بازگشایی بورس بدون ۴۲ نماد شرکت‌های آسیب‌دیده در جنگ؛ دو اهرم خنثی‌سازی شوک جنگی

اقتصادآنلاین، آرمان هنرکار؛ بازار سهام پس از ۵۱ روز توقف از امروز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت باز می‌شود، اما ۴۲ نماد همچنان متوقف خواهند ماند و همزمان دو طرح حمایتی برای کنترل ریسک ریزش اجرا می‌شود.

بعد از بیش از هفت هفته توقف، معاملات بازار سهام دوباره به جریان معاملات برمی‌گردد؛ بازگشتی که البته کامل نیست و با محدودیت جدی در سمت عرضه همراه است. طبق اعلام سازمان بورس، ۴۲ نماد همچنان امکان بازگشایی ندارند و شروع معاملات آنها به زمان دیگری موکول شده است. در مقابل، مجموعه‌ای از ابزار‌های حمایتی نیز وارد میدان شده تا از فشار فروش و شوک در روز‌های ابتدایی جلوگیری کند. همین ترکیب «بازگشایی ناقص + حمایت سیاست‌گذار» باعث شده پیش‌بینی‌ها از ریزش سنگین اولیه فاصله بگیرد، هرچند درباره شدت نوسانات همچنان اختلاف نظر جدی وجود دارد.

 بازگشایی محدود پس از توقف طولانی

بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش عمده نماد‌های متوقف، در بازه یکماه آینده به بازار برمی‌گردند؛ مگر در مواردی محدود از شرکت‌هایی که به‌طور مستقیم از وقایع اخیر آسیب دیده‌اند. در مجموع، بخش مهمی از وزن بازار فعلاً خارج از معاملات باقی می‌ماند و همین موضوع می‌تواند رفتار شاخص در روز‌های ابتدایی را تحت تأثیر قرار دهد.

دو ابزار اصلی برای مهار فشار فروش

در سمت سیاست‌گذار، دو طرح حمایتی برای کاهش ریسک افت شدید طراحی شده است؛ نخست «طرح هم‌وطن» که بر اساس آن پرتفوی سهامداران تا سقف یک میلیارد تومان بیمه می‌شود و سود ۳۰ درصدی ۱۸ ماهه برای شرکت‌کنندگان در نظر گرفته شده است.

متقاضیان می‌توانند با خرید نماد «هم‌وطن» در سامانه معاملات کارگزاری و پرداخت یک ریال در این طرح مشارکت کنند. البته استفاده‌کنندگان از سایر تسهیلات حمایتی، مشمول این طرح نخواهند بود.

در کنار آن، طرح دوم مبتنی بر اعطای تسهیلات از محل توثیق سهام است. بر این اساس سهامداران می‌توانند تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان وام دریافت کنند، به شرط آنکه سهام آزاد و بدون توقیف داشته باشند، بدهی یا چک برگشتی در شبکه بانکی نداشته باشند و حساب فعال در بانک‌های عامل داشته باشند. همچنین نماد‌های متوقف‌شده امکان استفاده به‌عنوان وثیقه را ندارند.

 سناریوی شاخص در روز اول بازگشایی

برآورد‌ها نشان می‌دهد با توجه به اینکه حدود ۳۵ درصد ارزش بازار در قالب ۴۲ نماد همچنان بسته است، حتی در سناریوی بدبینانه ریزش سراسری، افت شاخص کل می‌تواند محدود بماند.

در همین زمینه، سعید مومنی، کارشناس بازار سرمایه، گفته است در صورت فرض ریزش عمومی بازار، افت شاخص می‌تواند حدود ۲ درصد معادل نزدیک به ۷۰ هزار واحد باشد. او همچنین تأکید کرده حدود ۶۰ نماد کوچک‌تر بدون دامنه نوسان بازگشایی خواهند شد.

اختلاف نظر درباره عمق اصلاح بازار

با این حال، همه تحلیل‌ها هم‌سو نیستند. ابوالفضل شهرآبادی، مدیرعامل سبدگردان داریک، معتقد است در شرایطی که نماد‌های آسیب‌دیده همچنان بسته بمانند، بازار می‌تواند برای مدت طولانی‌تری در فاز منفی باقی بماند و افتی بیش از ۱۰ درصد را تجربه کند.

در سوی دیگر، کمال خانزاده، مدیرعامل کارگزاری پویش البرز، سناریوی محتاطانه‌تری ارائه می‌دهد و معتقد است شاخص در مرحله نخست بازگشایی حتی تا محدوده ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد نیز می‌تواند عقب‌نشینی کند.