باتلاق ژئوپلیتیک فیفا / اینفانتینو تورنمنت خود را در گردباد ترامپ گرفتار می‌بیند

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از اتلتیک، هنگامی که جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در مراسم قرعه‌کشی جام جهانی در دسامبر گذشته، جایزه صلح ویژه‌ای را به دونالد ترامپ اهدا کرد، انتظار نداشت تنها ۳ ماه بعد، رئیس‌جمهور آمریکا به تیمی در جام جهانی هشدار دهد که در صورت حضور در این تورنمنت تابستانی، با عواقب مرگبار روبرو خواهد شد.

با این حال، این وضعیت دشواری بود که رئیس فیفا صبح پنج‌شنبه با آن مواجه شد؛ زمانی که ترامپ در پلتفرم Truth Social نوشت که حضور ایران در جام جهانی «مناسب» نیست و این کار برای «جان و امنیت خودشان» خطرناک خواهد بود.

به عبارت روشن‌تر، این اظهارات از سوی مهم‌ترین شخصیت سیاسی یکی از کشورهای میزبان جام جهانی، به معنای تهدید امنیت یک تیم فوتبال بود؛ چیزی که برای فیفا بدون شک فاجعه دیپلماتیک به شمار می‌رود. تا عصر پنج‌شنبه، فدراسیون فوتبال ایران پاسخ داد و اعلام کرد که تنها تیمی که جایگاهش باید در خطر باشد، کشوری است که «توانایی تأمین امنیت تیم‌های شرکت‌کننده در یک رویداد جهانی را ندارد»؛ پاسخی که اشاره‌ای آشکار به ایالات متحده بود.

اندکی پس از آن، ترامپ دوباره به فضای مجازی بازگشت و این بار ادعا کرد که جام جهانی «بزرگ‌ترین و ایمن‌ترین رویداد ورزشی در تاریخ آمریکا خواهد بود. با همه بازیکنان، مقامات و هواداران مانند ستارگانی که هستند،رفتار خواهند شد». این صحبت‌ها شاید نوعی عقب‌نشینی باشد، هرچند بدون اشاره مستقیم به ایران انجام شد.

ایرانی‌ها در استوری اینستاگرام خود اینفانتینو را تگ کردند و او را بیش از پیش به باتلاق ژئوپلیتیک کشاندند. اینفانتینو پیش‌تر ترامپ را به عنوان برنده جایزه‌ای ستوده بود که به «کسانی که برای پایان دادن به درگیری‌ها و گردهم‌آوردن مردم در روح صلح تلاش می‌کنند» اهدا می‌شود.

این وضعیت برای اینفانتینو پرسش‌های آشکاری مطرح می‌کند؛ از جمله اینکه آیا ایران می‌تواند در تورنمنت تابستان امسال شرکت کند یا خیر؟ در سطح گسترده‌تر، این موضوع قضاوت و استراتژی کلی اینفانتینو در برخورد با ترامپ را زیر سؤال می‌برد.

رویکرد اینفانتینو مجموعه‌ای از ژست‌های عمومی تملق‌آمیز بوده است که در مجموع، نشان‌دهنده میزان آمادگی او برای قربانی کردن اعتبار خود و فیفا در راه جلب رضایت ترامپ است.

برای بسیاری، خاطره ماندگار این موضوع، مراسم قرعه‌کشی جام جهانی است؛ جایی که اینفانتینو به ترامپ جام، مدال و گواهی‌نامه اهدا کرد و حتی ویدئویی تولیدشده توسط فیفا پخش شد که ادعاهای (مورد مناقشه) ترامپ درباره نقش او در پایان دادن به چندین درگیری در جهان را ترویج می‌کرد. اینفانتینو حتی ترتیب داد تا خواننده مورد علاقه ترامپ، آندره‌آ بوچلی، مراسم را آغاز کند و گروه ویلیج پیپل آهنگ Y.M.C.A. – که به سرود ترامپ تبدیل شده – را برای پایان اجرا بخوانند.

با این حال، این موارد تنها نوک کوه یخ هستند؛ در مجمع جهانی اقتصاد در داووس ۲۰۲۰، اینفانتینو که از طریق پیشنهاد میزبانی مشترک آمریکای شمالی برای جام جهانی ۲۰۲۶ با ترامپ آشنا شده بود، او را برای سخنرانی در جمع مدیران ارشد شرکت‌ها معرفی کرد.

اینفانتینو با شور و حرارت گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ قطعاً یک ورزشکار است. من در زندگی‌ام خوش‌شانس بوده‌ام که با تعدادی از بااستعدادترین ورزشکاران فوتبال آشنا شوم. رئیس‌جمهور ترامپ از همان جنس ساخته شده است. او با آن‌ها رقابت می‌کند. او آنچه بسیاری فکر می‌کنند را واقعاً بیان می‌کند و مهم‌تر، آنچه می‌گوید را انجام می‌دهد. این کار رویای آمریکایی را به واقعیت تبدیل می‌کند.»

تعجبی ندارد که اینفانتینو پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ۲۰۲۵، به شدت به او نزدیک شد. در دسامبر ۲۰۲۴، اندکی پس از پیروزی انتخاباتی ترامپ، اینفانتینو دختر او ایوانکا، دامادش جرد کوشنر و نوه‌اش تئودور را به مراسم قرعه‌کشی جام جهانی باشگاه‌ها در میامی دعوت کرد؛ جایی که تئودور حتی قرعه اول تشریفاتی را انجام داد. از آن زمان، اینفانتینو اجازه داد ترامپ نسخه‌های تکراری جام طلایی پلاک‌دار تیفانی شرکت‌های جام جهانی باشگاه‌ها و جام جهانی را در دفتر بیضی کاخ سفید نگه دارد؛ نسخه‌هایی که هر دو توسط فیفا تامین شده‌اند.

اینفانتینو همچنین با کراوات قرمز در تجمع پیش از تحلیف ترامپ شرکت کرد. او تنها چند روز قبل از این مراسم از اقامتگاه مار-آ-لاگو ترامپ بازدید کرده بود و سپس در مراسم تحلیف حضور یافت و خنده‌های رضایت او در فیلم‌ها هم به چشم آمد. درست در همان زمانی که ترامپ پیشنهاد تغییر نام خلیج مکزیک به خلیج آمریکا را مطرح کرد. این موضوع، همان‌طور که قابل تصور است، برای سیاستمداران و مقامات فوتبال مکزیک – یکی از میزبانان مشترک جام جهانی – چندان خوشایند نبود.

اینفانتینو هرگز حساسیت چندانی به ظاهر نزدیکی بیش از حد به متحدش نشان نداده است؛ حتی در حالی که جنگ‌های تجاری با کانادا (میزبان دیگر) شعله‌ور شد و ترامپ درباره تبدیل کانادا به ایالت ۵۱ آمریکا خیال‌پردازی می‌کرد.

از آن زمان، اینفانتینو هر گام ممکن – و حتی ناممکن – را برای خشنودی و آرام کردن ترامپ برداشته است. او دفتری برای فیفا در برج ترامپ نیویورک افتتاح کرد و برنامه‌ها و مذاکرات گسترده فیفا برای برگزاری قرعه‌کشی در لاس‌وگاس را کنار گذاشت و به جای آن، به توصیه ترامپ، به مرکز کندی رفت؛ جایی که هیئت مدیره‌اش که توسط جو بایدن منصوب شده بودند، در آغاز دوره دوم ترامپ برکنار شدند و ترامپ به عنوان رئیس جدید آنجا منصوب شد. اینفانتینو اخیراً به همان مکان بازگشت تا در مستند ملانیا که درباره همسر ترامپ است، حضور داشته باشد.

در این مسیر، اینفانتینو عملاً به عضوی گسترده از همراهان مسافرتی ترامپ تبدیل شده است؛ او در سفرهای ترامپ به قطر و عربستان سعودی در ماه مه گذشته شرکت کرد که باعث شد چند ساعت با تأخیر به کنگره خود فیفا در پاراگوئه برسد. این تأخیر منجر به خروج مدیران اروپایی شد که اینفانتینو را متهم به اولویت دادن به «منافع سیاسی خصوصی» بر ورزش کردند. اینفانتینو ادعا کرد که در منطقه خلیج فارس به نفع منافع فیفا عمل کرده است.

سپس شاهد صحنه‌های سوررئال نشست‌های خبری اینفانتینو در کنار ترامپ در کاخ سفید بودیم. می‌توان به زمانی اشاره کرد که ترامپ هشدار داد بازی‌های شهرهای میزبان، از جمله سیاتل و لس‌آنجلس، ممکن است به دلیل نگرانی‌های امنیتی جابه‌جا شود؛ جایی که اینفانتینو بی‌تفاوت سرش را تکان می‌داد. این اتفاق در همان روزی رخ داد که ترامپ گفت آماده است به مکزیک – یکی از میزبانان مشترک ۲۰۲۶ – به‌دلیل نگرانی‌های قاچاق مواد مخدر حمله کند.

اینفانتینو در کنفرانس خبری تیم یوونتوس، در روز بازی جام جهانی باشگاه‌ها در ژوئن، پیراهن شماره ۴۷ فیفا (به دلیل ریاست‌جمهوری ۴۷ ترامپ) را به او اهدا کرد. در همان نشست، ترامپ تلاش کرد اعضای تیم یوونتوس را به بحث درباره نمایندگی تراجنسیتی در ورزش زنان بکشاند و در حضور بازیکنان گیج آمریکایی یوونتوس، تیموتی وه‌آ و وستون مک‌کنی، بحث تغییر حکومت در ایران را مطرح کرد!

همچنین نباید فراموش کرد که اینفانتینو در نخستین «نشست کریپتو» کاخ سفید در کنار ترامپ حضور یافت. او گفت: «فیفا تحت ریاست من بسیار علاقه‌مند به توسعه سکه فیفا از آمریکا و فتح پنج میلیارد هوادار فوتبال در جهان است.» فیفا از آن زمان اطلاعات بیشتری ارائه نکرده است.

اینفانتینو اکنون بیش از هر رهبر جهانی در دوره دوم ترامپ در دفتر بیضی کاخ سفید ظاهر شده است. ماه گذشته او در نشست هیئت تازه‌تأسیس صلح ترامپ شرکت کرد؛ سازمانی که تاکنون توسط متحدان ناتو آمریکا نادیده گرفته شده که این موضوع عمدتاً به دلیل تهدیدهای مکرر ترامپ برای الحاق گرینلند رخ داده است.

این موضوع اینفانتینو را متوقف نکرد؛ او در آن رویداد با لبخندی دندان‌نما و کلاه بیسبال ترامپ عکس گرفت. ترامپ ادعا کرد فیفا موافقت کرده ۷۵ میلیون دلار برای بازسازی غزه کمک کند و فیفا طرح سه‌مرحله‌ای ارائه داد که ادعا می‌کرد استادیوم ملی ۲۰ هزار نفری ظرف سه سال ساخته خواهد شد. ویدئوی هوش مصنوعی نمایش‌داده‌شده در رویداد، استادیومی را کنار ردیف‌های چادر نشان می‌داد. ترامپ گفت فیفا «بزرگ‌ترین ستارگان جهان را به آنجا خواهد برد».

این موضوع برای اینفانتینو مشکل‌ساز شد؛ زیرا رهبر هیئت صلح به سرعت از صلح خسته به نظر رسید و نیروهای آمریکایی پس از دستگیری نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، به ایران حمله کردند. اکنون ایرانی‌ها پاسخی از اینفانتینو می‌خواهند و اینفانتینو، که مدت‌ها چنان مشتاقانه به دنبال هم‌نشینی با ثروتمندان و قدرتمندان جهان بود، اکنون درمی‌یابد که درگیری سیاسی چیزی بیش از عکس‌های یادگاری و جملات سطحی است.

پرسش اصلی درباره رفتار اینفانتینو این است که چرا؟ چرا رئیس فیفا این‌قدر اغلب در کنار ترامپ ظاهر می‌شود و سیاست‌های او را حمایت می‌کند؟ فیفا طبق اساسنامه‌اش باید سازمانی بی‌طرف سیاسی باشد و هرچند همکاری با کشورهای میزبان ضروری است، این سطح از تملق از سوی یک رهبر ورزشی بی‌سابقه به نظر می‌رسد. این حتی در مقایسه با نزدیکی اینفانتینو به رهبران  روسیه، قطر و عربستان سعودی – جایی که اغلب شریک مطیعی به نظر می‌رسید – رنگ می‌بازد.

تملق او نسبت به ترامپ در سطح دیگری است. این موضوع حتی منجر به شکایت رسمی به کمیته اخلاق فیفا شده است؛ نامه‌ای ۸ صفحه‌ای از سوی سازمان غیرانتفاعی FairSquare – که بر حقوق مهاجرت کارگری جهانی، سرکوب سیاسی و ورزش تمرکز دارد – مبنی بر «نقض‌های مکرر» بی‌طرفی سیاسی فیفا ارسال شده است.

به گفته بعضی نزدیکان اینفانتینو، این سیاست طولانی‌مدت تملق برای ترامپ از واقعیتی سیاسی ناشی می‌شود. آن‌ها می‌گویند ترامپ به حرف اینفانتینو گوش می‌دهد و شاید همین منجر به پست ترامپ در روز پنج‌شنبه شد که تورنمنت را «ایمن» توصیف کرد. پیامی که درست در زمانی منتشر شد که فیفا به‌دلیل پست قبلی رئیس جمهور آمریکا در یک بحران قرار گرفته بود. با این حال حفظ تعادل بین انگیزه‌های ترامپ و منافع فیفا، عملیاتی پرخطر است.

نگرانی‌هایی نیز در داخل فیفا به ویژه درباره سیاست سختگیرانه مهاجرتی ترامپ و تأثیر آن بر دسترسی ویزا برای شرکت‌کنندگان و هواداران وجود دارد. در این زمینه، فیفا امتیازاتی کسب کرده است. امتیازاتی مانند FIFA PASS که اولویت وقت مصاحبه برای دارندگان بلیت جام جهانی را تضمین می‌کند اما ویزا را تضمین نمی‌کند و متقاضیان همچنان باید فرآیند بررسی معمول را طی کنند.

چهار کشور شرکت‌کننده یعنی ایران، سنگال، ساحل عاج و هائیتی همچنان تحت ممنوعیت سفر هستند که شامل معافیت برای شرکت‌کنندگان می‌شود اما برای هواداران خیر. این نه تنها کمتر از انتظارات فیفا است، بلکه کمتر از تعهدات ظاهری خود ترامپ نیز هست. در نامه‌ای به تاریخ ۲ مه ۲۰۱۸ که نخستین بار توسط نیویورک تایمز گزارش شد، ترامپ به اینفانتینو نوشت که مطمئن است «همه ورزشکاران، مقامات و هواداران واجد شرایط از سراسر جهان بدون تبعیض بتوانند وارد ایالات متحده شوند».

فیفا همچنین ممکن است به حمایت خود از شهرهای میزبان در لابی‌گری برای دریافت ۶۲۵ میلیون دلار بودجه امنیتی فدرال برای رقابت اشاره کند که تابستان گذشته در کنگره تصویب شد. تأمین امنیت رویدادهای بزرگ بین‌المللی نیز مسئله‌ای آشکار امنیتی ملی است و عجیب خواهد بود اگر دولتی چنین کمکی ارائه ندهد.

برخی می‌گویند با نگه داشتن ترامپ در سمت خود، اینفانتینو خطر دخالت سیاست داخلی آمریکا در جام جهانی را کاهش می‌دهد. برای مثال، تهدیدهای ترامپ برای جابه‌جایی بازی‌ها از شهرهای تحت کنترل دموکرات‌ها فروکش کرده است. هرچند رویدادهای قراردادی طولانی‌مدت بین شهرهای میزبان و فیفا وجود داشت و خطر جابه‌جایی همیشه ناچیز به نظر می‌رسید.

دیگران که اینفانتینو را می‌شناسند نظر متفاوتی دارند و می‌گویند او واقعاً به رویکرد رهبری ترامپ علاقه‌مند است و آن را تحسین می‌کند. یافتن شباهت‌هایی بین خودشیفتگی یا فرآیندهای تصمیم‌گیری متمرکز آنها دشوار نیست. برای مثال، اینفانتینو پیش از ابداع جایزه صلح و انتخاب گیرنده آن، با شورای فیفا – معادل کابینه‌اش – مشورت نکرد.

اخیراً اینفانتینو دهمین سالگرد ریاست خود بر فیفا را جشن گرفت. جشن‌هایی در مقر فیفا در سوئیس و میامی برگزار شد. او دستاوردهای خودخوانده‌اش را در شبکه‌های اجتماعی با هشتگ Infantin10 منتشر کرد. وقتی اتلتیک از یکی از کارکنان فیفا درباره جشن اینفانتینو پرسید، او با خستگی پاسخ داد: «هر روز در این سازمان مانند جشن برای رئیس به نظر می‌رسد.»

تمایز بین اینفانتینو و فیفا همیشه آسان نیست؛ چنان‌که شخصیت و غرور یک فرد به نماد و سلطه پیام‌رسانی سازمان تبدیل شده که این شیوه یادآور ترامپ و کاخ سفید اوست.

در اینفانتینو، چه از روی پراگماتیسم یا ایدئولوژی، ترامپ حامی واقعی به نظر می‌رسد. در مجمع کسب‌وکار آمریکایی در میامی در نوامبر، اینفانتینو، ترامپ را به عنوان کسی ستود که «آنچه بسیاری فکر می‌کنند را می‌گوید» و گفت نمی‌تواند «نظرات منفی» را درک کند.

او افزود: «من آمریکایی نیستم، اما تا جایی که می‌فهمم، رئیس‌جمهور ترامپ در ایالات متحده آمریکا انتخاب شد و به وضوح انتخاب شد. وقتی در دموکراسی بزرگی مانند ایالات متحده آمریکا هستید، باید نخست نتایج انتخابات را احترام بگذارید، درست است؟»

مجری بحث در اینجا مکث نکرد تا نظر اینفانتینو درباره زیر سؤال بردن نتایج انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا توسط ترامپ – که به بایدن باخت – را بپرسد. رئیس فیفا ادامه داد: «او فقط آنچه گفته بود انجام می‌دهد. بنابراین فکر می‌کنم همه باید از آنچه انجام می‌دهد حمایت کنیم چون به نظرم خیلی خوب به نظر می‌رسد.»

اکنون اینفانتینو تورنمنت خود را در گردباد ترامپ گرفتار می‌بیند. آیا تا زمان آغاز جام جهانی در ژوئن همچنان همین نظر را خواهد داشت؟