ایران در مسیر مهندسی معکوس بمبهای سنگرشکن آمریکایی
گزارشهای تازه از منابع غربی و ایرانی حاکی از آن است که ایران توانسته مهمات آمریکایی از جمله بمب سنگرشکن GBU-۵۷ را خنثی و به منظور مهندسی معکوس در اختیار واحدهای فنی خود قرار دهد؛ تحولی که ممکن است به تولید نمونههای بومی و استفاده عملیاتی این تسلیحات در میادین نبرد منجر شود و نگرانی عمیقی در میان آمریکا و اسرائیل ایجاد کرده است.
به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، برخی منابع غربی نگرانیهایی از احتمال مهندسی معکوس مهمات عمل نکرده آمریکایی و صهیونیستی توسط ایران منتشر کردهاند. تجربه نشان داده این نگرانیها چندان بیمورد نیست. شاید اینبار نوبت به بمبهای سنگرشکن رسیده باشد.
تلاقی دو گزارش از سوی دو رسانه غربی و ایرانی، نکات جالبی پیش روی قرار میدهد. درحالی که وبسایت انگلیسی «آیپیپر» در گزارشی به نقل از تحلیلگران سابق سازمان سیا هشدار میدهد که احتمال مهندسی معکوس مهمات عمل نکرده آمریکایی و اسرائیلی از سوی ایران وجود دارد، پرس تیوی گزارش جامعتری در این خصوص منتشر ساخته است.
به گفته این رسانه تاکنون بیش از ۱۵ موشک سنگین آمریکایی خنثی شده که این مهمات «به واحدهای فنی و تحقیقاتی» برای «مهندسی معکوس» منتقل شدهاند. همچنین یک بمب سنگرشکن GBU-۵۷ با موفقیت خنثی و به مقامات مربوطه تحویل داده شد.
در خلال جنگ سال ۲۰۲۴ لبنان نیز گفته میشد که حزب الله حداقل یک بمب سنگرشکن عمل نکرده آمریکایی که توسط اسرائیل به جنوب این کشور شلیک شده بود را در اختیار ایران گذاشته است. بعد از جنگ رمضان، جمع بمبهای سنگرشکن غنیمتی بیشتر هم شده است.
از جانور قندهار تا موشک تاماهاک
در سال ۲۰۱۱ ایران توانست یک فروند پهپاد آمریکایی غول پیکر به نام آرکیو۱۷۰ که نام عملیاتی "جانور قندهار" را یدک میکشید، تحت کنترل درآورد. غنیمت گرفتن این پهپاد پیشرفته در زمان خودش سروصدای زیادی به پا کرد، چراکه احتمال مهندسی معکوس این پهپاد میرفت، اما نه از سوی ایرانیها بلکه از سوی روسها!
آن زمان تصور میشد که شاید ایران بخواهد این پهپاد را برای مهندسی معکوس در اختیار روسها بگذارد، اما جانور قندهار که در ایران رام شده بود توسط هوافضای سپاه مهندسی معکوس شد و پهپاد سیمرغ یا شاهد ۱۷۱ از روی آن ساخته شد. سپس برخی دیگر از پهپادهای آمریکایی نظیر اسکن ایگل، آرکیو۱۱و۷،ام کیو وان و... نیز مهندسی معکوس شدند تا دیگر کسی در دانش نظامی متخصصان ایرانی شکی نداشته باشد.
علت ترس نتانیاهو از ارسال سلاح به اوکراین
در تیرماه سال ۱۴۰۲ که جنگ اوکراین همچنان در مرکز توجهات قرار داشت، تعدادی از نمایندگان کنست اسرائیل این سوال را از نتانیاهو پرسیدند که چرا اسرائیل آن طور که باید به اوکراین در جنگ با روسیه کمک نمیکند. پاسخ نخست وزیر اسرائیل این بود که احتمال دارد این تسلیحات به دست روسها بیفتد و آنها نیز نمونههایی از این سلاحها را برای مهندسی معکوس در اختیار ایرانیها قرار بدهند.
اگر در سال ۲۰۱۱ بیم آن میرفت که ایران پهپاد آمریکایی را به روسها تحویل بدهد، در سال ۲۰۲۳ قضیه کاملا برعکس شده بود. حالا اسرائیل و آمریکا از اینکه سلاحهایشان توسط روسها به ایران منتقل شود، میترسیدند. در همان زمان شبکه خبری سیانان طی گزارشی اعلام کرد که روسها تعدادی از تسلیحات غربی به غنیمت گرفته شده از اوکراین را به ایرانیها تحویل دادهاند. احتمال میرفت که بخشی از این تسلیحات موشکهای ضد تانک جاولین و سیستمهای موشکی استینگر باشند.
تاماهاک و سنگرشکن در کارگاه ایرانی
همزمان با منابع غربی، الجزیره نیز طی گزارشی مدعی شد که ایران در حال مهندسی معکوس تسلحیاتی مانند موشکهای تاماهاک، پهپاها ریپر، موشکهای جاسم و بمبهای سنگرشکن GBU-۵۷ است. بمبهای سنگرشکن نمونهای از تسلحیات آمریکایی است که نام آن در جنگهای اخیر خاورمیانه و خصوصا حملات اسرائیل به لبنان در روزه سال ۲۰۲۴ بسیار شنیده میشد. گفته میشود که در ترور سید حسن نصرالله با نمونهای از این بمبهای سنگرشکن انجام گرفته است.
سنگر شکن GBU-۵۷ بمبی با وزن ۱۳۶۰۰ کیلوگرم با هدایت دقیق است که میتواند در سختترین استحکامات نفوذ کند. آمریکا در جنگ با ایران و حمله به سایتهای هستهای بسیار روی این بمبها حساب کرده بود. حالا نمونههایی از آن در اختیار ایرانیها قرار گرفته است. چنانچه در هفته گذشته تصاویر خنثی سازی موشک سنگرشکن GBU‑۳۹ در عمق ۱۳ متری زمین در یزد منتشر شد.
ایران در سالهای گذشته تلاشهایی برای ساخت بمبهای هدایت شونده و سنگین انجام داده است که قاصد نمونهای از آن است. حالا که بمبهای سنگرشکن آمریکایی به دست ایران افتاده، شاید بهترین پرسش این باشد که چقدر زمان میبرد تا در میدان عمل شاهد استفاده چنین بمبهایی توسط ایران باشیم؟
