درصد رسید که نسبت به فروردین که ۱۱۶ درصد بوده، صعود کرده است؛ جهشی که نشاندهنده شتاب بالای قیمتها در بازار است. این فشار تورمی در مناطق روستایی با ثبت عدد ۱۳۵ درصد، بیش از مناطق شهری (۱۲۹ درصد) احساس میشود. همچنین افزایش تورم سالانه خوراکیها به ۸۳ درصد، گویای آن است که بانیان نذری امسال با بازاری ملتهب و پیشبینیناپذیر روبهرو هستند.
کالبدشکافی هزینههای یک دیگ ۱۰۰ نفره
در میان انواع نذریها، «قیمه» بهدلیل محبوبیت عام، انتخاب نخست بسیاری از هیئتهاست. اما تهیه همین غذای محبوب، امسال به یک چالش جدی تبدیل شده است. برای طبخ قیمه نذری جهت پذیرایی از ۱۰۰ نفر، بهطور میانگین به اقلام زیر نیاز است:
- برنج: ۲۰ کیلوگرم
- گوشت قرمز: ۷ کیلوگرم
- لپه: ۴ کیلوگرم
- سیبزمینی: ۱۰ کیلوگرم
- روغن: ۱۰ کیلوگرم
- رب گوجهفرنگی: ۳ کیلوگرم
بر اساس برآوردهای میدانی و نرخ مواد اولیه، هزینه تمامشده برای هر پرس قیمه با کیفیت متوسط، بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تومان برآورد میشود. در صورتی که بانیان قصد استفاده از مواد اولیه مرغوب (مانند گوشت گوسفندی ممتاز و برنج ایرانی) را داشته باشند، این رقم به ۳۰۰ تا ۳۸۰ هزار تومان به ازای هر نفر افزایش مییابد. بر این اساس، سهم اجزای اصلی در بودجهبندی یک دیگ ۱۰۰ نفره (با میانگین هزینه ۲۵ تا ۳۸ میلیون تومان) به شرح زیر است:
گوشت
با سهم ۴۰ تا ۵۰ درصدی، اصلیترین فشار مالی را وارد میکند.
برنج
با سهم ۳۰ تا ۳۵ درصدی، در رتبه دوم هزینهها قرار دارد.
حبوبات و چاشنیها
مجموع این اقلام در کنار هزینه روغن، حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بودجه را به خود اختصاص میدهند.
هزینههای سربار؛ از دستمزدها تا ظروف یکبارمصرف
چالشهای اقتصادی نذری تنها به مواد اولیه محدود نمیشود. هزینههای جانبی شامل دستمزد آشپز، حملونقل و حاملهای انرژی، بار مالی مضاعفی ایجاد کردهاند. در این میان، هزینه بستهبندی به یکی از دغدغههای جدی تبدیل شده است. فعالان بازار از رشد ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصدی قیمت ظروف یکبارمصرف در ماههای اخیر خبر میدهند. در مراسمی که هزاران پرس غذا توزیع میشود، هزینه ظروف به تنهایی میتواند بخش بزرگی از منابع مالی خیرین را صرف خود کند.
تغییر الگوی نذری در سایه گرانی
شواهد نشان میدهد که برپایی سفرههای نذری در سال جاری، بهشدت تحت تأثیر نوسانات شاخص تورم قرار گرفته است. با این حال، مشاهدات میدانی گویای آن است که این سنت دیرینه همچنان زنده است و هیئتها و خیرین همچنان در تلاشاند این سنت را با شیوههای متناسب با شرایط اقتصادی ادامه دهند.
