روزنامه خراسان: تا دیروز فیلترشکن می فروختند امروز اینترنت پرو می فروشند

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از خراسان، باید بپذیریم که اینترنت، اکنون همچون کالاهای اساسی نیازی برای زندگی امروزی است و از همین روست که نحوه مواجهه حکمران با آن، باید بسان مواجهه با نیازهای اساسی مردم باشد. البته این را هم باید تاکید کرد که کشور در شرایط ویژه جنگ و آتش بس قرار دارد و طبیعتا هرگونه تصمیم درباره «اینترنت» و موضوعاتی مشابه آن در شمار تصمیمات ویژه جنگی تلقی می‌شود.

با این حال دلیلی نمی‌شود که در همین شرایط و با اطلاع از ملاحظات کشور، با حکمران اینترنت هم سخن نشد. از این رو، بر این باوریم که اینترنت اکنون با چالش‌های جدیدی مواجه است که شاید دو مورد آن مهم‌تر به نظر می‌رسد:

۱-جامعه را درباره تصمیمات اینترنتی اقناع و آگاه نمی‌کنیم

در طلیعه این نوشتار آوردیم که هرگونه تدبیر درخصوص مسائل کلان در دوران جنگ، تصمیمات امنیتی است و عقل و عرف، نه تنها در ایران، بلکه در تمامی جهان می‌پسندد و می‌پذیرد، آن جا که هر موضوع و مسئله‌ای، همچون یک تهدید برای امنیت کشور به شمار آید، مشمول تصمیمات و راهبرد ویژه می‌شود.

اما در این باره یک نکته اساسی وجود داد، این که چرا در چنین مواقعی تلاش چندانی برای اقناع و آگاه سازی جامعه صورت نمی‌گیرد؟‌

نمی‌توان دلیل ناگفته محدودیت‌های کنونی اینترنت را «مسائل امنیتی» دانست، اما در همین شرایط، معاون علمی و فناوری رئیس جمهور به عنوان بالاترین مرجع اجرایی در حوزه فناوری کشور اعلام کند: «حتی در شرایط جنگی بستن اینترنت راهکار درستی نیست؛ چراکه دیدیم وقتی اینترنت کامل بسته بود هم ترور‌ها ادامه داشت.» (همشهری آنلاین/دوشنبه ۲۱ اردیبهشت۱۴۰۵)

از سوی دیگر، دامنه وسیعی از مشاغل و فعالیت‌های مختلف در حوزه اقتصاد دیجیتال، کسب و کار‌ها و مجموعه تعاملات و نیازمندی‌های خرد و کلان امروز به اینترنت گره خورده که با استناد به اظهارنظر معاون علمی رئیس جمهور، قطع آن در زمان بحران، احتمالا اولین و شاید ساده‌ترین انتخاب است نه الزاما اتخاذ یک حکمرانی دقیق.

۲-فاز جدید سوء استفاده‌ها

از سال ۱۳۹۷ و همزمان با فیلترینگ تلگرام در کشور، طبقه‌ای سودجو که برخی از نمایندگان مجلس آن‌ها را «مافیای فیلترینگ» نامیدند، متولد شد که از محل فروش فیلترشکن‌ها سالانه ده‌ها میلیارد پول به جیب زدند.

سیاست فیلترینگ و جولان این مافیا تا قبل از جنگ ۱۲روزه، در شرایطی پای کار اینترنت بود که گزارش‌های رسمی از استفاده ۸۵ درصدی کاربران از فیلترشکن‌ها حکایت می‌کرد؛ یعنی این سیاست، از نظر فنی و منطق حکمرانی، هیچ گاه یک تدبیر و روش درست تعریف نشد.

حالا اما، این طبقه سودجو به گونه‌ای دیگر پا به عرصه گذاشته و این بار در پوششی جدید فاز سودجویی را با «فروش محتوا» آغاز کرده است.

تا قبل از قطع اینترنت بین الملل، کاربران امکان دسترسی رایگان به انواع و اقسام محصولات رسانه‌ای همچون بسته‌های آموزشی، صوت‌ها و ویدئو‌ها را داشتند. اما حالا بابت همان محتوا باید پول پرداخت کنند. یعنی قطع اینترنت بین الملل، بازار و درآمد جدیدی برای طبقه‌ای که با «اینترنت پرو» یا سایر دسترسی ها، اینترنت بین الملل در اختیار دارد، فراهم کرده است.

باری؛ سال هاست که از ضرورت «حکمرانی فضای مجازی» سخن گفته می‌شود، اما بروز شرایط ویژه و حوادثی همچون جنگ و ناآرامی‌های دی ماه و به دنبال آن تصمیمات اینترنتی، نشان می‌دهد که احتمالا فاصله ما تا «حکمرانی مطلوب سایبری» زیاد است.