هشدار صندوق بین‌المللی پول؛ تاثیر جنگ خاورمیانه بر اقتصاد جهان چیست؟

به گزارش اقتصادآنلاین یک مقام ارشد صندوق بین‌المللی پول روز سه‌شنبه اعلام کرد تأثیر جنگ خاورمیانه بر اقتصاد جهانی به مدت زمان آن و میزان خسارت به زیرساخت‌ها و صنایع منطقه بستگی خواهد داشت، به‌ویژه این‌که افزایش قیمت انرژی کوتاه‌مدت باشد یا پایدار.

صندوق بین‌المللی پول IMF اعلام کرد که اگر نااطمینانی ناشی از درگیری طولانی شود و اثر آن بر قیمت انرژی تداوم یابد، بانک‌های مرکزی با احتیاط عمل خواهند کرد و متناسب با تحولات پیش‌رو واکنش نشان خواهند داد.

نقش نااطمینانی و متغیر‌های کلان اقتصادی

دن کاتز، معاون اول مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول، در کنفرانس «آینده مالی» مؤسسه میلکن در واشنگتن گفت این درگیری می‌تواند «در طیفی از شاخص‌ها از جمله تورم، رشد اقتصادی و موارد دیگر، تأثیر بسیار قابل توجهی بر اقتصاد جهانی داشته باشد»، اما برای دستیابی به جمع‌بندی قطعی هنوز زود است.

پیش از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران و ضدحملات در سراسر منطقه، صندوق بین‌المللی پول رشد تولید ناخالص داخلی جهانی را برای سال ۲۰۲۶ معادل ۳.۳ درصد پیش‌بینی کرده بود؛ رشدی که با وجود اختلالات ناشی از تعرفه‌ها، تا حدی به دلیل تداوم رونق سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و انتظار برای افزایش بهره‌وری تقویت شده بود.

رصد اختلالات تجاری و نوسان بازار‌ها

کاتز گفت اثرات اقتصادی ناشی از درگیری خاورمیانه تحت تأثیر مدت زمان آن و تحولات ژئوپلیتیک بعدی خواهد بود.

پیش‌تر، صندوق بین‌المللی پول اعلام کرده بود که اختلالات ناشی از این درگیری بر تجارت و فعالیت‌های اقتصادی، افزایش شدید قیمت انرژی و تشدید نوسانات بازار‌های مالی را تحت نظر دارد.

این نهاد در بیانیه‌ای از واشنگتن اعلام کرد: «وضعیت همچنان بسیار سیال است و به محیط اقتصادی جهانی که پیش‌تر نیز با نااطمینانی مواجه بود، بر پیچیدگی‌ها می‌افزاید.»

آسیب به زیرساخت‌ها و صنایع کلیدی

کاتز گفت صندوق بین‌المللی پول تأثیرات مستقیم درگیری بر منطقه، از جمله خسارت به زیرساخت‌ها و اختلال در بخش‌های کلیدی را بررسی خواهد کرد.

او افزود: «گردشگری یکی از بخش‌های مهم است. حمل‌ونقل هوایی نیز همین‌طور. آیا خسارت فیزیکی به زیرساخت‌ها و تأسیسات تولیدی وارد شده است؟ و البته صنعت بزرگی که همه بر آن متمرکز خواهند بود، صنعت انرژی است.»

قیمت نفت روز سه‌شنبه در پی تهدید ایران به حمله به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز افزایش بیشتری یافت. نفت خام برنت، شاخص جهانی، به ۸۳ دلار در هر بشکه رسید که نسبت به سطح روز جمعه ۱۵ درصد افزایش نشان می‌دهد.

واکنش احتمالی بانک‌های مرکزی به شوک انرژی

کاتز گفت انتظار دارد بانک‌های مرکزی با توجه به تمرکز خود بر تورم هسته‌ای، افزایش موقتی قیمت انرژی را نادیده بگیرند. با این حال، اگر یک شوک پایدار انرژی به «بی‌ثباتی انتظارات تورمی» منجر شود، ممکن است بانک‌های مرکزی واکنش نشان دهند.

وی افزود جهش تورمی پس از همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۲ تحت تأثیر پیامد‌های انرژی ناشی از حمله روسیه به اوکراین قرار داشت و در آن دوره، انتقال بیشتری از تورم سرفصل به تورم هسته‌ای مشاهده شد.

کاتز گفت: «اطمینان دارم بانک‌های مرکزی، هنگامی که به این موضوع می‌اندیشند که وضعیت ژئوپلیتیک چگونه به بازار‌های انرژی منتقل می‌شود، به درس‌های دوران همه‌گیری نگاه خواهند کرد و بررسی می‌کنند که آیا می‌توانند از آن تجربیات در تعیین سیاست پولی بهره بگیرند یا خیر.»