چرا حادثه پتروشیمی کارون برای بازار مهم است؟

اقتصادآنلاین – رجا ابوطالبی: پس از حملات آمریکایی-صهیونیستی به خاک کشورمان، سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی اعلام کرد که شرکت پتروشیمی کارون در این منطقه هدف دو اصابت قرار گرفته است؛ حادثه‌ای که ابعاد خسارت و پیامد‌های احتمالی آن هنوز از سوی مراجع رسمی در حال بررسی است.

اما پرسش مهم برای بازار داخل این است که این اتفاق چه اثری بر زنجیره تامین، قیمت مواد اولیه و محصولات وابسته به صنعت پتروشیمی خواهد گذاشت. اقتصادآنلاین در این گزارش، پیش از اعلام نهایی میزان خسارت‌ها، پیامد‌های احتمالی این حادثه را بر بازار داخلی بررسی می‌کند.

محصولات تولیدی پتروشیمی کارون چیست؟

اهمیت حادثه رخ‌داده در پتروشیمی کارون از آن جهت دوچندان است که این مجتمع، تنها تولیدکننده MDI در کشور محسوب می‌شود. محصولی که ظرفیت تولید سالانه آن در این مجتمع حدود ۴۰ هزار تن برآورد می‌شود و هرگونه اختلال در روند تولید آن می‌تواند زنجیره‌ای از صنایع پایین‌دستی را تحت تاثیر قرار دهد.

اهمیت پتروشیمی کارون زمانی روشن‌تر می‌شود که به گستره مصرف محصول اصلی آن، یعنی MDI، توجه کنیم. این ماده یکی از خوراک‌های کلیدی در زنجیره تولید پلی‌یورتان است و در طیف وسیعی از صنایع خانگی، ساختمانی و خودرویی کاربرد دارد. MDI در تولید انواع عایق‌های حرارتی مورد استفاده در صنایع مختلف، از جمله سردخانه‌ها و صنایع یخچال‌سازی نقش مهمی دارد. همچنین در صنعت خودرو برای تولید صندلی، داشبورد، پنل‌های داخلی و غربیلک فرمان به کار می‌رود.

صنایعی که نوسان قیمت در انتظار آنهاست

این موضوع به معنای آن است که دو صنعت مهم و مصرفی کشور، یعنی لوازم خانگی و خودروسازی، ممکن است بار دیگر با موج تازه‌ای از افزایش هزینه تولید و در ادامه رشد قیمت‌ها روبه‌رو شوند. لوازم خانگی که طبق آمار‌های مرکز آمار در چهار ماه گذشته نزدیک به ۴۵ درصد رشد قیمت داشت، حالا با آسیب احتمالی به یکی از حلقه‌های تامین مواد اولیه خود، در معرض فشار قیمتی تازه‌ای قرار گرفته است.

خودروسازی نیز از این نوسان بی‌نصیب نخواهد ماند. این صنعت که پیش‌تر تحت تاثیر آسیب به صنایع فولادی، موجی تند و غیرمنتظره از افزایش قیمت را پشت سر گذاشته بود، حالا با ریسک تازه‌ای در زنجیره تأمین مواد اولیه مواجه است. کاهش دسترسی به MDI و مشتقات پلی‌یورتانی می‌تواند تولید برخی قطعات داخلی خودرو، از صندلی و داشبورد گرفته تا پنل‌ها و غربیلک فرمان را تحت فشار قرار دهد و زمینه‌ساز رشد دوباره هزینه تولید شود.

در چنین شرایطی، میزان اثرگذاری این حادثه بر بازار داخل، بیش از هر چیز به سطح واقعی خسارت واردشده به تاسیسات پتروشیمی کارون و مدت‌زمان احتمالی اختلال در روند تولید یا عرضه MDI بستگی دارد. اگر آسیب واردشده محدود و قابل جبران در کوتاه‌مدت باشد، اثر آن بر صنایع پایین‌دستی می‌تواند کنترل‌شده باقی بماند؛ اما در صورت طولانی شدن توقف تولید یا کاهش عرضه، فشار قیمتی به‌سرعت به زنجیره مصرف منتقل خواهد شد.

نکته مهم آن است که بازار داخلی در ماه‌های اخیر پیش‌تر نیز با موجی از افزایش قیمت مواد اولیه، رشد هزینه حمل‌ونقل، نوسانات ارزی و محدودیت‌های عرضه در برخی صنایع روبه‌رو بوده است؛ بنابراین هر شوک تازه به یکی از حلقه‌های مهم زنجیره پتروشیمی می‌تواند اثر تجمعی داشته باشد و هزینه تولید را در صنایعی مانند لوازم خانگی، خودرو، عایق‌سازی، سردخانه و قطعات پلیمری افزایش دهد.