زمزمه افزایش بهای بلیت هواپیما/ فرصت ۲روزه چارترکنندگان برای پرداخت وجوه مسافران

به گزارش اقتصاد آنلاین؛ نخستین اقدام پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بسته شدن فضای کشور و اعلام وضعیت قرمز در منطقه بود. با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ آسمان کشور به دلیل شرایط پیش آمده مسدود و تمامی پروازها لغو شد و بسیاری از مسافرانی که برای شهرها و کشورهای مختلف بلیت هواپیما تهیه کرده بودند با کنسلی پروازهای خود مواجه شدند.

توقف پروازها در فرودگاه‌های کشور

صنعت حمل‌ونقل هوایی به‌طور جدی تحت تأثیر قرار گرفت و طی حدود دو ماه توقف پروازها، به دلیل شرایط خاص امنیتی، تردد در فرودگاه‌های کشور به‌شدت محدود شد. در این مدت تنها نیروهای عملیاتی و امنیتی خاص اجازه ورود به فرودگاه‌ها را داشتند.

بر اساس شیوه‌نامه حقوق مسافران هوایی، شرکت‌های هواپیمایی موظفند نسبت به استرداد کامل و بدون جریمه وجه بلیت پروازهای لغو شده در کوتاه‌ترین زمان ممکن اقدام کنند و اگر بلیت هواپیما به صورت مستقیم از سایت شرکت هواپیمایی خریداری شده باشد، مسافران می‌توانند با مراجعه به بخش استرداد در همان سایت نسبت به استرداد بلیت خود اقدام کنند.

معرفی شش آژانس متخلف به دادسرا

سازمان هواپیمایی کشوری در ماه گذشته با معرفی شش آژانس متخلف به دادسرا با این موضوع که آنها از استرداد وجوه بلیت مسافران بعد از جنگ ۴۰ روزه خودداری کرده اند نشان داد که این سازمان نه تنها آدرس اشتباهی به سیستم قضایی ساطع می کند بلکه زورش نیز به ایرلاین ها نمی رسد.

شرکت‌های هواپیمایی نیز مکلفند وجوه پرداختی مسافران را به همان حساب خریدار بازگردانند. اما اگر بلیت از دفاتر خدمات مسافرتی خریداری شده مسافران باید از طریق همان مسیر ارتباطی که برای خرید بلیت استفاده کرده‌اند، درخواست استرداد وجه را ارائه دهند. دفاتر نیز موظفند در کوتاه‌ترین زمان ممکن وجوه را به حساب مسافران بازگردانند.

اما عدم استرداد وجوه مسافران از سوی برخی ایرلاین‌ها با گذشت چند هفته از جنگ اگر چه با واکنش سازمان هواپیمایی کشوری مواجه شده است، اما به نظر می‌رسد این واکنش چندان هم نمی‌تواند دقیق و صحیح باشد.

سازمان هواپیمایی کشوری با معرفی شش آژانس متخلف به دادسرا با این موضوع که آنها از استرداد وجوه بلیت مسافران بعد از جنگ ۴۰ روزه خودداری کرده‌اند نشان داد که این سازمان نه تنها آدرس اشتباهی به سیستم قضایی ساطع می‌کند بلکه زورش نیز به ایرلاین‌ها نمی‌رسد. اما به نظر می‌رسد رشد بهای بلیت تا حدودی این شرکت‌ها را از بابت عودت وجوه راحت خواهد کرد.

ابوذر شیرودی رییس سازمان هواپیمایی کشوری آن طور که اعلام کرده، تاکنون بیش از ۷۰ درصد از مبالغ بلیت‌ پروازهای لغو شده در ایام جنگ به اشکال مختلف به مسافران بازگردانده شده است. از سوی دیگر این سازمان، به تمامی شرکت‌های هواپیمایی اخطار داده که حداکثر ظرف دو روز کاری نسبت به بازپرداخت کامل بلیت‌های چارتری اقدام کنند؛ در غیر این صورت، پرونده آن‌ها برای رسیدگی قضایی ارجاع خواهد شد.

نکته ای که در این خصوص وجود دارد این است که وزارت راه و شهرسازی سال های سال است که پرواز چارتر را خلاف قانون دانسته و تلاش كرده تا با برنامه ریزی پروازی چارتری برخورد كند.

فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی به عنوان متولی اصلی حمل‌ونقل کشور، موضع‌گیری‌هایی درباره عملکرد چارترکنندگان بلیت هواپیما و قیمت‌گذاری‌ها داشته است.

وی تاکید داشته که چارترکنندگان نباید بلیت هواپیما را به دلخواه گران کنند و بلیت‌ها نباید به صورت دل‌بخواه گران‌فروشی شوند.

اکنون در ایران اتفاقی که افتاده این است که بلیت های هر پرواز با اینکه باید سیستمی به فروش برود، به چند شرکت به طور چارتر داده می شود و مسافران هم مجبورند از واسطه هایی که چارتر کرده اند بلیت را با بهای گران تر بخرند. شرکت های هواپیمایی با فروش چارتری در گرانی بلیت دخیل هستند.

آن طور که سازمان هواپیمایی کشوری چندی پیش اعلام کرده بود، با لغو پروازها و در مدت جنگ این سازمان در بخشنامه‌های متعددی شرکت‌ها و آژانس‌ها را ملزم به استرداد وجوه بلیت و احقاق حقوق مردم کرده بود و در این راستا نیز شش آژانس برای رسیدگی به تخلفات به مراجع ذی‌ربط معرفی شدند.

حرمت‌الله رفیعی، دبیر انجمن دفاتر خدمات مسافرتی در واکنش به اقدام سازمان هواپیمایی کشوری که گفته می‌شود در پی عدم بازگشت وجوه بلیت‌ها، ۶ شرکت خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی (چارترکننده) به دلیل تخلف محرز به دادسرای عمومی و انقلاب اسلامی معرفی کرده است گفت: مشکل اصلی نه دفاتر، بلکه شرکت‌های هواپیمایی هستند که صدها میلیارد تومان از وجوه مسافران را بازنگردانده‌اند و همین موضوع باعث نارضایتی گسترده شده است.

او معتقد است که بخش عمده وجوه سفرهای لغو شده در ایام جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و پس از آن، نزد شرکت‌های هواپیمایی باقی مانده و دفاتر به دلیل عدم دریافت این مبالغ، امکان بازپرداخت هزینه‌ها به مسافران را ندارند.

با این حال، اما آن طور که گزارش‌های مردمی نشان می‌دهد هنوز برخی از مسافران موفق به دریافت وجوه پروازهای کنسلی خود بعد از گذشت حدود دوماه نشده‌اند.

اما اخیرا رییس سازمان هواپیمایی کشوری نیز گفته که در گام نخست، با صدور بخشنامه‌ای فوری، بر استرداد کامل وجه بلیت‌های ابطالی بدون کسر جریمه تأکید شد. همچنین شرکت‌های هواپیمایی موظف شدند با به‌روزرسانی روزانه وضعیت رزروها، فرآیند بازگشت وجه را از طریق واریز آنی به حساب مسافران یا پرداخت نقدی در دفاتر فروش تسهیل کنند. تاکنون بیش از ۷۰ درصد از مبالغ بلیت‌ها به اشکال مختلف به مسافران بازگردانده شده است؛ به‌گونه‌ای که برای خریداران آنلاین، اعتبار مربوطه به حساب کاربری یا کیف پول آنان افزوده یا به‌صورت نقدی مسترد شده است.

رئیس سازمان هواپیمایی کشوری همچنین تاکید کرده که تمامی فرآیندها باید مطابق با استانداردهای شفاف و بدون ریسک‌های عملیاتی و اعتباری انجام شود و در صورت تکرار تخلف، سازمان از اختیارات قانونی خود برای اعمال محدودیت‌های جدی علیه شرکت‌های متخلف استفاده خواهد کرد.

شیرودی همچنین از برخورد قضایی با متخلفان خبر داده و گفته که تعدادی از شرکت‌های خدمات مسافرتی که با وجود دریافت کامل وجه بلیت، اقدامی برای استرداد انجام نداده‌اند، به مراجع قضایی معرفی شده‌اند. علاوه بر این، به تمامی شرکت‌های هواپیمایی اخطار داده شده است که حداکثر ظرف دو روز کاری نسبت به بازپرداخت کامل بلیت‌های چارتری اقدام کنند؛ در غیر این صورت، پرونده آن‌ها برای رسیدگی قضایی ارجاع خواهد شد.

وی درباره شرکت‌های هواپیمایی خارجی نیز گفت که این شرکت‌ها ملزم به ارائه گزارش روزانه از بلیت‌های مسترد شده هستند و در قبال عملکرد نمایندگان فروش خود مسئولیت تضامنی دارند. همچنین تسویه کامل وجوه بلیت‌های فروخته‌شده در ایران باید پیش از هرگونه انتقال درآمد ارزی انجام شود.

پیشتر مقصود اسعدی سامانی دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی در پاسخ به این پرسش که طبق دستورالعمل حقوق مسافر، وجه بلیت پروازهای لغو شده باید به مسافران مسترد شود، اما برخی گزارش‌ها حاکی از این است که هنوز ایرلاین‌ها و دفاتر فروش این اقدام را اجرایی نکرده‌اند گفته بود که به نظر می‌رسد برای عودت وجه مسافران باید شرایط جنگی به اتمام برسد و اوضاع مناسب شود. اما آنچه که مشخص است این است که بر اساس ضوابط و دستورالعمل حقوق مسافر، وجوه پروازهای باطل شده به مسافران بازگردانده خواهد شد.

اسعدی سامانی همواره بر ضرورت ساماندهی و نظارت بر فعالیت چارترکننده‌ها تأکید کرده و معتقد است که ایرلاین‌ها باید مستقیماً بر نحوه فروش بلیت توسط چارترکننده‌ها نظارت داشته باشند تا از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها جلوگیری شود.

آنچه که به نظر می‌رسد این است که بازی جدیدی از سوی ایرلاین‌ها برای گرانی بلیت هواپیما آغاز شده و آنطور که برخی گزارش ها نشان می دهند آنها یا علاقه ای به قطع همکاری با چارترکنندگان ندارند و یا اینکه قانون حکمی برای اینکه این مسیر را قطع کنند وجود ندارد.

اگر چه پروازهای چارتری در همه کشورها وجود دارد و منظور از آن فروش گروهی بلیت های یک پرواز است. اما ظاهرا شرکت های هواپیمایی در ایران به علت کمبود نقدینگی که دارند مجبور می شوند بلیت هایشان را به طور چارتری پیش فروش کنند و مثلا ظرفیت پرواز خود را برای ۶ ماه به چارترکننده می فروشند.

آنطور که به نظر می رسد سال های سال است که وزرای راه و شهرسازی یا توان مقابله با چارترکننده ها را ندارند و یا اینکه این مساله کمبود نقدینگی ایرلاین ها آنها را از پیگیری این مساله مایوس کرده و این موضوع به یک چالش بزرگ برای ناوگان هوایی تبدیل شده است.