بحران خاموش در دل پیشرفتهترین ناو جهان / ناو جرالد فورد زمینگیر شد
ناو هواپیمابر «جرالد آر. فورد» بهعنوان نماد فناوری نوین نیروی دریایی آمریکا، با بحرانی غیرمنتظره و پرهزینه دستوپنجه نرم میکند؛ بحرانی که نه به سامانههای راداری و تسلیحاتی، بلکه به شبکه فاضلاب و توالتهای این ناو بازمیگردد و حالا به چالشی عملیاتی و رفاهی برای خدمه تبدیل شده است.
به گزارش اقتصادآنلاین، در حالی که ناو فورد بهعنوان پیشرفتهترین ناو هواپیمابر جهان شناخته میشود، افشای ایمیلها و گزارشهای رسمی نشان میدهد یکی از ابتداییترین نیازهای انسانی، یعنی استفاده از سرویسهای بهداشتی، به معضلی جدی برای خدمه این ناو تبدیل شده است. قطعیهای مکرر، تعمیرات پرهزینه و وابستگی به کمک نیروهای خارج از کشتی، تصویری متفاوت از واقعیت زندگی روزمره در این غول دریایی ارائه میدهد؛ تصویری که اکنون توجه رسانهها و نهادهای نظارتی آمریکا را به خود جلب کرده است.
هشدارهای فوری و قطعیهای ناگهانی
بر اساس ایمیلهای داخلی منتشرشده، شرایط شبکه فاضلاب ناو بهقدری ناپایدار است که سرمهندس ناو ناچار شده هشدارهای فوری برای خدمه ارسال کند. در یکی از این پیامها آمده است: «اگر نیاز به استفاده از دستشویی دارید، همین حالا اقدام کنید؛ انتظار میرود سیستم حوالی ساعت ۱۳:۳۰ برای حدود دو ساعت قطع شود.»
این پیامها اغلب با اشاره به نشتی یا گرفتگی در بخشهای مشخصی از ناو همراه هستند و نشان میدهند که قطعی سرویسهای بهداشتی به امری عادی در زندگی روزمره خدمه تبدیل شده است.

افزایش وابستگی به نیروهای کمکی
زمانی که تکنسینهای مستقر در ناو قادر به رفع مشکلات نبودهاند، نیروی دریایی آمریکا مجبور به درخواست کمک از نیروهای خارج از کشتی شده است. آمارها حاکی از آن است که از سال ۲۰۲۳ تاکنون، دستکم ۴۲ بار برای رفع مشکلات توالتها از نیروهای بیرونی استفاده شده که ۳۲ مورد آن تنها در سال ۲۰۲۵ ثبت شده است. همچنین ۱۲ مورد از این درخواستها پس از آغاز مأموریت اخیر ناو در ماه ژوئن رخ داده؛ رقمی که از تشدید بحران حکایت دارد.
رسوبات کلسیمی و هزینههای نجومی
ریشه اصلی این مشکل به رسوبات کلسیمی و شیمیایی بازمیگردد که بهمرور زمان دیواره لولههای باریک طبقات زیرین ناو را میپوشاند و قطر مؤثر آنها را کاهش میدهد.
دیوان محاسبات آمریکا، ، در گزارشی رسمی اعلام کرده که نیروی دریایی برای مقابله با این گرفتگیهای مکرر، ناچار به اسیدشویی منظم کل شبکه فاضلاب ناو در طول عمر مفید آن است.
به گزارش ، هر بار اسیدشویی شبکه فاضلاب ناو فورد حدود ۴۰۰ هزار دلار هزینه دارد. اسناد نشان میدهد که از سال ۲۰۲۳ تاکنون این فرایند حداقل ۱۰ بار انجام شده، اما به دلیل خطرات زیستمحیطی و پیچیدگیهای فنی، انجام آن در وسط اقیانوس ممکن نیست و ناو باید حتماً در تأسیسات تعمیراتی پهلو بگیرد.

بلاتکلیفی در میانه مأموریت
با توجه به حضور چندماهه ناو در مأموریت جاری، مشخص نیست آخرین بار چه زمانی اسیدشویی انجام شده و وضعیت فعلی لولهها تا چه اندازه بحرانی است. همین ابهام، نگرانیها درباره تداوم اختلالها و تأثیر آن بر روحیه خدمه را افزایش داده است.
راهحل موقت تا یک دهه آینده
در پی ناتوانی خدمه در مدیریت بحران، طراحان کارخانه کشتیسازی بهعنوان تنها سازنده این کلاس از ناوها وارد عمل شدهاند. پاسخ این کارخانه به ناو فورد صریح بوده است: تنها امکان ارائه یک راهحل موقت وجود دارد؛ راهحلی که شاید بتواند توالتها را تا حدودی قابلاستفاده نگه دارد، آن هم تا زمانی که احتمالاً طی ۱۰ سال آینده بودجهای برای طراحی مجدد کامل سیستم اختصاص داده شود.

اختلافنظر بر سر تأثیر عملیاتی
سخنگوی ناوگان نیروی دریایی آمریکا با تأیید برنامههای ارتقای آینده، اعلام کرده که میزان خرابیها بهمرور کاهش یافته و قطعیهای نیم تا دو ساعته تأثیری بر عملیات نظامی نداشته است.
اما کارشناسانی مانند از دیوان محاسبات آمریکا نظر متفاوتی دارند و تأکید میکنند: «از ملوانان انتظار داریم ماهها در دریا زندگی کنند؛ حداقل باید بتوانیم امکانات رفاهی اولیه را برای آنها فراهم کنیم.»

آیندهای مبهم برای یک مشکل ساده
قرار است ناو فورد پس از پایان مأموریت فعلی برای تعمیرات اساسی راهی ایالت شود، اما حتی با این برنامه نیز سرنوشت شبکه فاضلاب و دستشوییهای این ناو همچنان نامشخص است. بحرانی که نشان میدهد گاهی سادهترین زیرساختها میتوانند بزرگترین چالشها را برای پیشرفتهترین سامانههای نظامی جهان رقم بزنند.






